Ο καθηγητής και πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Αριστείδης Ζιμπής, μιλά για την παιδική παχυσαρκία, την πρόληψη και τη νέα κοινωνική προσέγγιση της υγείας μέσα από το Ιπποκρατικό Συνέδριο στη Λάρισα
Η Λάρισα για ακόμη μία χρονιά μετατρέπεται σε κέντρο επιστημονικού και κοινωνικού διαλόγου μέσα από τη διοργάνωση του 4ου Ιπποκράτειου Συνεδρίου, το οποίο εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα δράσεων «Ιπποκράτης – Ζώντας την Κληρονομιά». Η πρωτοβουλία, που αποτελεί σύμπραξη της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, του Δήμου Λαρισαίων, της Περιφέρειας Θεσσαλίας και επιστημονικών φορέων, επιχειρεί να συνδέσει την ιατρική γνώση με την κοινωνία, βγάζοντας την επιστήμη έξω από τα αμφιθέατρα και φέρνοντάς τη κοντά στους πολίτες.
Συνέντευξη στην Εννη Λεβέντη από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 17 Μαϊου 2026
Το φετινό συνέδριο έχει ως κεντρικό θέμα την παχυσαρκία και ειδικότερα την παιδική παχυσαρκία, ένα ζήτημα που, όπως τονίζουν οι επιστήμονες, έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Μέσα από επιστημονικές ομιλίες, δράσεις ενημέρωσης, εκπαιδευτικά προγράμματα και ανοιχτές παρεμβάσεις σε δημόσιους χώρους όπως ο Ιπποκράτειος Κήπος και το πάρκο Αλκαζάρ, η διοργάνωση επιδιώκει να διαμορφώσει μια νέα κουλτούρα πρόληψης και υγιεινού τρόπου ζωής.
Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται ο καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Αριστείδης Ζιμπής, ο οποίος μιλά για το όραμα του συνεδρίου, τις προκλήσεις της δημόσιας υγείας και την ανάγκη η επιστήμη να γίνει πιο προσιτή και κατανοητή στην κοινωνία.
Κύριε Ζιμπή, ποια ήταν η κεντρική φιλοσοφία πίσω από τη φετινή διοργάνωση του 4ου Ιπποκράτειου Συνεδρίου;
Η βασική μας φιλοσοφία ήταν να ξεφύγουμε από το κλασικό μοντέλο ενός αμιγώς επιστημονικού συνεδρίου. Θέλαμε να δημιουργήσουμε έναν θεσμό που δεν θα απευθύνεται μόνο στους ειδικούς, αλλά και στην κοινωνία. Η ιατρική δεν μπορεί να παραμένει κλεισμένη σε αίθουσες και αμφιθέατρα. Οφείλει να βγει προς τα έξω, να συναντήσει τον πολίτη, να εξηγήσει, να ακούσει και να καθοδηγήσει.
Γιατί επιλέξατε ως κεντρικό θέμα την παχυσαρκία και ειδικά την παιδική παχυσαρκία;
Η παχυσαρκία πλέον έχει αναγνωριστεί επιστημονικά ως νόσος. Δεν μιλάμε για αισθητικό ζήτημα αλλά για ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας με πολλές επιπλοκές. Η Ελλάδα δυστυχώς βρίσκεται στις πρώτες θέσεις στην Ευρώπη στην παιδική παχυσαρκία. Αυτό από μόνο του είναι ένα καμπανάκι κινδύνου. Ζούμε σε μια χώρα με εξαιρετική μεσογειακή διατροφή, αλλά οι συνήθειες έχουν αλλάξει δραματικά.
Η παχυσαρκία δεν είναι αισθητικό ζήτημα αλλά αναγνωρισμένη νόσος, η οποία στην Ελλάδα εμφανίζει πολύ υψηλά ποσοστά, ιδιαίτερα στα παιδιά. Επισημαίνει ότι οι βασικές αιτίες συνδέονται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής (καθιστική ζωή, οθόνες, κακή διατροφή), άρα απαιτείται αλλαγή συνηθειών και όχι απλή αντιμετώπιση
Ποιοι παράγοντες θεωρείτε ότι έχουν οδηγήσει σε αυτή την αύξηση;
Οι παράγοντες είναι κυρίως κοινωνικοί και συμπεριφορικοί. Η καθιστική ζωή, η υπερβολική χρήση οθονών, το γρήγορο και επεξεργασμένο φαγητό και η έλλειψη οικογενειακής διατροφικής κουλτούρας. Πλέον τα παιδιά τρώνε συχνά μόνα τους, μπροστά σε μια οθόνη, χωρίς πρόγραμμα. Αυτό δημιουργεί μια βαθιά ανισορροπία στον τρόπο ζωής.
