Σε συνομιλίες με την Ρουάντα η Ελλάδα και τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες για τη δημιουργία Κέντρου Επιστροφής

Σε συνομιλίες με την Ρουάντα η Ελλάδα και τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες για τη δημιουργία Κέντρου Επιστροφής

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα
στα αποτελέσματα αναζήτησης

Πρόσθεσε το formedia.gr στη Google

Η Ρουάντα, η Ολλανδία, η Δανία, η Γερμανία, η Ελλάδα και η Αυστρία συνεργάζονται για τη δημιουργία ενός «Κέντρου Επιστροφής» (σ.σ. ουσιαστικά πρόκειται για απέλαση σε τρίτη χώρα) στη Ρουάντα. Το Κέντρο Επιστροφής θα αποτελεί μέρος μιας «ευρείας εταιρικής σχέσης» στην οποία συμμετέχουν η Ρουάντα και οι πέντε ευρωπαϊκές χώρες, όπως αναφέρει η ανακοίνωση της ολλανδικής κυβέρνησης.

Η συμφωνία που θα παρουσιαστεί στη Βιέννη, έπεται της έγκρισης του νέου Κανονισμού Επιστροφών της ΕΕ, με τον οποίο επιταχύνονται οι σχετικές διαδικασίες και παρέχεται στα κράτη-μέλη η δυνατότητα σύστασης «Κέντρων Επιστροφής» εκτός ευρωπαϊκής επικράτειας.

Οι υπουργοί της ΕΕ έχουν συμφωνήσει σε κανόνες για κυρώσεις σε μετανάστες που δεν συνεργάζονται στην «επιστροφή», κράτηση έως 24 μήνες για κινδύνους ασφαλείας και Κέντρα Επιστροφής εκτός ΕΕ. Όσοι, επομένως, δεν έχουν δικαίωμα παραμονής πρέπει να αποχωρούν οικειοθελώς και να συνεργάζονται με τις αρχές, σε αντίθετη περίπτωση μπορεί να αντιμετωπίσουν κυρώσεις όπως μειωμένα επιδόματα, πρόστιμα ή ποινικές διώξεις.

Για άτομα που θεωρούνται κίνδυνος για την ασφάλεια, τα κράτη θα μπορούν να επιβάλλουν επ’ αόριστον απαγορεύσεις εισόδου και κράτηση πέραν των 24 μηνών. Επιτρέπεται επίσης η δημιουργία κέντρων επιστροφής εκτός ΕΕ. Δεν είναι απολύτως σαφές πως αποδεικνύεται ή τι συνιστά  «κίνδυνο για την ασφάλεια» ή αν εφόσον υπάρχει έκνομη πράξη, γιατί δεν θα εκδικάζονται σε δικαστήριο ως οφείλουν.

Ουσιαστικά πρόκειται για παράνομη διοικητική κράτηση και φυλάκιση χωρίς δίκη, στην οποία αντιδρούν νομικοί ανεξαρτήτως της θέσης τους στο μεταναστευτικό ή το προσφυγικό. Η πρόταση έχει δεχθεί έντονη κριτική από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικούς, καθώς θεωρείται πως επηρεάζει μια σειρά ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την ώρα που το υπάρχον σύστημα βρίσκεται υπό κατάρριψη, με πολλά προβλήματα στην χορήγηση ασύλου, την ίδια την εξέταση του ασύλου και στην τήρηση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης.

Η Ολλανδία αναφέρει πως η «επιστροφή αποτελεί ουσιαστικό μέρος του συστήματος ασύλου μας και είναι καθοριστικός παράγοντας για την υποστήριξη του κοινού όσον αφορά την υποδοχή των μεταναστών. Όποιος δεν έχει δικαίωμα παραμονής πρέπει πράγματι να εγκαταλείψει την Ολλανδία. Ο εν λόγω κόμβος επιστροφής αποσκοπεί να συμβάλει σε αυτό, θα προσφέρει μια εναλλακτική λύση σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η επιστροφή στη χώρα προέλευσης».

«Αυτό καταδεικνύει επίσης τη δέσμευση της Ολλανδίας για καινοτόμες λύσεις, προκειμένου να συνεχίσουν να εργάζονται προς την κατεύθυνση ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού συστήματος ασύλου σε παγκόσμιο επίπεδο» σύμφωνα με την ανακοίνωση.

Δηλώσεις από την συνέντευξη Τύπου

Ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ, επιβεβαίωσε ότι η Αυστρία, η Δανία, η Ολλανδία, η Γερμανία και η Ελλάδα επιδιώκουν να δημιουργήσουν από κοινού το πρώτο κέντρο επιστροφής μεταναστών στη Ρουάντα το 2027.

