Γιατί στην Ελλάδα έχουμε υψηλότερες τιμές ρεύματος

Από τις ακριβότερες αγορές ηλεκτρισμού στην Ευρώπη παραμένει η Ελλάδα, σύμφωνα με τη νέα μελέτη του The Green Tank με τίτλο “Τάσεις στη λιανική αγορά ηλεκτρισμού της Ελλάδας”, η οποία αναλύει την πορεία της αγοράς κατά τη διετία 2024-2025 που βασίστηκε σε στοιχεία της ΡΑΑΕΥ και της Eurostat.

Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η χώρα μας ήταν το 2025 η ακριβότερη στην ΕΕ-27 στο ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων με βάση την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και η τρίτη ακριβότερη σε ονομαστικές τιμές.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι βασικοί λόγοι που διατηρούν υψηλά τις τιμές λιανικής είναι τέσσερις: η μεγάλη εξάρτηση του ηλεκτρικού συστήματος από το φυσικό αέριο, η στενή σύνδεση λιανικής και χονδρεμπορικής αγοράς, η περιορισμένη κινητικότητα των καταναλωτών μεταξύ παρόχων και τιμολογίων, αλλά και η υψηλή συγκέντρωση της αγοράς γύρω από έναν κυρίαρχο παίκτη.

Η μελέτη επισημαίνει ότι οι τιμές λιανικής εμφανίζουν ισχυρή συσχέτιση με τις τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς, οι οποίες διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα λόγω της αυξημένης ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτό αέριο. Μάλιστα, η ανάλυση καταγράφει ότι ο συντελεστής συσχέτισης μεταξύ των πράσινων τιμολογίων και της χονδρεμπορικής αγοράς ανήλθε στο 0,63, γεγονός που, όπως σημειώνει το The Green Tank, αποδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο του μίγματος ηλεκτροπαραγωγής στη διαμόρφωση των τιμών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον ρόλο των πράσινων τιμολογίων, τα οποία, παρά το γεγονός ότι ήταν σημαντικά ακριβότερα, συνέχισαν να κυριαρχούν στην αγορά. Η έκθεση δείχνει ότι τα πράσινα τιμολόγια ήταν κατά μέσο όρο 13,3% ακριβότερα από τα μπλε και 27,3% ακριβότερα από τα κίτρινα, τα οποία αναδείχθηκαν στη φθηνότερη επιλογή σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της διετίας.

Παρά το αυξημένο κόστος, τα πράσινα τιμολόγια διατηρούσαν ακόμη στο τέλος του 2025 μερίδιο 58% στους οικιακούς μετρητές, αν και η τάση ήταν πτωτική. Το ενδιαφέρον, σύμφωνα με τη μελέτη, είναι ότι οι καταναλωτές που εγκατέλειψαν τα πράσινα τιμολόγια δεν κατευθύνθηκαν κυρίως προς τα φθηνότερα κίτρινα, αλλά προς τα ακριβότερα μπλε σταθερά τιμολόγια, με αποτέλεσμα το μερίδιο των μπλε να σχεδόν τετραπλασιαστεί μεταξύ Αυγούστου 2024 και Δεκεμβρίου 2025.

Το The Green Tank αποδίδει την εικόνα αυτή και στο έλλειμμα ενημέρωσης των καταναλωτών. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της μελέτης, αν όλοι οι καταναλωτές που παρέμειναν σε πράσινα τιμολόγια είχαν επιλέξει κάθε μήνα το φθηνότερο κίτρινο τιμολόγιο, θα είχαν εξοικονομήσει συνολικά 1,23 δισ. ευρώ στη διετία 2024-2025.

Παράλληλα, η έκθεση σημειώνει ότι η λιανική αγορά παραμένει εξαιρετικά συγκεντρωμένη, με έναν κυρίαρχο πάροχο να διατηρεί περίπου το 70% των οικιακών μετρητών. Η περιορισμένη κινητικότητα των πελατών και η αδύναμη ανταγωνιστική πίεση, σύμφωνα με το think tank, συντηρούν ένα ακριβό μοντέλο λειτουργίας της αγοράς.

Η μελέτη καταγράφει επίσης ότι κατά το δεύτερο μισό του 2025 διευρύνθηκε αισθητά η απόσταση ανάμεσα στις τιμές χονδρικής και λιανικής, εξέλιξη που, σύμφωνα με την ανάλυση, αντικατοπτρίζει υψηλότερα περιθώρια κέρδους για τους προμηθευτές και αυξημένο κόστος για τους καταναλωτές.

Στις προτάσεις της, η έκθεση εισηγείται περιορισμό της χρήσης φυσικού αερίου, επιτάχυνση της ανάπτυξης ΑΠΕ και αποθήκευσης, ενίσχυση των ελέγχων στη λιανική αγορά και ανάπτυξη ανταγωνιστικών διζωνικών και δυναμικών τιμολογίων. Παράλληλα, ζητεί επιτάχυνση της εγκατάστασης έξυπνων μετρητών, μεγαλύτερη διαφάνεια στους λογαριασμούς και εκτεταμένη εκστρατεία ενημέρωσης των καταναλωτών για τις επιλογές τιμολογίων και τα εργαλεία σύγκρισης τιμών.

Όπως δήλωσε ο επικεφαλής αναλυτής πολιτικής του The Green Tank, Νίκος Μάντζαρης, η ισχυρή εξάρτηση από το ορυκτό αέριο, η έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης και η περιορισμένη κινητικότητα μεταξύ παρόχων και τιμολογίων “συντηρούν ένα ακριβό μοντέλο στη λιανική αγορά”, ενώ η ενίσχυση του ανταγωνισμού και η ταχύτερη μετάβαση σε σύστημα βασισμένο στις ΑΠΕ και την αποθήκευση μπορούν να μειώσουν ουσιαστικά το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.