Μεγάλος ασθενής ο πρωτογενής τομέας στην απασχόληση – Πώς καλύφθηκε η…

Του Κώστα Κατίκου

Μεγάλο πλήγμα για τον πρωτογενή τομέα αποτελεί η απώλεια 83.200 θέσεων απασχόλησης το 2025 που καταγράφεται στην τελευταία έρευνα του ΚΕΠΕ. Μπορεί το κενό να καλύφθηκε από την “εκτόξευση” της απασχόλησης στον τομέα των υπηρεσιών με 163.200 νέες θέσεις, αλλά το πρόβλημα που αναδεικνύεται επιβάλλει τη λήψη μέτρων που θα αυξήσουν τις θέσεις εργασίας στην πρωτογενή παραγωγή.

Τα στοιχεία της έρευνας του αφορούν στο τρίτο τρίμηνο του 2025, με τον πρωτογενή τομέα να εμφανίζει ισχυρή υποχώρηση και τον τομέα των υπηρεσιών να απορροφά σχεδόν το σύνολο της νέας απασχόλησης.

Συνολικά, οι απασχολούμενοι ανήλθαν στα 4,4 εκατομμύρια άτομα το τρίτο τρίμηνο του 2025, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 79.000 θέσεις εργασίας σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν. Ωστόσο, πίσω από τη συνολική θετική εικόνα αναδεικνύεται μια έντονη αναδιάρθρωση της οικονομικής δραστηριότητας.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο αφορά τον πρωτογενή τομέα, δηλαδή τη γεωργία, την κτηνοτροφία και τις συναφείς δραστηριότητες. Μέσα σε μόλις έναν χρόνο χάθηκαν 83.200 θέσεις εργασίας, εξέλιξη που μεταφράζεται σε απώλεια σχεδόν του 18% των απασχολουμένων του κλάδου.

Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο. Σύμφωνα με την έρευνα, από το 2008 μέχρι σήμερα ο πρωτογενής τομέας έχει χάσει περίπου το ένα τέταρτο των εργαζομένων του, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική συρρίκνωση του αγροτικού χώρου.

Το εύρημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζει ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού, ιδιαίτερα σε θέσεις χαμηλής εξειδίκευσης. Η συνεχής αποδυνάμωση της αγροτικής παραγωγής δημιουργεί προβληματισμό για την παραγωγική βάση της χώρας και εντείνει την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές στήριξης, εκσυγχρονισμού και προσέλκυσης εργαζομένων στον πρωτογενή τομέα.

163.200 νέες θέσεις

Την ίδια ώρα, στον αντίποδα, ο τριτογενής τομέας καταγράφει εντυπωσιακή δυναμική. Οι υπηρεσίες πρόσθεσαν 163.200 νέες θέσεις εργασίας μέσα σε έναν χρόνο, σημειώνοντας αύξηση άνω του 5%.

Ουσιαστικά, η ανάπτυξη της απασχόλησης στην Ελλάδα το 2025 στηρίχθηκε σχεδόν αποκλειστικά στις υπηρεσίες, οι οποίες όχι μόνο κάλυψαν τις απώλειες από τη γεωργία και τη μεταποίηση, αλλά δημιούργησαν και το καθαρό θετικό ισοζύγιο στην αγορά εργασίας.

Αντίθετα, ο δευτερογενής τομέας –που περιλαμβάνει κυρίως τη μεταποίηση– κινήθηκε επίσης πτωτικά, καταγράφοντας απώλειες 3.400 θέσεων εργασίας.

Σε επίπεδο επιμέρους κλάδων, τη μεγαλύτερη συμβολή στη δημιουργία νέων θέσεων είχαν οι Επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες με 42.200 νέες θέσεις, ακολουθούμενες από το χονδρικό και λιανικό εμπόριο με 36.500 και τις υπηρεσίες παροχής καταλύματος και εστίασης με 23.800 νέες θέσεις. Αύξηση καταγράφηκε και στις κατασκευές, με επιπλέον 10.700 εργαζομένους.

Η εικόνα που διαμορφώνεται αποτυπώνει τη σταδιακή μετατόπιση της ελληνικής οικονομίας προς τις υπηρεσίες, μια τάση που παρατηρείται συνολικά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά στην ελληνική περίπτωση η ταχύτητα αποδυνάμωσης του πρωτογενούς τομέα προκαλεί έντονο προβληματισμό.

Το ΚΕΠΕ επισημαίνει ότι η διαχρονικά φθίνουσα πορεία του αγροτικού τομέα καθιστά πλέον επιτακτικό τον σχεδιασμό παρεμβάσεων για την ανακοπή της συρρίκνωσης, καθώς η απώλεια 83.200 θέσεων μέσα σε έναν χρόνο αποτελεί σαφές προειδοποιητικό σήμα για τις αντοχές του παραγωγικού μοντέλου της χώρας.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές ενίσχυσης της αγροτικής παραγωγής, ανανέωσης του ανθρώπινου δυναμικού και δημιουργίας κινήτρων, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα ενός τομέα με κρίσιμη σημασία για την οικονομία και την επισιτιστική επάρκεια της χώρας.

Την ίδια ώρα, η έρευνα αναδεικνύει και ένα σημαντικό αναπτυξιακό περιθώριο για την αγορά εργασίας, που αφορά την περαιτέρω ενίσχυση της γυναικείας απασχόλησης. Αν και το 60% των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν τον τελευταίο χρόνο καλύφθηκαν από γυναίκες και η αύξηση της απασχόλησής τους ήταν ταχύτερη σε σχέση με των ανδρών (2,6% έναντι 1,3%), οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιστοιχούν σε λιγότερο από το μισό των συνολικά απασχολουμένων, καθώς το ποσοστό τους διαμορφώθηκε στο 43,4%. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό περιθώριο μεγαλύτερης συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας.