Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Περισσότερο φυσικό ρευστό, σε χαρτονομίσματα, από όσο ήθελαν οι Έλληνες πολίτες φαίνεται ότι κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το 2025. Ασφαλώς το χρήμα καθαυτό ποτέ δεν είναι αρκετό και δεν περισσεύει κιόλας. Μόνον για φυσικό χρήμα, για ρευστό μιλάμε. Το ρευστό είναι βασιλιάς, αλλά φαίνεται πως το τιμούν, μόνον οι Βόρειοι τουρίστες και οι γηραιότεροι Έλληνες.
Τα διαθέσιμα μετρητά αυξήθηκαν το 2025 σε σχέση με το 2024, αλλά έμειναν “άπιαστα” και αχρησιμοποίητα στα “αμπάρια” της Τράπεζας της Ελλάδος. Είτε επειδή το μεγάλο κοινό συνέχισε να χρησιμοποιεί κατά κόρον κάρτες, κινητά και ψηφιακά πορτοφόλια, eίτε επειδή οι τουρίστες της Ευρωζώνης έφεραν ρευστό και το ξόδεψαν…
Πάντως η Τράπεζα της Ελλάδος στο τέλος, “μπήκε μέσα” όσον αφορά το εκδοτικό της προνόμιο και το Νομισματικό Εισόδημα από αυτή την πηγή. Έτσι έχει τώρα για τη χρήση του 2025, λογιστική απαίτηση από την ΕΚΤ και τις άλλες Εθνικές Κεντρικές Τράπεζες της Ευρωζώνης.
Αυτή τη συνταρακτική ιστορία μας “διηγείται”, ο ισολογισμός της Τράπεζας της Ελλάδος. Σύμφωνα με αυτόν, η αξία των τραπεζογραμματίων ευρώ σε κυκλοφορία από την Τράπεζα της Ελλάδος με βάση την κλείδα κατανομής της, ανήλθε σε 33,7 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025. Το 2024, ήταν 33 δισ. ευρώ.
Δηλαδή βάσει της κλείδας της, η ΤτΕ είχε δικαίωμα διάθεσης 700 εκατ. ευρώ σε χαρτονομίσματα περισσότερα από ότι το 2024 και έπρεπε να διατεθούν στην αγορά. Τι απέγινε τελικά; Μείον 2% στη διάθεση, διότι η ΤτΕ μάζεψε και επιπλέον 2% αντί για το ποσόν που θα έπρεπε να διαθέσει.
Η κλείδα είναι το μερίδιο που έχει κάθε Εθνική Κεντρική Τράπεζα, στην κυκλοφορία και διάθεση χαρτονομισμάτων ευρώ. Η ΕΚΤ διέθεσε το 2025, συνολικά 1,619 τρισεκατομμύρια ευρώ σε χαρτονομίσματα στην Ευρωζώνη, έναντι 1,588 τρισεκατομμυρίων το 2024. Αν και η “κλείδα” για την ΤτΕ μειώθηκε στο 2,0785% του ποσού αυτού (από 2,2575%), μας “έπεφταν”, σχεδόν 700 εκατ. ευρώ περισσότερα σε χαρτονομίσματα. Αλλά δεν…
Έτσι η ΤτΕ αναφέρει: “Η αξία των τραπεζογραμματίων ευρώ που έχουν τεθεί σε κυκλοφορία από την Τράπεζα της Ελλάδος μειώθηκε σημαντικά και διαμορφώθηκε σε -2,0 δισ. ευρώ στις 31.12.2025, έναντι 3,8 δισ. ευρώ στις 31.12.2024, καθώς η αξία των τραπεζογραμματίων ευρώ που έχουν επιστραφεί στην Τράπεζα της Ελλάδος υπερβαίνει την αξία εκείνων που έχει εκδώσει.
Η ΤτΕ έχει λαμβάνειν
Επειδή η αξία των τραπεζογραμματίων ευρώ που έχουν τεθεί σε κυκλοφορία από την ΤτΕ είναι μικρότερη από αυτήν που της αναλογεί, η διαφορά ύψους 35,7 δισ. ευρώ εμφανίζεται (στο στοιχείο 9.4 του ενεργητικού), ως “Καθαρές απαιτήσεις που απορρέουν από την κατανομή, εντός του Ευρωσυστήματος, των κυκλοφορούντων τραπεζογραμματίων ευρώ”.
