Του Χάρη Φλουδόπουλου
Η συζήτηση για την επάρκεια των μέτρων στήριξης της ελληνικής βιομηχανίας επανέρχεται με ένταση, καθώς –όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων– οι παρεμβάσεις που έχουν ανακοινωθεί μέχρι σήμερα δεν ανταποκρίνονται στο μέγεθος της πρόκλησης που διαμορφώνει η ενεργειακή κρίση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα μέτρα “είναι ανεπαρκή και δεν έχουν λάβει υπόψη τις σημερινές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί από τον πόλεμο”, ενώ υπογραμμίζει ότι η ελληνική βιομηχανία βρίσκεται ήδη σε μειονεκτική θέση έναντι των ευρωπαίων ανταγωνιστών της .
Τι είναι το CISAF και γιατί θεωρείται “μονόδρομος”
Στο επίκεντρο της παρέμβασης της βιομηχανίας βρίσκεται το λεγόμενο CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework), δηλαδή το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να στηρίξει την ενεργοβόρο βιομηχανία.
Το συγκεκριμένο εργαλείο:
-Επιτρέπει στα κράτη-μέλη να επιδοτούν μέρος της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας για τη βιομηχανία
-Προβλέπει ενισχύσεις που μπορούν να φτάσουν έως και το 50% της τιμής για το 50% της κατανάλωσης
-Στόχο έχει την αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους και την αποτροπή της αποβιομηχάνισης
Όπως εξηγεί ο Αντ. Κοντολέων, το CISAF είναι διαφορετικό από την αντιστάθμιση του κόστους άνθρακα (carbon leakage) που ισχύει από το 2013, καθώς δεν αφορά το κόστος CO₂ αλλά την ίδια την τιμή της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η σημασία του είναι καθοριστική, καθώς –μετά και την απόρριψη άλλων μοντέλων (όπως του ιταλικού)– “είναι μονόδρομος” για τις χώρες που θέλουν να διατηρήσουν ανταγωνιστική τη βιομηχανία τους.
Οι αλλαγές που προωθεί η Κομισιόν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγνωρίζοντας ότι η κρίση βαθαίνει, προωθεί ήδη βελτιώσεις στο πλαίσιο του CISAF. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν:
-Εξετάζεται αύξηση της επιδότησης από 50% σε 70% της τιμής ενέργειας
-Δίνεται έμφαση στη δυνατότητα συσσώρευσης ενισχύσεων (π.χ. συνδυασμός με carbon leakage)
-Στόχος είναι να αρθούν οι περιορισμοί που μέχρι σήμερα μείωναν την αποτελεσματικότητα των μέτρων
Η δυνατότητα “σώρευσης” θεωρείται κρίσιμη, καθώς επιτρέπει στις βιομηχανίες να λαμβάνουν ταυτόχρονα διαφορετικά είδη ενισχύσεων χωρίς να ακυρώνεται το ένα από το άλλο – κάτι που μέχρι σήμερα αποτελούσε βασικό εμπόδιο.
Η ελληνική υστέρηση και το ζήτημα ανταγωνιστικότητας
Το βασικό πρόβλημα που αναδεικνύει η βιομηχανία δεν είναι απλώς το ύψος των τιμών, αλλά η σύγκριση με τους ευρωπαίους ανταγωνιστές.
Όπως τονίζει ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ το 80% της ελληνικής βιομηχανικής παραγωγής κατευθύνεται σε εξαγωγές. Άρα το ζητούμενο δεν είναι αν οι τιμές είναι υψηλές ή χαμηλές, αλλά αν είναι ανταγωνιστικές σε σχέση με άλλες χώρες Αν δεν διασφαλιστεί αυτό, η συνέπεια θα είναι συρρίκνωση παραγωγής και επενδύσεων
Σε αυτό το πλαίσιο, χώρες όπως η Γερμανία, η Βουλγαρία και η Σλοβενία έχουν ήδη προχωρήσει στην εφαρμογή αντίστοιχων σχημάτων ενίσχυσης, δημιουργώντας ένα νέο περιβάλλον άνισου ανταγωνισμού.
Η “τεχνητή” αποκλιμάκωση των τιμών
Ιδιαίτερη σημασία έχει η επισήμανση ότι οι σημερινές χαμηλότερες τιμές στη χονδρική αγορά δεν αποτελούν διατηρήσιμη τάση.
Όπως αναφέρει ο Αντ. Κοντολέων οι τιμές έχουν συγκρατηθεί λόγω συγκυριακών παραγόντων καθώς η υψηλή συμμετοχή υδροηλεκτρικών και ΑΠΕ έχει πιέσει τη χονδρική προς τα κάτω. Πρόκειται όμως για προσωρινή εικόνα, που δεν αντανακλά τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς.
Με άλλα λόγια, η αγορά “αγοράζει χρόνο”, χωρίς να έχει λυθεί το πρόβλημα.
Το μεγάλο στοίχημα εντοπίζεται στους επόμενους μήνες, καθώς η αύξηση της ζήτησης αναμένεται να αλλάξει δραστικά την εικόνα.
Η βιομηχανία προειδοποιεί ότι με την άνοδο της ζήτησης το καλοκαίρι, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να κινηθούν άνω των 150 €/MWh. Η άνοδος του φυσικού αερίου (λόγω περιορισμένης προσφοράς και ανταγωνισμού με την Ασία) θα ενισχύσει την πίεση ενώ τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων στην Ευρώπη επιτείνουν την αβεβαιότητα.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας αναμένεται να επιδεινωθεί περαιτέρω.
Πολιτική απόφαση και χρόνος υλοποίησης
Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο είναι ο χρόνος. Όπως σημειώνεται, ακόμη και αν αποφασιστεί η εφαρμογή του CISAF, απαιτείται σχεδιασμός εθνικού σχήματος, έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στη συνέχεια έκδοση εφαρμοστικών αποφάσεων.
Δηλαδή, ένα χρονικό διάστημα που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό, εφόσον η κρίση ενταθεί.
Το μήνυμα της βιομηχανίας
Το βασικό μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: χωρίς ένα ισχυρό και ανταγωνιστικό πλαίσιο ενίσχυσης, η ελληνική βιομηχανία θα συνεχίσει να λειτουργεί υπό πίεση.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται, δεν τίθεται ζήτημα άμεσων “λουκέτων”, αλλά η πραγματική απειλή είναι η σταδιακή αποδυνάμωση με περιορισμός επενδύσεων, απώλεια μεριδίων αγοράς και υποχώρηση της βιομηχανικής βάσης.
Υπό αυτό το πρίσμα, η υιοθέτηση του CISAF –με τους όρους που εφαρμόζουν ήδη άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες– αναδεικνύεται σε κρίσιμο εργαλείο για τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας στη χώρα.
Πηγή: capital.gr