Εξήγησε ότι η πρωτοβουλία των 5 χωρών έχει τρεις στόχους, τη μεταφορά σε κέντρα επιστροφής αιτούντων άσυλο των οποίων οι αιτήσεις έχουν απορριφθεί τελεσίδικα, την αντιμετώπιση των δικτύων διακινητών με στόχο «την αποτροπή θανάτων σε επικίνδυνες μεταναστευτικές διαδρομές», καθώς και «την αποσυμφόρηση των υποδομών και των υπηρεσιών των ευρωπαϊκών χωρών που έχουν δεχθεί σημαντικές πιέσεις από τις μεταναστευτικές ροές των τελευταίων ετών».

Πλεύρης: «Σημαντική για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική»

Από την πλευρά του, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα «σημαντική για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική», τονίζοντας ότι η Ελλάδα, γνωρίζει την ανάγκη τόσο της προστασίας των συνόρων όσο και της αύξησης των επιστροφών.

«Η καινοτόμος λύση της δημιουργίας ενός Return Hub σε χώρα εκτός της Ευρώπης δίνει τη δυνατότητα να δώσουμε μάχη απέναντι στην παράνομη μετανάστευση, στα κυκλώματα των διακινητών, αλλά και να αυξήσουμε τις επιστροφές», δήλωσε σε ελαφρώς διαφορετική γραμμή από τους συναδέλφους του.

«Όποιος δικαιούται άσυλο στην Ευρώπη, το λαμβάνει και έχει όλο το πλαίσιο προστασίας. Όποιος δεν δικαιούται άσυλο, θα πρέπει να επιστρέφει στη χώρα καταγωγής του, διότι διαφορετικά δεν έχει αξία η διαδικασία του ασύλου», πρόσθεσε.

«Δεν θα κανονίζουν αυτά (σ.σ. τα κυκλώματα) τις ροές στην Ευρώπη. Η Ευρώπη μπορεί να αναπτύξει νόμιμους διαδρόμους για νόμιμη μετανάστευση. Δεν μπορεί όμως να εκβιάζεται από τα κυκλώματα, τα οποία θέλουν να στέλνουν μετανάστες ακόμα και όταν δεν δικαιούνται άσυλο», υπογράμμισε ο υπουργός. Ωστόσο οι νόμιμοι διάδρομοι για νόμιμη μετανάστευση, αφορούν ως επί το πλείστον διμερείς συμφωνίες που δεν αφορούν την χορήγηση ασύλου.

Ο Θάνος Πλεύρης διευκρίνισε ότι «το Κέντρο Επιστροφής θα λειτουργήσει με απόλυτο σεβασμό στο πλαίσιο των διεθνών κανόνων του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν θα πρόκειται για μια κλειστή δομή, αλλά στην πραγματικότητα για ένα θετικό αφήγημα για ανθρώπους οι οποίοι δεν μπορούν να μείνουν στην Ευρώπη, και θα μεταφέρονται σε μια τρίτη χώρα».

Η διαδικασία

Όπως επισημαίνεται το «κέντρο επιστροφών» θα συσταθεί σύμφωνα με το «ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο». Τα εν λόγω άτομα θα οδηγηθούν στη Ρουάντα, όπου θα φιλοξενηθούν σε μια ανοιχτή δομή η οποία χαρακτηρίζεται ως «προσωρινή», με δικαίωμα να ενταχθούν στην κοινωνία της Ρουάντας. Δηλαδή θα έχουν δικαίωμα διαμονής εκεί, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση, την αγορά εργασίας, την υγειονομική περίθαλψη, το δικαστικό σύστημα, καθώς και τη δυνατότητα να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους.

Από τον κόμβο επιστροφής εξαιρούνται οι ασυνόδευτοι ανήλικοι. Σύμφωνα με τον κανονισμό, οποιοσδήποτε δεν διαθέτει δικαίωμα διαμονής στην Ένωση μπορεί να επιστραφεί σε τρίτη χώρα βάσει συμφωνιών ή ρυθμίσεων που αφορούν έναν κόμβο επιστροφής.

Κατά την πρώτη φάση, στη Ρουάντα θα οδηγούνται μόνο ανύπαντροι άνδρες. Για τις ολλανδικές αρχές, προτεραιότητα μετάβασης σε αυτά τα κέντρα θα έχουν άτομα άτομα που προέρχονται από χώρες της ίδιας περιοχής με τη Ρουάντα. Η ίδια η «διαδικασία επαναπατρισμού» από την Ολλανδία «θα είναι επίσης πλήρως σύμφωνη με το δίκαιο της ΕΕ και την ισχύουσα νομοθεσία».

