Της Ελευθερίας Κούρταλη
Πριν από το ενεργειακό σοκ, η Deutsche Bank ανέμενε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να διατηρήσει τα επιτόκια στο 2% – περίπου ουδέτερα – σε όλη τη διάρκεια του 2026, προτού τα αυξήσει σταδιακά από τα μέσα του 2027 σε μια μέτρια περιοριστική στάση (στο 2,75% έως το 2028), καθώς οι αναπόφευκτες δημοσιονομικές δαπάνες για στρατηγική αυτονομία, η σύσφιξη της αγοράς εργασίας και οι γεωπολιτικές τριβές (συμπεριλαμβανομένου του προστατευτισμού) έγερναν την πλάστιγγα των κινδύνων προς τον μεσοπρόθεσμο πληθωρισμό. Η τεχνητή νοημοσύνη, το δεύτερο σοκ από την Κίνα λόγω δασμών και εμπορίου και η ανατίμηση του ευρώ ήταν αντεπιχειρήματα σε αυτό το σενάριο.
Τώρα ωστόσο, η γερμανική τράπεζα αναμένει αυξήσεις ύψους 50 μονάδων βάσης στο 2,50% το καλοκαίρι του 2026, το ανώτερο όριο του ουδέτερου εύρους. Αυτό θεωρείται ως “μετρημένη” σύσφιξη και καλή διαχείριση κινδύνου, σηματοδοτώντας δέσμευση για σταθερότητα τιμών χωρίς υπερβολική επιβάρυνση της ανάπτυξης.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ έχει περιγράψει τις λειτουργίες αντίδρασης της κεντρικής τράπεζας:
(1) εάν ο αντίκτυπος στον πληθωρισμό είναι μικρός και προσωρινός, η κεντρική τράπεζα δεν θα αντιδράσει και θα το προσπεράσει
(2) θα προχωρήσει σε “μετρημένη” σύσφιξη εάν το σοκ του πληθωρισμού είναι μεγάλο αλλά όχι πολύ επίμονο, και
(3) θα προχωρήσει σε “έντονη ή επίμονη” σύσφιξη εάν το σοκ είναι σημαντικό και παρατεταμένο.
Δεδομένης της προβλεπόμενης κορύφωσης του πληθωρισμού στο 3,7% στο μάξιμουμ, ενός σωρευτικού πληθωριστικού σοκ σχεδόν 2 ποσοστιαίων μονάδων την περίοδο 2026-2027 και των κινδύνων επίμονης ανάπτυξης, η Deutsche Bank πιστεύει ότι τελικά η ΕΚΤ θα εφαρμόσει “μετρημένη” σύσφιξη, ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν σύντομα. Σε αυτό το πλαίσιο, προβλέπει αυξήσεις 25 μονάδων βάσης για τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο, χωρίς να αποκλείει ωστόσο δύο διαδοχικές αυξήσεις τον Ιούνιο και τον Ιούλιο.
Λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους επιβράδυνσης της οικονομικής ανάπτυξης από την υποχώρηση της ζήτησης εργασίας, τις αυστηρότερες χρηματοοικονομικές συνθήκες και τις πιθανές ελλείψεις καυσίμων, η γερμανική τράπεζα αναμένει ότι η ΕΚΤ θα εφαρμόσει το πολύ μια μετρημένη σύσφιξη.
Οι αυξήσεις των 50 μονάδων βάσης το καλοκαίρι του 2026 επιταχύνουν τη μέτρια σύσφιξη που είχε προβλέψει νωρίτερα. Σε αντίθεση με την εκτίμηση της αγοράς ωστόσο, βλέπει πλέον ότι τα επιτόκια στην Ευρωζώνη θα παραμείνουν στο 2,50%.
Στα παραπάνω, και στη νέα της πρόβλεψη για τα επιτόκια της ΕΚΤ, η Deutsche Bank λαμβάνει υπόψη και την αλλαγή που έχει ήδη συμβεί στη δημοσιονομική εικόνα.
Όπως επισημαίνει, η αγορά κρατικού χρέους της ευρωζώνης παρουσίασε καλή απόδοση το 2025. Τα spreads και οι αξιολογήσεις σημείωσαν σύγκλιση, εξαιρουμένων της Γαλλίας και του Βελγίου, υποδεικνύοντας μια πιο ομοιόμορφη και σταθερή αγορά ομολόγων.
Ωστόσο, υπάρχουν πλέον αρκετές προκλήσεις: τα ελλείμματα και το χρέος παραμένουν πάνω από τα επίπεδα προ πανδημίας, οι διαρθρωτικές ανάγκες δαπανών αυξάνονται (στρατηγική αυτονομία, άμυνα) και όσο περισσότερο διαρκεί το ενεργειακό σοκ, τόσο πιο ακριβό γίνεται (θωράκιση, χαμηλότερη ανάπτυξη, δαπάνες).
Τα μέτρα ενεργειακής θωράκισης ήταν περιορισμένα, με κόστος 0,3% του ΑΕΠ ετησίως, το ένα δέκατο των επιπέδων του 2022, και χρηματοδοτούμενα σε μεγάλο βαθμό από τις αποταμιεύσεις. Οι πιέσεις αυξάνονται, με ορισμένα κράτη μέλη να υποστηρίζουν τη χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ. Και σε αυτό το πλαίσιο, για να συμβεί αυτό, μια ύφεση μπορεί να είναι προϋπόθεση.
Στο νέο βασικό της σενάριο, η Deutsche Bank υποθέτει ότι τα Στενά του Ορμούζ ανοίγουν μέχρι τα τέλη Ιουνίου, και το ενεργειακό σοκ αναμένεται να μειώσει την αύξηση του ΑΕΠ για το 2026 από 1,1% σε 0,5%.
Σε ένα δυσμενές σενάριο, με τα Στενά κλειστό μέχρι το τέλος του καλοκαιριού, η αύξηση του ΑΕΠ για το 2026 θα μπορούσε να μειωθεί στο μηδέν, υποδηλώνοντας μια ολοκληρωτική ύφεση.
Ο πληθωρισμός θα είναι υψηλότερος στο 3,5% το 2026, αλλά όχι απαραίτητα ισχυρότερος το 2027 λόγω της χαμηλότερης ανάπτυξης (2,5%).
Συνεπώς, η χαμηλότερη ανάπτυξη ενδέχεται να δικαιολογεί “μετρημένη” νομισματική σύσφιξη από την ΕΚΤ παρά τον υψηλότερο πληθωρισμό. Τα περιθώρια αβεβαιότητας γύρω από τις μακροοικονομικές προβλέψεις είναι ευρύτερα στο εναλλακτικό σενάριο. Πάντως, και να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ νωρίτερα (αρχές Ιουνίου), η πρόβλεψη για ανάπτυξη 0,5% για το 2026 θα ισχύει ως επί το πλείστον, τονίζει η γερμανική τράπεζα. Η ανάπτυξη θα βελτιωθεί από το τρίτο τρίμηνο αντί για το τέταρτο τρίμηνο, ενισχύοντας σε μεγάλο βαθμό την πρόβλεψη για το 2027 στα επίπεδα πριν από τον πόλεμο (1,3%) ή ελαφρώς υψηλότερα. Η “μετρημένη” νομισματική σύσφιξη θα εξακολουθούσε να είναι κατάλληλη για τη διαχείριση κινδύνου.
Πηγή: capital.gr
