Του Τάσου Δασόπουλου
Χαμηλές παραγωγικές επενδύσεις, εξαγωγές μικρής προστιθέμενης αξίας και χαμηλή παραγωγική βάση της οικονομίας είχαν ως αποτέλεσμα η ελληνική οικονομία να είναι από τις λίγες χώρες της ΕΕ με υψηλό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και χαμηλή παραγωγικότητα.
Σε έκθεσή του για το θέμα, το ΔΝΤ επισημαίνει ότι ενώ πριν την οικονομική κρίση το έλλειμμα αφορούσε κυρίως τον δημόσιο τομέα (υπερβολικά επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, αδύναμη φορολογική διοίκηση), μετά το τέλος της οικονομικής κρίσης μεγαλώνει με ευθύνη του ιδιωτικού τομέα.
Ώς μια από τις βασικές αιτίες του ελλείμματος, το Ταμείο υποδεικνύει την έλλειψη παραγωγικών επενδύσεων, οι οποίες θα αύξαναν την παραγωγικότητα της οικονομίας. Όπως τονίζεται όμως, τέτοιου είδους επενδύσεις γίνονται σε μια χώρα κυρίως από τους κατοίκους και χρηματοδοτούνται από την ιδιωτική αποταμίευση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Ωστόσο, στην Ελλάδα η ιδιωτική αποταμίευση από τα νοικοκυριά είναι σταθερά αρνητική από το 2000 έως και το 2024, με εξαίρεση τα χρόνια μετά το 2020, όταν λόγω του εγκλεισμού των νοικοκυριών για να περιοριστεί η διασπορά του κορονοϊού μισθοί και συντάξεις έμειναν στην τράπεζα. Τα χρόνια 2020-2024 η ιδιωτική αποταμίευση είναι θετική, αλλά πολύ χαμηλότερη του 1% του ΑΕΠ, και θεωρείται από τα χαμηλότερα ποσοστά εντός της ΕΕ.
Παρόλα αυτό σημειώνεται ότι το πολύ υψηλό εξωτερικό χρέος που ξεπερνά τα 470 δισ. ευρώ είναι βιώσιμο, καθώς περιλαμβάνει και τα δάνεια του επίσημου τομέα (κυρίως των θεσμών της ΕΕ), τα οποία έχουν διάρκεια αποπληρωμής τουλάχιστον 19 χρόνια και επιτόκια πολύ χαμηλότερα από τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ.
Τι πρέπει να αλλάξει
Ο διεθνής Οργανισμός θεωρεί ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών αποτελεί πάγια διαρθρωτική ανωμαλία για την ελληνική οικονομία. Στην κατεύθυνση αυτή προτείνει ένα πακέτο πέντε παρεμβάσεων για την αναστροφή της κατάστασης:
1. Την παροχή κινήτρων για την παραγωγή εγχώριας προστιθέμενης αξίας μέσω διαρθρωτικών πολιτικών που ενισχύουν την παραγωγικότητα, προωθούν τη διαφοροποίηση προς δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Οι πολιτικές αυτές που αυξάνουν με βιώσιμο τρόπο το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και την κερδοφορία των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων θα υποστηρίξουν την υψηλότερη ιδιωτική αποταμίευση.
2. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις οι οποίες πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στην άρση των εμποδίων στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων και στη συμμετοχή στις εξαγωγές. Το ΔΝΤ εντοπίζει κανονιστικά και διοικητικά βάρη, άτυπη οικονομία, έλλειψη δεξιοτήτων και περιορισμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση ως βασικούς περιορισμούς στην απόδοση και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων..
3. Την συνέχιση της συνετής δημοσιονομικής πολιτικής η οποία θα εδραιώσει την εμπιστοσύνη διεθνών επενδυτών ώστε να προχωρήσουν σε παραγωγικές επενδύσεις στην Ελλάδα.
4. Τη στενότερη συμμετοχή της Ελλάδας στις διαδικασίες ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς, ώστε να επιταχυνθεί η ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και η Ελλάδα να ενταχθεί σε διεθνή δίκτυα υψηλής προστιθέμενης αξίας
5. Την ταχεία πρόοδο στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που, παράλληλα με συνετές μακροοικονομικές πολιτικές, θα ενίσχυε την ελκυστικότητα της Ελλάδας για άμεσες ξένες επενδύσεις και άλλες σταθερές κεφαλαιακές ροές, μειώνοντας την ευπάθεια σε εξωτερικά σοκ. Με την πάροδο του χρόνου, η ισχυρότερη εγχώρια δημιουργία προστιθέμενης αξίας και η υψηλότερη ιδιωτική αποταμίευση θα υποστήριζαν ένα πιο ισορροπημένο και βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης.
Πηγή: capital.gr
