Ενα πολλά υποσχόμενο εργαλείο – αυτό του self test για τον καρκίνο του παχέος εντέρου – εντάχθηκε στο σχετικό προληπτικό πρόγραμμα που μετρά μόλις λίγα 24ωρα από την έναρξή του στη χώρα μας. Μάλιστα, και όπως ανακοινώθηκε την περασμένη Τρίτη, ήδη είχαν εντοπιστεί 90 θετικά δείγματα (με αντίστοιχο αριθμό πολιτών να παραπέμπονται δωρεάν σε γιατρό για περαιτέρω αξιολόγηση) από τα συνολικά 20.000 self test που είχαν αξιοποιηθεί από τους δικαιούχους έως εκείνο το πρωί, με την ηγεσία του υπουργείου Υγείας να επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία την ανεκτίμητη αξία της πρόληψης.
Τα όσα έχουν διαπιστωθεί άλλωστε από την εμπειρία στο εξωτερικό, σε χώρες όπου τρέχουν αντίστοιχα προγράμματα, συνηγορούν πως η δωρεάν διάθεση kit αυτοδιάγνωσης αυξάνει σημαντικά τη συμμόρφωση των πολιτών στον προληπτικό έλεγχο με θετικό πρόσημο για τη δημόσια υγεία.
Ενδεικτικά αναφέρεται μελέτη που δημοσιεύτηκε πέρυσι στην επιστημονική επιθεώρηση «Colorectal Disease» με τους ερευνητές να διερευνούν τα δεδομένα που άντλησαν από τη Βρετανία την περίοδο 2001 – 2017. Σύμφωνα με αυτά, το πρόγραμμα που έτρεχε στο πλαίσιο του συστήματος Υγείας (NHS) εκεί κατά το ίδιο διάστημα είχε σημαντική επίπτωση, δεδομένου πως μειώθηκε η συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του παχέος εντέρου κατά 7%, με τον έγκαιρο εντοπισμό προκαρκινικών αλλοιώσεων. Τα ίδια στοιχεία, επίσης, έδειξαν ότι από το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου ευνοήθηκαν κυρίως οι άνδρες και οι ασθενείς που ζούσαν στις πιο υποβαθμισμένες περιοχές.
Οπως όμως περιγράφεται στις σελίδες της ίδιας έρευνας, το 2019, το πρόγραμμα ελέγχου για τον καρκίνο του εντέρου συμπεριέλαβε ένα τεστ αντίστοιχο με αυτά που πλέον είναι διαθέσιμα και στη χώρα μας, με αποτέλεσμα περισσότεροι άνθρωποι να συμμετέχουν έκτοτε στο πρόγραμμα εκεί. Σύμφωνα μάλιστα με τα επίσημα στοιχεία που τηρεί το NHS, τα τελευταία περίπου πέντε χρόνια η συμμετοχή σε εθνικό επίπεδο αυξήθηκε από 59,2% σε 67,8%.
Εστιάζοντας για παράδειγμα στη διετία 2021-2022, το NHS κάλεσε 5.924.232 άτομα (με βάση ηλικιακά κριτήρια) να συμμετέχουν στον προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνο του παχέος εντέρου. Από αυτούς οι 80.822 οι οποίοι υποβλήθηκαν σε τεστ στο σπίτι παραπέμφθηκαν για «περαιτέρω εξετάσεις» – δηλαδή κολονοσκόπηση. Και τα οφέλη για τους ασθενείς ήταν σημαντικά. Το πρόγραμμα στο σύνολό του διέγνωσε 6.500 άτομα με καρκίνο και έθεσε άλλα 12.034 άτομα υπό παρακολούθηση.