Πώς ανταποκρίθηκε η κοινωνία της Λάρισας στις δράσεις του συνεδρίου;
Η ανταπόκριση ήταν εντυπωσιακή. Χιλιάδες μαθητές συμμετείχαν στις δράσεις, ενώ πολλοί πολίτες επισκέφθηκαν τους χώρους ενημέρωσης. Είναι πολύ ενθαρρυντικό να βλέπουμε ότι ο κόσμος θέλει να ενημερωθεί και να συμμετάσχει ενεργά. Οι φοιτητές μας επίσης έπαιξαν καθοριστικό ρόλο, καθώς επικοινώνησαν την επιστήμη με έναν απλό και κατανοητό τρόπο.
Ποιος είναι ο στόχος του συνεδρίου πέρα από την επιστημονική διάσταση;
Ο στόχος είναι καθαρά κοινωνικός. Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια κουλτούρα πρόληψης. Να καταλάβει ο κόσμος ότι η υγεία δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τους γιατρούς ή τα νοσοκομεία, αλλά την καθημερινότητά μας. Από το τι τρώμε μέχρι το πώς κινούμαστε και πόσο χρόνο περνάμε μπροστά σε μια οθόνη.
Ποιες πρακτικές λύσεις συζητήθηκαν στο συνέδριο για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας;
Συζητήθηκαν πολλές προσεγγίσεις: από αλλαγές στη διατροφή και την άσκηση μέχρι φαρμακευτικές θεραπείες και χειρουργικές παρεμβάσεις. Ωστόσο, το πιο σημαντικό μήνυμα είναι ότι η πρόληψη είναι πάντα η καλύτερη θεραπεία. Η υγιεινή ζωή πρέπει να ξεκινά από την παιδική ηλικία.
Η πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση είναι η πρόληψη από μικρή ηλικία, μέσα από σωστή διατροφή, άσκηση και μείωση του χρόνου μπροστά στις οθόνες.
Τι σημαίνει στην πράξη «μεσογειακή διατροφή» όπως την περιγράψατε;
Η μεσογειακή διατροφή δεν είναι ούτε fast food ούτε επεξεργασμένα προϊόντα. Είναι φρέσκα, τοπικά και όσο το δυνατόν πιο φυσικά τρόφιμα. Περιλαμβάνει ισορροπία, ποικιλία και μέτρο. Δεν είναι απλώς διατροφή, είναι τρόπος ζωής.
Ποιος είναι ο ρόλος της πρόληψης στην παιδική ηλικία;
Είναι καθοριστικός. Ένα παιδί που είναι παχύσαρκο έχει πολύ μεγάλες πιθανότητες να γίνει παχύσαρκος ενήλικας. Άρα πρέπει να παρέμβουμε νωρίς. Η εκπαίδευση, η οικογένεια και το σχολείο έχουν τεράστια ευθύνη στη διαμόρφωση σωστών συνηθειών.
Πώς συνδέεται το συνέδριο με την τοπική κοινωνία και τον πολιτισμό;
Το συνέδριο δεν είναι αποκομμένο από την κοινωνία. Αντιθέτως, συνδέεται με τον πολιτισμό μας και την ιστορία του Ιπποκράτη. Ο Ιπποκρατικός Κήπος, οι δράσεις στο Αλκαζάρ και η συμμετοχή των πολιτών δείχνουν ότι η υγεία μπορεί να γίνει κομμάτι της καθημερινής ζωής και του δημόσιου χώρου.
Τελικά, ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλετε να μείνει από το 4ο Ιπποκράτειο Συνέδριο;
Ότι η παχυσαρκία είναι νόσος αλλά και ένα πρόβλημα που μπορούμε να προλάβουμε. Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις. Υπάρχει όμως γνώση, πρόληψη και αλλαγή τρόπου ζωής. Αν επιστρέψουμε σε βασικές αρχές σωστή διατροφή, κίνηση και ισορροπία τότε μπορούμε να βελτιώσουμε ουσιαστικά την υγεία μας.
Ποιο ρόλο έπαιξαν οι φοιτητές στην επιτυχία της φετινής διοργάνωσης;
Οι φοιτητές αποτέλεσαν ένα από τα πιο ζωντανά και ουσιαστικά κομμάτια του συνεδρίου. Δεν περιορίστηκαν σε υποστηρικτικές δράσεις, αλλά ανέλαβαν ενεργό ρόλο στην επικοινωνία της επιστημονικής γνώσης προς το κοινό. Με τη βοήθεια και την καθοδήγηση των καθηγητών τους, κατάφεραν να εξηγήσουν σύνθετα ζητήματα με απλό και κατανοητό τρόπο. Αυτή η εμπλοκή τους είναι πολύ σημαντική, γιατί δημιουργεί μια νέα γενιά επιστημόνων που μαθαίνει όχι μόνο να γνωρίζει, αλλά και να επικοινωνεί.
