"Η καταναλωτική συμπεριφορά έχει αλλάξει ριζικά"
Μιλώντας στην “Πολιτεία Θεσσαλών” ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Λάρισας, κ. Χαράλαμπος Παπαδόπουλος, αναφέραται στην ιδιαίτερα πιεσμένη η κατάσταση που επικρατεί στην αγορά της Λάρισας, σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρουν καθημερινά οι έμποροι.
Μετά το τέλος της καλοκαιρινής περιόδου, η αγορά δεν κατάφερε να ανακάμψει, καθώς η υποτονική κίνηση και η περιορισμένη αγοραστική δύναμη έχουν δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας στις επιχειρήσεις. Η κατάσταση, όπως επισημαίνεται, επιβαρύνεται περαιτέρω από την άνοδο των τιμών των καυσίμων και τις γενικότερες οικονομικές πιέσεις.
Συνέντευξη στη Λόλα Γάτσιου από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026
Οι θερινές εκπτώσεις ολοκληρώθηκαν με αρνητικό πρόσημο, κάτι που αποδίδεται κυρίως στη συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών. Οι αυξημένες υποχρεώσεις για στέγαση, ενέργεια και βασικά αγαθά περιορίζουν σημαντικά τα χρήματα που μπορούν να διαθέσουν οι καταναλωτές για ένδυση, υπόδηση και εξοπλισμό σπιτιού. Παράλληλα, εκτιμάται ότι η απελευθέρωση των εκπτώσεων και προσφορών από το 2022 έχει μειώσει τη σημασία και την αποτελεσματικότητα της εκπτωτικής περιόδου.
Παρά τις μεγάλες μειώσεις τιμών, ακόμη και άνω του 50% σε αρκετές περιπτώσεις, η κατανάλωση δεν ενισχύθηκε σημαντικά. Όπως υπογραμμίζεται, το βασικό πρόβλημα δεν είναι πλέον οι τιμές αλλά η έλλειψη διαθέσιμου εισοδήματος. Οι καταναλωτές κάνουν πλέον μεγαλύτερη έρευνα αγοράς, συχνά διαδικτυακά, πριν επισκεφθούν τα καταστήματα, ιεραρχούν τις ανάγκες τους και πραγματοποιούν περισσότερο στοχευμένες αγορές.
Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η κατάσταση διαμορφώνεται από έναν συνδυασμό πιέσεων. Το αυξημένο λειτουργικό κόστος, ιδιαίτερα στην ενέργεια και τις μεταφορές, σε συνδυασμό με τη μειωμένη κατανάλωση, δημιουργούν σοβαρές δυσκολίες. Την ίδια στιγμή, φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, αλλά και τα υψηλά ενοίκια στο κέντρο της πόλης, περιορίζουν ακόμη περισσότερο τα περιθώρια βιωσιμότητας. Πρόσθετη επιβάρυνση θεωρείται και το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής, που επιβάλλεται από την 1η Οκτωβρίου.
Η ακρίβεια έχει οδηγήσει τους καταναλωτές στον περιορισμό των αγορών τους κυρίως στα απολύτως απαραίτητα, με τρόφιμα και βασικά αγαθά να προηγούνται, ενώ η προσωπική φροντίδα, η ένδυση και η ψυχαγωγία περνούν σε δεύτερη μοίρα. Παράλληλα, το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι μεγάλες πλατφόρμες αυξάνουν τον ανταγωνισμό. Ωστόσο, το τοπικό κατάστημα διαθέτει, σύμφωνα με τους εμπόρους, πλεονεκτήματα όπως η προσωπική επαφή, η εμπιστοσύνη, η άμεση εξυπηρέτηση και η ποιότητα. Για τον λόγο αυτό δίνεται έμφαση και στον ψηφιακό μετασχηματισμό των τοπικών επιχειρήσεων.
