Μέσα από μία αναλυτική αποτύπωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος σε έξι πόλεις από την Παγκόσμια Τράπεζα,η Λάρισα εμφανίζει τις κορυφαίες επιδόσεις για την ίδρυση και λειτουργία επιχειρήσεων στην Ελλάδα
Σε μια περίοδο όπου η επιχειρηματικότητα αναζητά σταθερότητα και ταχύτητα, η Λάρισα φιγουράρει στην κορυφή της λίστας της Παγκόσμιας Τράπεζας ως η πόλη με τις καλύτερες συνολικές επιδόσεις για την ίδρυση και λειτουργία επιχειρήσεων στην Ελλάδα, βάσει συστηματικής αξιολόγησηςκαι μελέτηςτης επιχειρηματικής ετοιμότητας στη χώρα μας μέσα από την καταγραφή των επιχειρηματικών συνθηκών.
Γράφει ο Τάσος Κουρκούμπας από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 10 Μαϊου 2026
Επί της ουσίας, η εικόνα που προκύπτει από την αξιολόγηση της Παγκόσμιας Τράπεζας ανατρέπει διαχρονικά στερεότυπα που έφεραν στην επιχειρηματική κουλτούρα την Αθήνα χάρη στο οικονομικό της μέγεθος και τη συγκέντρωση υπηρεσιώννα προσφέρει το πιο αποδοτικό περιβάλλον. Έναντι της πρωτεύουσας όμως, αυτό το προσφέρει η Λάρισα διασφαλίζοντας καλύτερη ισορροπία μεταξύ ταχύτητας, κόστους και διοικητικής αποτελεσματικότητας.
Έξι πόλεις, πέντε δείκτες
Ως μέρος της γενικότερης προσπάθειας της για την προώθηση της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα, η Παγκόσμια Τράπεζα παρέχει αξιολογήσεις του επιχειρηματικού περιβάλλοντος σε επιλεγμένες πόλεις εντός μετρούμενων οικονομιών, με στόχο την αποτύπωση των γεωγραφικών διαφοροποιήσεων. Οι αξιολογήσεις υιοθετούν μια ολιστική θεώρηση του ιδιωτικού τομέα, καθώς λαμβάνουν υπόψη όλους τους εμπλεκόμενους φορείς στην ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα –συμπεριλαμβανομένων των υφιστάμενων επιχειρήσεων, των δυνητικών νέων επιχειρήσεων και των πολιτών γενικότερα– αξιολογώντας πτυχές όπως η διαφάνεια και οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Η μεθοδολογία που εφαρμόζεται αφορά στοχευμένες προσαρμογές που βασίζονται στις ανάγκες των πελατών, ώστε να αποτυπώνονται οι διαδικασίες σε επίπεδο πόλης, ιδιαίτερα μέσω λεπτομερούς χαρτογράφησης διαδικασιών βήμα προς βήμα και εντατικότερης δέσμευσης με τους ερωτηθέντες κατά τη συλλογή δεδομένων.
Για την Ελλάδα, η μελέτη -με τη συμβολή του ΙΟΒΕ- εστίασε σε έξι πόλεις, κέντρα αντίστοιχα περιφερειών της χώρας: μαζί με τη Λάρισα και την Αθήνα, τις Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ηράκλειο και Αλεξανδρούπολη.
Η αξιολόγηση βασίστηκε σε πέντε βασικούς πυλώνες που καθορίζουν την καθημερινότητα μιας επιχείρησης:τη σύσταση εταιρείας, τη χωροθέτηση και αδειοδότηση, την πρόσβαση σε δίκτυα κοινής ωφέλειας, την επίλυση εμπορικών διαφορών και τις διαδικασίες αφερεγγυότητας. Όπως αναδειχθήκε άλλωστε από τα στοιχεία της μελέτης, το επιχειρηματικό περιβάλλον στην Ελλάδα εμφανίζει μια έντονη πολυμορφία και διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με τον Δήμο.