1ο βήµα
Ηδη 1,4 εκατ. (από τις συνολικά 2,8 εκατ.) άυλες ειδοποιήσεις (sms στο κινητό ή μήνυμα στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο) έχουν αποσταλεί σε δικαιούχους ηλικίας 50-69 ετών, οι οποίοι έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση. Με την ειδοποίηση αυτή, διάρκειας 4 μηνών, μπορούν να απευθυνθούν σε οποιοδήποτε συνεργαζόμενο φαρμακείο της περιοχής τους και να προμηθευτούν το self test χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση. Σημειώνεται ότι έως και σήμερα 6.500 φαρμακεία σε όλη τη χώρα έχουν ενταχθεί στο σχετικό δίκτυο, ενώ σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο (ΠΦΣ), έως τις αρχές της εβδομάδας είχαν προστεθεί ακόμη 500 αιτήσεις ένταξης.
Οσοι δικαιούχοι δεν έχουν άυλη συνταγογράφηση, μπορούν είτε να την ενεργοποιήσουν είτε να απευθυνθούν σε οποιοδήποτε συνεργαζόμενο φαρμακείο της περιοχής τους και να προμηθευτούν το self test, εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της ειδοποίησης, μόνο με τη χρήση του ΑΜΚΑ και χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση.
O πολίτης ενημερώνει το συνεργαζόμενο φαρμακείο από το οποίο προμηθεύτηκε το self test για το αποτέλεσμά του.
Σε περίπτωση αρνητικού αποτελέσματος το πρόγραμμα τερματίζεται. Σε περίπτωση άκυρου αποτελέσματος, ο πολίτης δικαιούται δωρεάν ένα δεύτερο self test ακολουθώντας την ίδια διαδικασία. Εάν το αποτέλεσμα του δεύτερου self test είναι άκυρο, τότε επίσης το πρόγραμμα τερματίζεται.
Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος, πάλι, ο φαρμακοποιός ενημερώνει τον πολίτη ότι δημιουργείται αυτόματα κωδικός ιατρικής επίσκεψης και έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει δωρεάν ιατρική επίσκεψη σε γαστρεντερολόγο, που συμμετέχει στο πρόγραμμα, μόνο με τη χρήση του ΑΜΚΑ του. Ο φαρμακοποιός εκτυπώνει για τους δικαιούχους σχετική ενημέρωση με τον κωδικό της ιατρικής επίσκεψης και ότι είναι εν δυνάμει δικαιούχοι κολονοσκόπησης, κατόπιν ιατρικής συνεκτίμησης.
Είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι ο κωδικός ιατρικής επίσκεψης έχει ισχύ δύο μηνών.
Στη συνέχεια διενεργείται από τον γαστρεντερολόγο κλινική συνεκτίμηση. Εάν ο γιατρός κρίνει ότι μπορεί να διενεργηθεί διαγνωστική κολονοσκόπηση τότε αυτόματα εκδίδεται:
n Ειδοποίηση για προμήθεια καθαρτικού με ισχύ δύο μηνών.
n Παραπεμπτικό για κολονοσκόπηση με ισχύ δύο μηνών, η οποία και θα προγραμματίζεται με τον γιατρό.
Οι δικαιούχοι που έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση λαμβάνουν άυλα την ειδοποίηση και το άυλο παραπεμπτικό με μήνυμα (SMS) στο κινητό τους τηλέφωνο ή με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email). Για την προμήθεια του καθαρκτικού μπορούν να απευθυνθούν σε οποιοδήποτε συνεργαζόμενο φαρμακείο της περιοχής τους και να προμηθευτούν το καθαρκτικό, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση. Με το άυλο παραπεμπτικό επισκέπτονται εκ νέου τον γαστρεντερολόγο για τη διενέργεια της προγραμματισμένης κολονοσκόπησης, εξίσου χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση.
Πρόκειται για το τελευταίο στάδιο του προσυμπτωματικού ελέγχου. Εάν κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης εντοπιστούν ευρήματα που δύνανται να αφαιρεθούν, αφαιρούνται επί τόπου. Σε κάθε περίπτωση ευρήματος λαμβάνονται δείγματα και εκδίδεται αυτόματα παραπεμπτικό για διενέργεια βιοψίας.
Για τα αποτελέσματα της βιοψίας ενημερώνει ο ιατρός γαστρεντερολόγος τον πολίτη. Το παραπεμπτικό της βιοψίας έχει επίσης ισχύ δύο μηνών.
Πηγή: tanea.gr