“Η ακρίβεια έχει πλήξει την καρδιά της τοπικής οικονομίας, οι καταναλωτές έχουν περιορίσει τις αγορές τους στα απολύτως απαραίτητα, κυρίως τρόφιμα και βασικά αγαθά διαβίωσης, ενώ η προσωπική φροντίδα, η ένδυση και η ψυχαγωγία έχουν περάσει σε δεύτερη και τρίτη μοίρα, κάτι που αποτυπώνεται άμεσα στα ταμεία των εμπορικών καταστημάτων”
Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και η έλλειψη προσωπικού, τόσο εξειδικευμένου όσο και ανειδίκευτου, κυρίως στην εστίαση, τις υπηρεσίες και το λιανεμπόριο. Ζητούνται στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης και κίνητρα για την παραμονή των νέων στην τοπική αγορά εργασίας.
Σε ό,τι αφορά το παζάρι της Λάρισας, αναγνωρίζεται ο θεσμικός του χαρακτήρας, αλλά επισημαίνεται ότι η χρονική περίοδος και ο τρόπος διεξαγωγής του επηρεάζουν την εμπορική αγορά. Προτείνεται η αξιοποίηση του παζαριού ως έκθεσης τοπικών προϊόντων και ελληνικών βιοτεχνιών, σε συνδυασμό με δράσεις στο κέντρο και κοινές προωθητικές ενέργειες. Παράλληλα, ζητούνται αυστηροί έλεγχοι νομιμότητας, ποιότητας, υγιεινής και αποφυγής παραεμπορίου, καθώς και τήρηση της προβλεπόμενης διάρκειας των οκτώ ημερών.
Για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων τίθενται αιτήματα όπως αφορολόγητο όριο και ακατάσχετος λογαριασμός, μείωση ΦΠΑ, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και της προκαταβολής φόρου, ρύθμιση οφειλών σε 120 δόσεις και προστασία πρώτης κατοικίας και επαγγελματικής στέγης. Από την Τοπική Αυτοδιοίκηση ζητούνται μείωση δημοτικών τελών, καλύτερη πρόσβαση και στάθμευση στο κέντρο και ενίσχυση της προβολής της τοπικής αγοράς.
Τέλος, το μήνυμα προς τους καταναλωτές είναι η στήριξη των καταστημάτων της Λάρισας, με το σκεπτικό ότι η κατανάλωση στην τοπική αγορά ενισχύει την τοπική οικονομία, τις θέσεις εργασίας και τις οικογένειες της πόλης.
Κύριε Παπαδόπουλε, πώς αποτιμάτε συνολικά την κατάσταση στην αγορά της Λάρισας μετά το καλοκαίρι; Ποια είναι η εικόνα που σας μεταφέρουν οι έμποροι;
Η κατάσταση στην αγορά της Λάρισας παραμένει ιδιαίτερα πιεσμένη. Η εικόνα που λαμβάνουμε καθημερινά από τους συναδέλφους εμπόρους είναι εικόνα έντονης προβληματικότητας. Μετά το πέρας της καλοκαιρινής περιόδου, η αγορά δεν κατάφερε να βρει τον βηματισμό της, καθώς η υποτονική κίνηση και η περιορισμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών δημιούργησαν σοβαρό έλλειμμα ρευστότητας στις επιχειρήσεις μας και αυτό θα επιδεινωθεί εφοσων συνεχίζεται η εμπόλεμη κατάσταση και η εκτόξευση των τιμών των καυσίμων που συμπαρασύρουν τις αυξήσεις των τιμών
“Κάθε ευρώ που ξοδεύεται στο τοπικό κατάστημα παραμένει στην τοπική οικονομία, στηρίζει θέσεις εργασίας, συντηρεί ντόπιες οικογένειες και κρατά την πόλη μας ζωντανή”
Οι θερινές εκπτώσεις ολοκληρώθηκαν με αρνητικό πρόσημο για την αγορά. Πού αποδίδετε αυτή την εικόνα και ποιοι ήταν οι βασικότεροι παράγοντες που επηρέασαν την κατανάλωση;
Το αρνητικό πρόσημο των θερινών εκπτώσεων ήταν, δυστυχώς, αναμενόμενο. Ο κύριος λόγος είναι η συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος. Όταν τα νοικοκυριά καλούνται να καλύψουν αυξημένες υποχρεώσεις για στέγαση, ενέργεια και είδη πρώτης ανάγκης, ο προϋπολογισμός για την ένδυση, την υπόδηση και τον εξοπλισμό του σπιτιού περιορίζεται στο ελάχιστο. Επίσης από το 2022 που απελευθερώθηκαν οι εκπτώσεις και οι προσφορές, χάθηκε το νόημα των εκπτώσεων και η παλαιά τους αίγλη.
