Τρεις ημερομηνίες αξίζει να σημειωθούν στην πολιτική ατζέντα του ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ: η χθεσινή με την έναρξη της δίκης του αδερφού του Νταβίντ Σάντσεθ στη Μπαδαχόθ, η 9η Ιουνίου, οπότε είναι προγραμματισμένη προκαταρκτική ακρόαση της συζύγου του Μπεγκόνια Γκόμεθ, και η 17η του ίδιου μήνα, με την πολυαναμενόμενη κατάθεση του Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο. Τρεις διαφορετικές υποθέσεις, τρία ανοιχτά μέτωπα, ένα κοινό πολιτικό αποτέλεσμα: η πίεση προς τον ισπανό πρωθυπουργό αυξάνεται και το περιθώριο ελιγμών στενεύει.
Την ίδια στιγμή οι έρευνες γύρω από στελέχη του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE) συνεχίζονται, οι σύμμαχοι του κυβερνητικού συνασπισμού γίνονται ολοένα πιο επιφυλακτικοί και το πολιτικό κλίμα στη Μαδρίτη βαραίνει. Κατά συνέπεια, έχει ξεχωριστό ειδικό βάρος η παρέμβαση του γνωστού ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας. «Η διαφθορά δυσφημεί την Αριστερά και υπονομεύει τη δημοκρατία», προειδοποίησε, περιγράφοντας μια κρίση που ξεπερνά τα όρια μιας κυβέρνησης και αγγίζει την ίδια τη σχέση των πολιτών με τους θεσμούς. «Στην Ισπανία η διαφθορά είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα που ποτέ δεν αντιμετωπίστηκε όπως έπρεπε», είπε στη «Repubblica». Η αγωνία του είναι διπλή: να μη μετατραπεί η υπόθεση σε οριστική απαξίωση της Κεντροαριστεράς αλλά και να μη βαθύνει άλλο η δυσπιστία των πολιτών απέναντι στους θεσμούς.
1 Γιατί η υπόθεση Θαπατέρο προκαλεί τόσο μεγάλη αναστάτωση;
Επειδή δεν αφορά απλώς έναν πρώην πρωθυπουργό. Ο Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο θεωρείται πολιτικά και ιδεολογικά από τα πιο κοντινά πρόσωπα στον Σάντσεθ, ένας σύμμαχος με ισχυρό λόγο μέσα στην ισπανική Κεντροαριστερά. Η δικαστική έρευνα εξετάζει καταγγελίες για άσκηση επιρροής και διασυνδέσεις γύρω από τη διάσωση της αεροπορικής εταιρείας Plus Ultra. Ο ίδιος αρνείται κάθε παρανομία. Το πρόβλημα για τον Σάντσεθ είναι ότι η υπόθεση αγγίζει έναν άνθρωπο που όχι μόνο συμβολίζει μια πολιτική παράδοση του PSOE, αλλά συμμετείχε ενεργά στις πιο κρίσιμες πολιτικές διαπραγματεύσεις των τελευταίων ετών, με βάσκους και καταλανούς κοινοβουλευτικούς συμμάχους, όπως σημειώνει το Politico.
2 Εχει πολιτικό βάρος η δίκη του αδερφού τού Σάντσεθ;
Σύμφωνα με τους αναλυτές, μεγάλο, επειδή αφορά έναν άνθρωπο του πιο στενού οικογενειακού κύκλου του πρωθυπουργού. Ο Νταβίντ Σάντσεθ δικάζεται για φερόμενη άσκηση επιρροής γύρω από τον διορισμό του το 2017 σε θέση μουσικού διευθυντή στην Εξτρεμαδούρα. Η κυβέρνηση καταγγέλλει εργαλειοποίηση. Ομως το πολιτικό κόστος είναι υπαρκτό: κάθε νέα ακροαματική διαδικασία ενισχύει την εικόνα ενός πρωθυπουργού περικυκλωμένου από ανοιχτές υποθέσεις. Εξάλλου, από το 2024 δικαστής διερευνά εντατικά τις επαγγελματικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες της συζύγου του, Μπεγκόνια Γκόμεθ, κατονομάζοντάς την ως ύποπτη σε αρκετές φερόμενες αξιόποινες πράξεις. Αυτές ωστόσο θεωρούνται υποθέσεις με πιο αδύναμο κατηγορητήριο, κάτι που εν μέρει οφείλεται και στο γεγονός ότι ξεκίνησαν έπειτα από καταγγελίες της ομάδας πίεσης Manos Limpias, μιας αυτοχαρακτηριζόμενης συνδικαλιστικής οργάνωσης με δεσμούς με την Ακροδεξιά και ιστορία προσφυγών στα δικαστήρια εναντίον πολιτικών αντιπάλων.
3 Ποια είναι τα άλλα ανοιχτά μέτωπα;
Τον περασμένο Ιούνιο, ο Σάντσεθ αναγκάστηκε να ζητήσει συγγνώμη όταν αποκαλύφθηκε ότι ο στενός συνεργάτης του και Νο 3 του Σοσιαλιστικού Κόμματος, Σάντος Θερδάν, ερευνάται για εμπλοκή σε τεράστιο σύστημα μιζών σχετικών με δημόσιες συμβάσεις. Στην ίδια υπόθεση εμπλέκεται και ο Χοσέ Λουίς Αβαλος, πρώην κορυφαίο στέλεχος του κόμματος και πρώην υπουργός Μεταφορών, ο οποίος ήδη βρισκόταν υπό έρευνα. Και οι δύο αρνούνται την εμπλοκή τους. Ο Αβαλος έχει ήδη δικαστεί μία φορά, μαζί με τον πρώην σύμβουλό του Κόλντο Γκαρθία και τον επιχειρηματία Βίκτορ δε Αλντάμα, κατηγορούμενοι ότι έλαβαν μίζες από την αγορά μασκών αξίας 50 εκατομμυρίων ευρώ κατά την πανδημία. Παράλληλα συνεχίζεται η έρευνα γύρω από τη δημοσιογράφο Λέιρε Ντιέθ και καταγγελίες για χρήση κομματικών μηχανισμών με στόχο την υπονόμευση δικαστικών ερευνών καθώς και κατάχρηση δημόσιων πόρων. Στους ύποπτους κατονομάζεται και η Ανα Μαρία Φουέντες, ομοσπονδιακή διευθύντρια του Σοσιαλιστικού Κόμματος.
4 Πόσο αντέχει ακόμη πολιτικά ο Σάντσεθ;
Είναι το βασικό ερώτημα στη Μαδρίτη. Επισήμως ο πρωθυπουργός επιμένει ότι θα ολοκληρώσει τη θητεία του έως το καλοκαίρι του 2027. Ωστόσο η πίεση αυξάνεται. Το Λαϊκό Κόμμα ζητά εκλογές, οι περιφερειακές κάλπες ήταν δύσκολες για τους Σοσιαλιστές και οι κυβερνητικοί εταίροι, χωρίς να απειλούν ανοιχτά με ρήξη, προειδοποιούν ότι τυχόν αποδείξεις παράνομης κομματικής χρηματοδότησης θα αποτελέσουν κόκκινη γραμμή. Αναλυτές τονίζουν ότι σημασία δεν έχει μόνο αν μπορεί να αντέξει θεσμικά αλλά αν καταφέρει να διατηρήσει την πολιτική συνοχή της πλειοψηφίας του.
Πηγή: tanea.gr