Παράλληλα τονίζει ότι η μεσογειακή διατροφή και η φυσική δραστηριότητα αποτελούν τον πυρήνα μιας υγιούς ζωής και ότι δεν υπάρχουν «μαγικές λύσεις» για την παχυσαρκία
Πόσο σημαντική ήταν η συμμετοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας;
Η συμμετοχή της εκπαίδευσης ήταν εξαιρετικά μεγάλη και ενθαρρυντική. Μαθητές από σχολεία της περιοχής επισκέφθηκαν τους χώρους δράσεων και συμμετείχαν σε βιωματικές παρουσιάσεις, εργαστήρια και ενημερωτικές δράσεις. Το γεγονός ότι τα παιδιά ανταποκρίθηκαν με τόσο ενδιαφέρον, ακόμη και σε δύσκολες καιρικές συνθήκες, δείχνει ότι υπάρχει πραγματική ανάγκη για βιωματική εκπαίδευση στην υγεία.
Τι αντιπροσωπεύει ο Ιπποκρατικός Κήπος μέσα στη διοργάνωση;
Ο Ιπποκρατικός Κήπος δεν είναι απλώς ένας χώρος δράσεων, αλλά ένα σύμβολο που συνδέει την ιατρική με τη φύση και την ιστορική κληρονομιά του Ιπποκράτη. Εκεί η επιστήμη «βγαίνει» από τα εργαστήρια και γίνεται εμπειρία. Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με τη φιλοσοφία της πρόληψης και της ισορροπημένης ζωής, με έναν τρόπο πιο άμεσο και κατανοητό.
Πώς σχολιάζετε την καθημερινή σχέση των πολιτών με την άσκηση;
Υπάρχει μια εμφανής απόσταση ανάμεσα στις δυνατότητες που προσφέρει η πόλη και στην πραγματική καθημερινή συμπεριφορά. Παρότι η Λάρισα διαθέτει επίπεδο αστικό περιβάλλον, πεζόδρομους και διαδρομές κατάλληλες για περπάτημα, πολλοί πολίτες δεν εντάσσουν την κίνηση στη ζωή τους. Ακόμη και για πολύ μικρές αποστάσεις προτιμάται το αυτοκίνητο, κάτι που δείχνει ότι χρειάζεται αλλαγή νοοτροπίας και όχι υποδομών.
Πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος της οικογένειας στη διαμόρφωση της διατροφής;
Ο ρόλος της οικογένειας είναι καθοριστικός, καθώς εκεί διαμορφώνονται οι πρώτες διατροφικές συνήθειες. Τα παιδιά μαθαίνουν από το οικογενειακό περιβάλλον τι σημαίνει σωστή διατροφή, τι σημαίνει πρόγραμμα στο φαγητό και πώς αντιμετωπίζεται η τροφή ως ανάγκη και όχι ως συνήθεια χωρίς όρια. Αν δεν υπάρχει σωστό πρότυπο στο σπίτι, είναι πολύ δύσκολο να αλλάξει αυτή η συμπεριφορά αργότερα.
Ποια είναι η σημασία της σύνδεσης του συνεδρίου με την κοινωνία και όχι μόνο με την επιστημονική κοινότητα;
Η σύνδεση με την κοινωνία είναι κεντρικός στόχος του συνεδρίου, καθώς η ιατρική δεν αφορά μόνο τους ειδικούς αλλά όλους τους πολίτες. Μέσα από δράσεις σε δημόσιους χώρους και ανοιχτές εκδηλώσεις, επιχειρείται η μεταφορά της επιστημονικής γνώσης σε καθημερινό επίπεδο, ώστε να γίνει κατανοητή και χρήσιμη στην πράξη.
Ποιες βασικές προσεγγίσεις αντιμετώπισης της παχυσαρκίας παρουσιάστηκαν στο συνέδριο;
Στο συνέδριο παρουσιάστηκε ένα ευρύ φάσμα προσεγγίσεων, που περιλαμβάνει διατροφικές παρεμβάσεις, φαρμακευτικές θεραπείες, ενδοσκοπικές τεχνικές και χειρουργικές λύσεις για πιο σοβαρές περιπτώσεις. Ωστόσο, τονίστηκε ότι όλες οι σύγχρονες μέθοδοι έχουν νόημα κυρίως όταν πλαισιώνονται από αλλαγή τρόπου ζωής και έμφαση στην πρόληψη.