Την προσωρινή στέγαση και τα έξοδα θα καλύψουν οι χώρες της «κύριας ομάδας» (Ολλανδία, Δανία, Γερμανία, Ελλάδα και Αυστρία). Οι πρώτες απελάσεις ή «επιστροφές» θα πραγματοποιηθούν το 2027.

«Τα κέντρα επιστροφής εγείρουν σοβαρά νομικά ζητήματα»

Σε κοινή δήλωσή τους, η Σάντρα Τζάμπα από την Ιταλία και ο λόρδος Μάικλ Γκέρμαν από την Μεγάλη Βρετανία, εισηγητές της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης για ζητήματα μετανάστευσης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επισημαίνουν ότι «το σχέδιο εγείρει νομικά ζητήματα» και ότι «οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν χωρίς να έχουν προηγηθεί διαβουλεύσεις με τα εθνικά κοινοβούλια ή να έχουν θεσπιστεί οι απαραίτητες εγγυήσεις για την προστασία των μεταναστών».

«Εκφράζουμε τη βαθιά λύπη μας για τη σημερινή ανακοίνωση πέντε κρατών μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης – της Αυστρίας, της Δανίας, της Γερμανίας, της Ελλάδας και της Ολλανδίας – ότι ξεκινούν διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία κέντρου επιστροφής μεταναστών στη Ρουάντα.

Το σχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα των πέντε αυτών χωρών να μεταφέρουν στη Ρουάντα παράτυπους μετανάστες και αιτούντες άσυλο των οποίων οι αιτήσεις έχουν απορριφθεί και οι οποίοι έχουν εξαντλήσει όλα τα διαθέσιμα ένδικα μέσα, ακόμη και αν δεν έχουν βρεθεί ποτέ στη χώρα αυτή.

Προηγούμενη προσπάθεια του Ηνωμένου Βασιλείου να εφαρμόσει παρόμοιο σχέδιο είχε, ως γνωστόν, εμποδιστεί από το βρετανικό Κοινοβούλιο και τα δικαστήρια, λόγω σοβαρών ανησυχιών για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρουάντα, οι οποίες εξακολουθούν να υφίστανται.

Τα κέντρα επιστροφής εγείρουν σοβαρά νομικά ζητήματα, ενέχουν γεωπολιτικούς κινδύνους και σοβαρούς κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Έχουν υπερβολικά υψηλό κόστος, ενώ δεν έχει αποδειχθεί ότι λειτουργούν αποτρεπτικά. Στόχος τους είναι να κατευνάσουν τα αντιμεταναστευτικά αισθήματα, αντί να συμβάλουν σε μια ορθολογική διαχείριση της μετανάστευσης.

Γι’ αυτό, με ψήφισμά της τον Ιούνιο του 2026, η Συνέλευση, στην οποία συμμετέχουν βουλευτές από τα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης, κατέστησε σαφές ότι τα κράτη θα πρέπει να αποφεύγουν την προσφυγή σε τέτοιου είδους κέντρα.

Φαίνεται ότι η απόφαση αυτή ελήφθη χωρίς να προηγηθεί διαβούλευση με τα κοινοβούλια των εμπλεκόμενων κρατών μελών ή ακόμη και ενημέρωσή τους, και χωρίς να έχουν θεσπιστεί εγγυήσεις για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ο Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης κάλεσε πρόσφατα τα κράτη να διασφαλίσουν ότι, πριν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε συμφωνία για τη δημιουργία κέντρου επιστροφής, θα έχουν αποσαφηνίσει τις συνέπειες για τους ανθρώπους που θα επηρεαστούν, θα έχουν αξιολογήσει διεξοδικά τους κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα έχουν θεσπίσει αποτελεσματικά μέτρα για την αποτροπή παραβιάσεων και θα έχουν διασφαλίσει τη διαφάνεια και τον δημοκρατικό έλεγχο.

Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να υπάρχει καμία από αυτές τις δικλίδες ασφαλείας.

Καλούμε τις κυβερνήσεις της Αυστρίας, της Γερμανίας, της Ελλάδας, της Ολλανδίας και της Δανίας να μην προχωρήσουν περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις και να διασφαλίσουν την πλήρη συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων σε οποιαδήποτε μελλοντικά σχέδια παρόμοιου χαρακτήρα».

Πηγή: in.gr

Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
Email

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