Τρεις και… μισή κορυφές
Σύμφωνα με τη μελέτη η Λάρισα κατατάσσεται υψηλότερα μεταξύ των έξι πόλεων στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (84,7 μονάδες), την τοποθεσία επιχειρήσεων (63,8) και την επίλυση διαφορών (59,62), ενώ σχεδόν ισοβαθμεί με την Αλεξανδρούπολη για την υψηλότερη επίδοση στην έναρξη επιχειρήσεων (94 έναντι 93,7), αντανακλώντας την αποτελεσματική παροχή δημόσιων υπηρεσιών και την ισχυρή θεσμική ικανότητα στις περισσότερες περιοχές. Στο θέμα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, στη Λάρισα χρειάζονται 40 ημέρες για να αποκτηθεί σύνδεση νερού, σε σύγκριση με 99 ημέρες στο Ηράκλειο. Όσον αφορά την αξιοπιστία της ηλεκτρικής ενέργειας, η Λάρισα έχει τον χαμηλότερο αριθμό διακοπών μεταξύ των πόλεων που μετρήθηκαν.
Στην τοποθεσία επιχειρήσεων, οι επιχειρήσεις στη Λάρισα βιώνουν τον ταχύτερο χρόνο για να αποκτήσουν άδεια οικοδομής, 73 ημέρες, σε σύγκριση με 120 ημέρες στο Ηράκλειο. Οι επιχειρήσεις έχουν επίσης μια σχετικά θετική άποψη για το σύστημα γης στη Λάρισα, με μόνο το 13% των ερωτηθέντων επιχειρήσεων από τη Θεσσαλία να αναφέρουν την πρόσβαση στη γη ως σοβαρό ή σημαντικό περιορισμό, ενώ το 57% των επιχειρήσεων από την ανατολική Μακεδονία και Θράκη ανέφεραν την πρόσβαση στη γη ως σοβαρό ή σημαντικό περιορισμό.
Τέλος, στην επίλυση διαφορών, η θέση της Λάρισας αποδίδεται στην μεγαλύτερη αντιληπτή ανεξαρτησία και αμεροληψία των δικαστηρίων της, καθώς και στις πιο αποτελεσματικές διαδικασίες διαιτησίας. Επιπλέον, οι δικηγορικές εταιρείες στη Λάρισα αντιμετωπίζουν το χαμηλότερο κόστος για δικηγορικές αμοιβές για την εκτέλεση, 0,1% της αξίας της αξίωσης, ενώ στην Αλεξανδρούπολη, οι δικηγορικές αμοιβές είναι 0,7% της αξίας της αξίωσης.
Να σημειωθεί ότι παρόλο που η Λάρισα είναι -μετά την Αλεξανδρούπολη- η δεύτερη μικρότερη πληθυσμιακά πόλη στο δείγμα, δεν υπάρχει εμφανής συσχέτιση μεταξύ του πληθυσμού κάθε πόλης και της κανονιστικής απόδοσης σε όλα τα μετρούμενα θέματα. Έτσι ενώ με την πόλη της Θράκης έχει καλές επιδόσεις στις μετρήσεις αποδοτικότητας σε όλα τα θέματα, Αθήνα και Θεσσαλονίκη έχουν καλύτερες επιδόσεις σε άλλους τομείς, όπως η επιχειρηματική αφερεγγυότητα. Το Ηράκλειο, το οποίο είναι η τέταρτη μεγαλύτερη πόλη στο δείγμα, εμφανίζει ποικίλες επιδόσεις σε όλα τα θέματα, βαθμολογούμενο από 55,5 μονάδες στην επίλυση διαφορών έως 77,8 στην επιχειρηματική αφερεγγυότητα. Αυτά τα πρότυπα υποδηλώνουν ότι η απόδοση καθορίζεται περισσότερο από την τοπική διοικητική ικανότητα, την αποτελεσματικότητα των δικαστηρίων και τον συντονισμό μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών παρά μόνο από το μέγεθος της πόλης.
