Ανησυχητική αύξηση των κρουσμάτων νοσημάτων που μεταδίδονται μέσω των κουνουπιών, με έμφαση στον δάγκειο πυρετό, καταγράφεται στην Ευρώπη. Μάλιστα και όπως προειδοποιεί το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), η ανοδική αυτή τάση δεν αφορά μόνον εισαγόμενα περιστατικά αλλά και εγχώρια κρούσματα, με τους ειδικούς του να δείχνουν ως βασικό ένοχο την κλιματική αλλαγή.
«Η Ευρώπη βλέπει ήδη πώς η κλιματική αλλαγή δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες για τα χωροκατακτητικά κουνούπια με αποτέλεσμα να εξαπλώνονται σε περιοχές που δεν είχαν προηγουμένως επηρεαστεί και να μολύνουν περισσότερους ανθρώπους με ασθένειες όπως ο δάγκειος πυρετός. Τα αυξημένα διεθνή ταξίδια από χώρες όπου ενδημεί ο δάγκειος πυρετός θα αυξήσουν επίσης τον κίνδυνο εισαγόμενων κρουσμάτων, και αναπόφευκτα και τον κίνδυνο τοπικών κρουσμάτων» σημείωσε στις αρχές της εβδομάδας η Andrea Ammon, διευθύντρια του Κέντρου.
Και πρόσθεσε: «Τα μέτρα ατομικής προστασίας σε συνδυασμό με μέτρα ελέγχου των φορέων, η έγκαιρη ανίχνευση των κρουσμάτων, η έγκαιρη επιτήρηση, η περαιτέρω έρευνα και οι δραστηριότητες ευαισθητοποίησης είναι υψίστης σημασίας στις περιοχές της Ευρώπης που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο».
Τα δεδομένα, άλλωστε, που θέτουν σε ετοιμότητα την επιστημονική κοινότητα είναι ανησυχητικά. Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία που ανακοίνωσε το ECDC την περασμένη Τρίτη, το 2023, καταγράφηκαν 130 εγχώρια κρούσματα δάγκειου πυρετού στην Ευρωπαϊκή Ενωση/Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΕ/ΕΟΧ), όταν το 2022 δεν ξεπέρασαν τα 71. Σημειώνεται, δε, πως κατά τη δεκαετία 2010-2021, ο αριθμός των εγχώριων κρουσμάτων ήταν 73 για το σύνολο της περιόδου.
Ραγδαία αύξηση παρατηρείται και στα εισαγόμενα κρούσματα – αυτά δηλαδή που καταγράφονται σε ανθρώπους οι οποίοι επιστρέφουν ή είναι επισκέπτες από χώρες όπου ενδημεί ο δάγκειος πυρετός. Το 2002 αναφέρθηκαν στην ΕΕ/ΕΟΧ 1.572 εισαγόμενα κρούσματα ενώ το 2023 ξεπέρασαν τα 4.900. Μια σημαντική μάλιστα λεπτομέρεια είναι πως πρόκειται για τα περισσότερα που έχουν αναφερθεί ποτέ από το 2008, όταν άρχισε η επιτήρηση στην ΕΕ, τονίζει το ECDC.
Ιός του Δυτικού Νείλου
Από τα ίδια δεδομένα του ECDC προκύπτει ότι το 2023 οι χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ ανέφεραν 713 εγχώρια κρούσματα στον άνθρωπο σε 123 διαφορετικές περιοχές εννέα χωρών της ΕΕ.
Ακόμη πιο ανησυχητικό όμως, καθώς το δεδομένο αυτό δείχνει την ταχεία εξάπλωση του προβλήματος, είναι πως οι 22 από αυτές τις περιοχές αναφέρθηκαν ως τόποι μόλυνσης για πρώτη φορά πέρυσι.
Επίσης, αναφέρθηκαν 67 θάνατοι. Συνεπώς, παρότι ο αναφερόμενος αριθμός κρουσμάτων είναι χαμηλότερος συγκριτικά με εκείνον του 2022, όταν δηλώθηκαν 1.133 ανθρώπινα κρούσματα, ο αριθμός των προσβεβλημένων περιοχών είναι ο υψηλότερος από την κορύφωση του 2018, γεγονός που υποδηλώνει ευρεία γεωγραφική κυκλοφορία του ιού.
Τα είδη που μας απειλούν
Τα κουνούπια που μας απειλούν, μεταδίδοντάς μας ασθένειες με ένα τσίμπημά τους, δεν ανήκουν στο ίδιο είδος, αλλά ούτε και ακολουθούν την ίδια διαδρομή εξάπλωσής τους στον ευρωπαϊκό χάρτη.
Για παράδειγμα, το κουνούπι Aedes albopictus – που σημειωτέον είναι φορέας του δάγκειου πυρετού, του chikungunya και του Zika – επιδεικνύει επεκτατικές τάσεις προς Βορρά, Ανατολή και Δύση έχοντας ήδη εγκατασταθεί σε 13 χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ.
Αντίστοιχα, το Aedes aegypti, φορέας των ιών του κίτρινου πυρετού, του δάγκειου πυρετού, του chikungunya και του Zika, εγκαταστάθηκε πρόσφατα στην Κύπρο, γεγονός που δείχνει τις αναδυόμενες προκλήσεις.«Το ενδεχόμενο εγκατάστασής του σε άλλα μέρη της Ευρώπης είναι ανησυχητικό λόγω της σημαντικής ικανότητάς του να μεταδίδει παθογόνους παράγοντες και της προτίμησής του να τσιμπάει ανθρώπους. Το κουνούπι Culex pipiens, υπεύθυνο για τη διάδοση του ιού του Δυτικού Νείλου, είναι ενδημικό της Ευρώπης και υπάρχει σε όλη την ΕΕ/ΕΟΧ», σημειώνει το ECDC.
Μέτρα προστασίας
Η κλιματική αλλαγή φαίνεται να ευνοεί σημαντικά την εγκατάσταση και την αναπαραγωγή των κουνουπιών, αλλάζοντας τα δεδομένα. Ενδεικτικά, οι ειδικοί του Κέντρου αναφέρονται στην περίπτωση της Σεβίλλης όπου και επιβεβαιώθηκε τοπικό κρούσμα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου με έναρξη συμπτωμάτων στις αρχές Μαρτίου. Αν και πρόκειται για μεμονωμένο κρούσμα, στην έκθεση του ECDC τονίζεται ότι η μετάδοση του ιού του Δυτικού Νείλου μπορεί να συμβεί πολύ νωρίς μέσα στο έτος, πιθανώς λόγω των κατάλληλων κλιματικών συνθηκών.
Υπό τα δεδομένα αυτά, ο πληθυσμός θα πρέπει να ενημερώνεται και να ακολουθεί – σύμφωνα πάντα με τους επιστήμονες του Κέντρου – απλά πλην όμως αποτελεσματικά μέτρα, όπως η απομάκρυνση του στάσιμου νερού σε κήπους ή μπαλκόνια όπου αναπαράγονται τα κουνούπια.
Επιπρόσθετα τα μέτρα ατομικής προστασίας για τη μείωση του κινδύνου τσιμπήματος κουνουπιών – όπως η χρήση ρούχων που καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του σώματος, η χρήση απωθητικών κουνουπιών, αλλά και κουνουπιέρας ή σήτας παραθύρων/πορτών, καθώς και ο ύπνος σε κλιματιζόμενους χώρους – θα πρέπει να εφαρμόζονται με ευλάβεια.
Πηγή: tanea.gr
