Επί δεκαετίες «ζούμε με την υπόσχεση για εμβόλια κατά του καρκίνου. Μέχρι τώρα, το μόνο που είχαμε ήταν μελέτες που δεν ήταν οριστικές, αλλά αυτή είναι», τονίζει στην «El Pais» ο δρ Αντονι Ρίμπας.
Ο διευθυντής του Προγράμματος Ανοσολογίας Ογκων στο Καρκινικό Κέντρο Jonsson του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Λος Αντζελες (UCLA) είναι μέλος της επιστημονικής επιτροπής της κλινικής δοκιμής των εταιρειών Moderna και MSD (Merck στις ΗΠΑ και τον Καναδά) για το πειραματικό εμβόλιο mRNA κατά της επανεμφάνισης ή της μετάστασης του μελανώματος – της πιο σοβαρής και επιθετικής μορφής καρκίνου του δέρματος – σε ασθενείς των οποίων οι όγκοι έχουν αφαιρεθεί χειρουργικά.
Έπειτα από έρευνες σχεδόν μιας δεκαετίας, οι εταιρείες ανακοίνωσαν, χωρίς ακόμη να γνωστοποιήσουν πλήρη αποτελέσματα, ότι το σκεύασμά τους «intismeran autogene» πέτυχε τον πρωταρχικό στόχο της κλινικής δοκιμής Φάσης 3, βασικό βήμα πριν από οποιαδήποτε υποβολή αίτησης έγκρισης από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ. Είναι η πρώτη φορά που ένα πειραματικό εμβόλιο mRNA κατά του καρκίνου φτάνει σε αυτό το στάδιο. Και δη εξατομικευμένο.
Δεν αφορά την πρόληψη εμφάνισης μελανώματος, αλλά την αποτροπή υποτροπής του μετά τη χειρουργική αφαίρεσή του, πρακτικά «εκπαιδεύοντας» στοχευμένα το ανοσοποιητικό σύστημα του εκάστοτε ασθενούς να αναγνωρίζει τα μοναδικά χαρακτηριστικά του όγκου του και να εμποδίζει την επανεμφάνισή του. Πρόκειται για μια πρωτοποριακή προσέγγιση σε σχέση με τις έως τώρα παραδοσιακές θεραπείες. «Στην πραγματικότητα δημιουργείς κατά παραγγελία εμβόλια για κάθε άτομο», εξηγεί στο «National Geographic» η κορυφαία αμερικανίδα ογκολόγος δρ Κάθριν Γου, καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και πρωτοπόρος στην ιδέα αξιοποίησης της τεχνολογίας mRNA για την ανάπτυξη εξατομικευμένων εμβολίων κατά του καρκίνου.
Οι ομοιότητες με το εμβόλιο της COVID-19
Κυρίως λόγω της βλάβης που προκαλείται στο DNA από την υπεριώδη ακτινοβολία (UV), το μελάνωμα παρουσιάζει πολύ υψηλό φορτίο μεταλλάξεων. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο καρκίνος επανεμφανίζεται σε περίπου τους μισούς ασθενείς σε προχωρημένο στάδιο μετά την αφαίρεση των όγκων. Οι έως τώρα κλινικές μελέτες δείχνουν ότι η χρήση mRNA (η ίδια τεχνολογία που χρησιμοποιήθηκε στα εμβόλια κατά της COVID-19) ανοίγει δυνητικά τον δρόμο για μια νέα θεραπεία.
Το αγγελιαφόρο RNA (mRNA) είναι ένα μόριο που μεταφέρει τις οδηγίες του DNA από τον πυρήνα των κυττάρων για την παραγωγή όλων των ειδών των πρωτεϊνών που χρειαζόμαστε για να ζούμε. Οι επιστήμονες έχουν καταφέρει να τιθασεύσουν αυτή την ικανότητα και να τη χρησιμοποιήσουν για τη δημιουργία πρωτεϊνών, με τις οποίες «εκπαιδεύουν» το ανοσοποιητικό σύστημα. Για τον ιό της COVID-19, ενεργοποιεί την παραγωγή πρωτεΐνης-ακίδας που χρησιμεύει στην αναγνώρισή του. Στην περίπτωση του καρκίνου, που είναι διαφορετικός ανά περίπτωση και ασθενή, είναι «σαν να δίναμε ένα διαφορετικό εμβόλιο κατά της COVID-19 σε κάθε άνθρωπο», παρατηρεί ο Αντονι Ρίμπας.
Η διαδικασία συνίσταται στη λήψη δείγματος του όγκου μετά τη χειρουργική αφαίρεση, στην αλληλούχιση του γονιδιώματος για τον εντοπισμό των μεταλλάξεων, στη χρήση αλγορίθμων πρόβλεψης για την επιλογή στόχων και στην παραγωγή του αντίστοιχου αγγελιαφόρου RNA. Μοναδικές για τον καρκίνο του εκάστοτε ασθενούς, ενσωματώνονται σε ένα μόριο mRNA, το οποίο τυλίγεται σε ένα λιπιδικό νανοσωματίδιο και εγχέεται, όπως σε ένα εμβόλιο γρίπης, κατευθύνοντας το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να επιτίθεται σε εναπομείναντα καρκινικά κύτταρα.
Στην κλινική δοκιμή της Φάσης 3 συμμετείχαν 1.137 ασθενείς. Εξ αυτών, το ένα τρίτο έλαβε την ανοσοθεραπεία Keytruda της Merck ενώ στην πειραματική ομάδα, στα άλλα δύο τρίτα, χορηγήθηκε επιπλέον ένα εμβόλιο αγγελιαφόρου RNA, σχεδιασμένο ώστε να εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα να εντοπίζει τις συγκεκριμένες μεταλλάξεις του καρκίνου κάθε ασθενούς. Σε προγενέστερη μικρότερου μεγέθους κλινική δοκιμή σε ασθενείς υψηλού κινδύνου, ο συνδυασμός της θεραπείας μείωσε κατά 49% τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου σε σύγκριση με τη χρήση μόνο ανοσοθεραπείας.
Οι σημαντικές διαφορές, αναφέρει η δρ Μένερτ, ήταν ότι η δοκιμή Φάσης 3 περιελάμβανε περισσότερους ανθρώπους και δεν επικεντρώθηκε μόνο σε ασθενείς με μελάνωμα σε προχωρημένο στάδιο. «Εάν αυτό λειτουργήσει και σε άλλους καρκίνους – ήδη δοκιμάζεται στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης και του πνεύμονα», λέει, «θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα».
Μένουν να αποσαφηνιστούν πολλά, από το ποσοστό επιτυχίας και βιωσιμότητας, έως τη δυνατότητα μαζικής παραγωγής εξατομικευμένων εμβολίων και το κόστος. «Δεν περιμένω να βρούμε μια “πενικιλίνη” για τον καρκίνο, γιατί ο καρκίνος αποτελείται από πάρα πολλές ασθένειες», υπογραμμίζει στην «El Pais» ο δρ Λουίς Παθ-Αρες, επικεφαλής του τμήματος Ιατρικής Ογκολογίας στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο 12 de Octubre στη Μαδρίτη. «Ολα αυτά τα αποτελέσματα είναι συμπληρωματικά και θα βοηθήσουν ώστε λιγότεροι ασθενείς να πάσχουν από καρκίνο και περισσότεροι να ζουν περισσότερο και καλύτερα».
Πηγή: tanea.gr