Μια μεταρρύθμιση που αποδίδει
Ένα από τα πιο θετικά συμπεράσματα της μελέτης σε εθνικό επίπεδο αφορά τη διαδικασία σύστασης επιχειρήσεων, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει απλοποιηθεί αισθητά. Η λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας e-ΥΜΣ έχει περιορίσει δραστικά τη γραφειοκρατία, καθώς σε αντίυεση με όχι και τόσο μακρινές εποχές, σήμερα μία επιχείρηση μπορεί να ιδρυθείσε μόλις δύο ημέρες με κόστος 18 ευρώ, απόρροια των μεταρρυθμίσεων που μείωσαν τις διοικητικές διαδικασίες από 15 σε 3 και περιόρισαν το ελάχιστο απαιτούμενο μετοχικό κεφάλαιο από 22.500 ευρώ σε ένα ευρώ.
Η μεταρρύθμιση αυτή δεν είναι απλώς ποσοτική αλλά και ποιοτική: οι απαιτούμενες διαδικασίες μειώθηκαν από 15 σε 3, ενώ το ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο σχεδόν μηδενίστηκε. Πρόκειται για μια σαφή ένδειξη ότι όταν εφαρμόζονται στοχευμένες πολιτικές, το επιχειρηματικό περιβάλλον μπορεί να βελτιωθεί ουσιαστικά.
Η «αχίλλειος πτέρνα»
Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει δραματικά όταν εξεταστεί ο τομέας της Δικαιοσύνης. Σύμφωνα με τη μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας, είναι το σημείο στο οποίο εντοπίζεται το μεγαλύτερο διαρθρωτικό πρόβλημα για τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα.Οι χρόνοι εκδίκασης διαφορών παραμένουν εξαιρετικά υψηλοί: από 905 ημέρες στην Πάτρα έως και 1.410 ημέρες στην Αθήνα
Ταυτόχρονα, η ψηφιοποίηση των δικαστικών διαδικασιών είναι περιορισμένη. Η απουσία ηλεκτρονικής κατάθεσης δικογράφων, ψηφιακής έκδοσης αποφάσεων και αυτοματοποιημένης διαχείρισης υποθέσεων επιβαρύνει σημαντικά το επιχειρηματικό ρίσκο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Λάρισα εμφανίζει καλύτερες επιδόσεις, κυρίως χάρη στη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των διαδικασιών διαιτησίας, που λειτουργούν ως εναλλακτικός μηχανισμός επίλυσης διαφορών.
Οι προτάσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας
Απαντώντας στα ευρήματα, η Παγκόσμια Τράπεζα προτείνει μια σειρά στοχευμένων παρεμβάσεων όπως η καθιέρωση ενιαίου αριθμού ταυτοποίησης επιχειρήσεων, η επιτάχυνση του ανοίγματος τραπεζικών λογαριασμών, η πλήρη ψηφιοποίηση της Δικαιοσύνης και η ανάπτυξη μηχανισμών αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων, με στόχο όχι μόνο στη μείωση της γραφειοκρατίας, αλλά και στη σύγκλιση των επιδόσεων μεταξύ των Δήμων.
Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι σαφές: στην Ελλάδα, η επιτυχία μιας επιχείρησης εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το πού δραστηριοποιείται.Η Λάρισα προβάλλει ως το πιο ισορροπημένο παράδειγμα αποτελεσματικής διοίκησης, ενώ η Αθήνα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δομικές δυσκολίες, κυρίως λόγω της επιβάρυνσης των υπηρεσιών και της καθυστέρησης στη δικαιοσύνη.Το ζητούμενο για την επόμενη ημέρα δεν είναι απλώς η βελτίωση των επιδόσεων, αλλά η δημιουργία ενός ενιαίου, προβλέψιμου και λειτουργικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος σε ολόκληρη τη χώρα, όπου η τοποθεσία δεν θα αποτελεί εμπόδιο, αλλά ευκαιρία.