Ποιο είναι το επιστημονικό μήνυμα σχετικά με τη χρήση φαρμάκων για την παχυσαρκία;
Τα φάρμακα για την παχυσαρκία αντιμετωπίζονται ως ιατρικές θεραπείες και όχι ως απλές λύσεις αδυνατίσματος. Απαιτούν ιατρική παρακολούθηση, καθώς μπορεί να έχουν παρενέργειες και αλληλεπιδράσεις. Το βασικό μήνυμα είναι ότι δεν υπάρχουν «μαγικές λύσεις» και πως κάθε παρέμβαση πρέπει να εντάσσεται σε ένα συνολικό πλαίσιο αλλαγής τρόπου ζωής.
Το 4ο Ιπποκράτειο Συνέδριο στη Λάρισα αναδεικνύεται σε μια πρωτοβουλία που ξεπερνά τα στενά όρια μιας επιστημονικής διοργάνωσης και εξελίσσεται σε έναν ζωντανό δίαυλο επικοινωνίας ανάμεσα στην ιατρική κοινότητα και την κοινωνία. Η επιλογή της παχυσαρκίας ως κεντρικού θέματος δεν έγινε τυχαία, αλλά αντανακλά μια πραγματική και αυξανόμενη πρόκληση δημόσιας υγείας, με ιδιαίτερη έμφαση στην παιδική ηλικία, όπου όπως επισημαίνεται, διαμορφώνονται οι βάσεις της μελλοντικής υγείας κάθε ανθρώπου.
Μέσα από τις δράσεις του συνεδρίου, αναδεικνύεται με σαφήνεια ότι το πρόβλημα της παχυσαρκίας δεν είναι απλώς αποτέλεσμα ατομικών επιλογών, αλλά ένα σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο που συνδέεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής, τις διατροφικές συνήθειες, την έλλειψη φυσικής δραστηριότητας και την αυξημένη χρήση της τεχνολογίας. Η ανάγκη για πρόληψη, ενημέρωση και διαρκή εκπαίδευση προβάλλεται ως βασική προτεραιότητα, με στόχο όχι μόνο τη θεραπεία, αλλά κυρίως την αποτροπή της εμφάνισης της νόσου.
Παράλληλα, το συνέδριο επιχειρεί να φέρει την επιστήμη πιο κοντά στον πολίτη, μεταφέροντας τη γνώση έξω από τα ακαδημαϊκά όρια και εντάσσοντάς την στην καθημερινότητα. Η ενεργή συμμετοχή μαθητών, φοιτητών και πολιτών επιβεβαιώνει ότι υπάρχει ανάγκη για άμεση και κατανοητή επικοινωνία της επιστημονικής γνώσης, η οποία δεν πρέπει να παραμένει κλεισμένη σε εξειδικευμένα περιβάλλοντα.
Όπως υπογραμμίζεται μέσα από τις τοποθετήσεις του Αριστείδη Ζιμπή, η υγεία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια ούτε μια θεωρητική προσέγγιση, αλλά μια συνεχής καθημερινή διαδικασία που καθορίζεται από τις επιλογές μας. Η ισορροπημένη διατροφή, η φυσική δραστηριότητα και η απομάκρυνση από επιβλαβείς συνήθειες αποτελούν θεμελιώδεις παράγοντες για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Τελικά, το Ιπποκράτειο Συνέδριο δεν περιορίζεται στην επιστημονική ανάλυση ενός σοβαρού προβλήματος υγείας, αλλά λειτουργεί ως αφετηρία για έναν ευρύτερο κοινωνικό προβληματισμό γύρω από τον τρόπο ζωής, την πρόληψη και την ευθύνη απέναντι στην υγεία. Η επιστήμη, μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες, αποκτά ουσιαστικό νόημα μόνο όταν μετατρέπεται σε πράξη, όταν γίνεται κατανοητή από όλους και όταν καταφέρνει να επηρεάζει θετικά την καθημερινότητα των ανθρώπων.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο έγκειται και η βαθύτερη αξία της φετινής διοργάνωσης: στη γέφυρα που δημιουργεί ανάμεσα στη γνώση και την κοινωνία, στην ιατρική και τον πολίτη, στη θεωρία και την πράξη. Και αυτή η γέφυρα είναι ίσως η πιο σημαντική παρακαταθήκη που αφήνει πίσω του το 4ο Ιπποκράτειο Συνέδριο.