Κατόπιν αυτών, η ΤτΕ έχει λαμβάνειν και μάλιστα οι καθαρές της απαιτήσεις έναντι του Ευρωσυστήματος, έχουν αυξηθεί από το Δεκέμβριο του 2024, κατά 6,459 δισ. ευρώ.
Πώς γίνεται αυτό; Μας το λέει η ΤτΕ. “Από τη συνολική αξία των τραπεζογραμματίων ευρώ σε κυκλοφορία, το 8% θεωρείται ότι εκδίδεται από την ΕΚΤ, ενώ το υπόλοιπο 92% κατανέμεται στις Εθνικές Κεντρικές Τράπεζες με βάση την κλείδα συμμετοχής τους στο Ευρωσύστημα, σε μηνιαία βάση (στο τέλος κάθε μήνα).
Η διαφορά μεταξύ της αξίας των τραπεζογραμματίων ευρώ που κατανέμονται στην κάθε Εθνική Τράπεζα και της αξίας των τραπεζογραμματίων ευρώ που αυτή θέτει σε κυκλοφορία καταγράφεται ως “Καθαρές απαιτήσεις που απορρέουν από την κατανομή, εντός του Ευρωσυστήματος των κυκλοφορούντων τραπεζογραμματίων ευρώ” ή ως “Καθαρές υποχρεώσεις, που απορρέουν από την κατανομή, εντός του Ευρωσυστήματος, των κυκλοφορούντων τραπεζογραμματίων ευρώ”.
Στην περίπτωση της ΤτΕ είναι απαιτήσεις, όχι υποχρεώσεις, διότι κατέληξε να φυλάει χαρτονομίσματα, που αναλογούσαν σε άλλες Εθνικές Κεντρικές Τράπεζες.
Η αύξηση της εν λόγω απαίτησης κατά 6.459,8 εκατ. ευρώ, σε σύγκριση με την προηγούμενη χρήση, οφείλεται κυρίως στη μείωση της αξίας των τραπεζογραμματίων ευρώ που έχουν τεθεί σε κυκλοφορία από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Από την 1η Ιανουαρίου 2025, το υπόλοιπο της θέσης αυτής εκτοκίζεται ημερησίως με βάση το εκάστοτε ισχύον επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων (DFR)”.
Και τα ψιλά…
Το 2025 κυκλοφόρησαν στην αγορά περισσότερα κέρματα του ευρώ, σχεδόν τα διπλάσια από το 2024. Συγκεκριμένα το 2024, κυκλοφόρησαν κέρματα αξίας 35,6 εκατ. ευρώ, ενώ το 2025 το ποσό αυξήθηκε σε 72,9 εκατ. ευρώ.
Όλα αυτά ενώ η ΤτΕ έχει κάνει επενδύσεις και εκσυγχρονισμό και συνεχίζει να ελέγχει, να διανέμει και να μαζεύει το ρευστό. “Το 2025 εντατικοποιήθηκαν οι προσπάθειες με αποτέλεσμα τη βελτίωση της παραγωγικότητας στην επεξεργασία των τραπεζογραμματίων που επιστρέφουν από την κυκλοφορία”, αναφέρει.
Πράγματι, οι εργαζόμενοι υπέβαλαν σε ελέγχους γνησιότητας και διαλογή ποιότητας με σύγχρονα μηχανικά συστήματα επεξεργασίας περίπου 461.000 δέματα χαρτονομισμάτων, έναντι 379.000 δεμάτων το 2024.
Και 77 χρηματαποστολές
Το δίκτυο της Τράπεζας και τα Ταμειακά Αποθέματα (ΤΑΤΕ) εφοδιάστηκαν έγκαιρα με το προβλεπόμενο απόθεμα χρηματικού για την κάλυψη της ζήτησης, όλη τη χρονιά.
Ο αριθμός των χρηματαποστολών το 2025 μειώθηκε κατά 11% σε σχέση με το 2024. Έγιναν συνολικά 77 χρηματαποστολές εντός και εκτός συνόρων, διανύοντας πάνω από 17.000 χιλιόμετρα οδικώς, 10.000 ναυτικά μίλια ακτοπλοϊκώς και περίπου 7.000 μίλια αεροπορικώς. Κανονικές επιχειρήσεις logistics δηλαδή.
Και βέβαια έγιναν και οι συλλεκτικές εκδόσεις της ΤτΕ, ενώ όπως αναφέρει “οι υπηρεσίες αγοράς χρυσών λιρών επεκτάθηκαν και παρέχονται πλέον και στα Υποκαταστήματα Θεσσαλονίκης, Πάτρας και Ηρακλείου”.
Πηγή: capital.gr