Οι μεγάλες εκπτώσεις, ακόμη και πάνω από 50% σε αρκετές περιπτώσεις, δεν φαίνεται να ήταν αρκετές για να αυξήσουν σημαντικά τον τζίρο. Έχει αλλάξει η καταναλωτική συμπεριφορά των Λαρισαίων;
Πράγματι, οι συνάδελφοι προχώρησαν σε γενναίες εκπτώσεις, αλλά το πρόβλημα δεν είναι οι τιμές· είναι η έλλειψη διαθέσιμου χρήματος. Η καταναλωτική συμπεριφορά έχει αλλάξει ριζικά: ο καταναλωτής πλέον κάνει αυστηρή έρευνα αγοράς διαδικτυακά εκ πρώτης και μετά επισκέπτεται τα καταστήματα, ιεραρχεί τις ανάγκες του και κάνει περισσότερες στοχευμένες αγορές. Οι στόχοι των εκπτώσεων δεν επιτεύχθηκαν επειδή το πρόβλημα είναι δομικό και εισοδηματικό, όχι τιμολογιακό.
Ποια είναι σήμερα τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας μικρομεσαίος έμπορος στη Λάρισα; Το λειτουργικό κόστος, οι ασφαλιστικές και φορολογικές υποχρεώσεις, τα ενοίκια ή η μειωμένη αγοραστική δύναμη;
Όλοι αυτοί οι παράγοντες συνθέτουν μια «μέγγενη» για τη μικρομεσαία επιχείρηση. Αν πρέπει να ξεχωρίσουμε, το εκτιναγμένο λειτουργικό κόστος (ενέργεια, μεταφορές) σε συνδυασμό με τη μειωμένη αγοραστική δύναμη δημιουργούν το μεγαλύτερο πρόβλημα. Παράλληλα, οι σωρευμένες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, καθώς και τα υψηλά ενοίκια στην αγορά του κέντρου, εξαντλούν κάθε περιθώριο βιωσιμότητας. Η πιο πρόσφατη υποχρέωση δε, που καλούνται να επωμιστούν οι έμποροι είναι το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής, το οποίο επιβάλλεται από 1 Οκτωβρίου με ένα αρκετά μεγάλο κόστος που επιβαρύνει αποκλειστικά τις επιχειρήσεις.
Πόσο έχει επηρεάσει την τοπική αγορά η ακρίβεια και η συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών; Βλέπετε καταναλωτές να περιορίζουν τις αγορές τους στα απολύτως απαραίτητα;
Η ακρίβεια έχει πλήξει την καρδιά της τοπικής οικονομίας. Βλέπουμε ξεκάθαρα ότι οι καταναλωτές έχουν περιορίσει τις αγορές τους στα απολύτως απαραίτητα, κυρίως τρόφιμα και βασικά αγαθά διαβίωσης. Η προσωπική φροντίδα, η ένδυση και η ψυχαγωγία έχουν περάσει σε δεύτερη και τρίτη μοίρα, κάτι που αποτυπώνεται άμεσα στα ταμεία των εμπορικών καταστημάτων.
“Το παζάρι θα μπορούσε να μετεξελιχθεί σε μια έκθεση τοπικών προϊόντων με ελληνικές βιοτεχνίες και συμμετοχή τοπικών επιχειρήσεων, ενώ θα μπορούσαν να δημιουργηθούν παράλληλες δράσεις στο κέντρο της πόλης κατά τη διάρκειά του, θεματικές ενότητες ή κοινές προωθητικές ενέργειες που θα διοχετεύουν τους επισκέπτες του και στα τοπικά καταστήματα, συνδέοντας την εμποροπανήγυρη και με το εμπορικό κέντρο”
Το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι μεγάλες αλυσίδες δημιουργούν μεγαλύτερη πίεση στα μικρά και μεσαία καταστήματα της πόλης; Πώς μπορεί το τοπικό εμπόριο να ανταγωνιστεί τις μεγάλες πλατφόρμες;
Η μάχη είναι άνιση, τόσο σε επίπεδο κεφαλαίων όσο και σε δυνατότητες προβολής. Ο αθέμιτος ανταγωνισμός που ίσχυε ως τώρα στις μεγάλες παγκόσμιες πλατφόρμες δείχνει να μετριάζεται κάπως μετά την εφαρμογή του δασμού ανα είδος παραγγελίας. Ωστόσο, το τοπικό κατάστημα έχει όπλα που δεν διαθέτει καμία πλατφόρμα: την προσωπική επαφή, την εμπιστοσύνη, την άμεση εξυπηρέτηση, την αλληλεπίδραση και την ποιότητα. Παράλληλα, ο Εμπορικός Σύλλογος ενθαρρύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό των τοπικών επιχειρήσεων, ώστε να συνδυάζεται η φυσική παρουσία με τις σύγχρονες τεχνολογίες. Ας μην ξεχνάμε σήμερα ότι 8 στους 10 Έλληνες ανεξαρτήτου ηλικίας ψωνίζουν και διαδικτυακά.
Ένα μεγάλο ζήτημα για την αγορά είναι και η έλλειψη προσωπικού. Αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις της Λάρισας δυσκολίες στην εύρεση εργαζομένων και, αν ναι, σε ποιους κλάδους είναι εντονότερο το πρόβλημα;
Υπάρχει πράγματι δυσκολία στην εύρεση εξειδικευμένου αλλά και ανειδίκευτου προσωπικού. Το πρόβλημα εμφανίζεται κυρίως στους κλάδους της εστίασης, των υπηρεσιών, αλλά και στο λιανεμπόριο, ιδιαίτερα σε περιόδους αιχμής. Χρειάζονται στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης και κίνητρα για τη διατήρηση των νέων εργαζομένων στην τοπική αγορά εργασίας.
Το Παζάρι της Λάρισας αποτελεί έναν σημαντικό θεσμό για την πόλη. Πώς βλέπει ο Εμπορικός Σύλλογος τη διοργάνωσή του;
Το Παζάρι είναι αναμφισβήτητα ένας θεσμός στην τοπική κοινωνία. Ωστόσο, η χρονική περίοδος και ο τρόπος διεξαγωγής του επηρεάζουν άμεσα την παραδοσιακή αγορά της πόλης, που λειτουργεί όλο τον χρόνο, στεγασμένη, πληρώνοντας φόρους και δημοτικά τέλη, απασχολώντας το μεγαλύτερο ποσοστό σε προσωπικό από όλους τους υπόλοιπους τομείς, απορροφώντας σημαντικό μέρος της διαθέσιμης ρευστότητας σε μια ήδη επιβαρυμένη περίοδο.
Πιστεύετε ότι υπάρχει τρόπος το Παζάρι και η εμπορική αγορά της Λάρισας να λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά; Τι θα μπορούσε να γίνει προς αυτή την κατεύθυνση;
Ασφαλώς και υπάρχει τρόπος, αρκεί να υπάρξει ειλικρινής διάλογος και σχεδιασμός από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Θα μπορούσε να μετεξελιχθεί σε μια έκθεση τοπικών προϊόντων με ελληνικές βιοτεχνίες και συμμετοχή τοπικών επιχειρήσεων. Θα μπορούσαν να δημιουργηθούν παράλληλες δράσεις στο κέντρο της πόλης κατά τη διάρκεια του Παζαριού, θεματικές ενότητες ή κοινές προωθητικές ενέργειες που θα διοχετεύουν τους επισκέπτες του Παζαριού και στα τοπικά καταστήματα, συνδέοντας την εμποροπανήγυρη και με το εμπορικό κέντρο.
Θα θέλατε αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας ή στη χωροθέτηση της εμποροπανήγυρης ώστε να περιορίζονται τυχόν επιπτώσεις στην τοπική αγορά;
Ζητούμενο για εμάς είναι ο αυστηρός έλεγχος της ποιότητας και της νομιμότητας των πωλούμενων προϊόντων, η τήρηση των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας, καθώς και ο έλεγχος για την αποφυγή παραεμπορίου. Επίσης, η διάρκεια και η δομή του Παζαριού θα πρέπει να τηρούνται σύμφωνα με το νόμο των 8 ημερών κ δεν πρέπει να επεκτείνεται με την ανέχεια της Δημοτικής Αρχής
Έχετε άμεσα αιτήματα προς την κυβέρνηση και την Τοπική Αυτοδιοίκηση για τη στήριξη των μικρομεσαίων εμπορικών επιχειρήσεων;
Από την Πολιτεία ζητούμε: Θέσπιση αφορολόγητου ορίου με ακατάσχετο λογαριασμό για όλους τους επαγγελματίες. Μείωση των συντελεστών ΦΠΑ και κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος. Ρύθμιση των οφειλών σε 120 δόσεις για όλες τις οφειλές και προστασία της πρώτης κατοικίας και επαγγελματικής στέγης. Κατάργηση της προκαταβολής φόρου
Από την Τοπική Αυτοδιοίκηση ζητούμε: Μείωση των δημοτικών τελών για τις επιχειρήσεις. Βελτίωση της προσβασιμότητας και της στάθμευσης στο κέντρο. Ενίσχυση των δράσεων προβολής της τοπικής αγοράς.
Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε στους καταναλωτές της Λάρισας; Πρέπει να στηρίζουν την τοπική αγορά;
Το μήνυμά μας είναι απλό, αλλά διακυβεύει το μέλλον της πόλης μας: «Στηρίζουμε τα καταστήματα της Λάρισας, επενδύουμε στον τόπο μας». Κάθε ευρώ που ξοδεύεται στο τοπικό κατάστημα παραμένει στην τοπική οικονομία, στηρίζει θέσεις εργασίας, συντηρεί ντόπιες οικογένειες και κρατά την πόλη μας ζωντανή. Η τοπική αγορά είναι ο καθρέφτης της Λάρισας και η στήριξή της είναι πράξη ευθύνης και αλληλεγγύης. Κανείς δεν θέλει μια πόλη χωρίς τα φώτα της αγοράς.
(ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ)
Ο Χαράλαμπος Παπαδόπουλος είναι ένας από τους πιο ενεργούς και αναγνωρίσιμους εκπροσώπους του εμπορικού και επιχειρηματικού κόσμου στη Θεσσαλία, με σημαντική θητεία άνω των 16 ετών στον θεσμικό συνδικαλισμό.
Δραστηριοποιείται ως μάχιμος έμπορος και ελεύθερος επαγγελματίας στην πόλη της Λάρισας για περισσότερα από 20 χρόνια.
Εξελέγη για πρώτη φορά Πρόεδρος του ΕΣΛ τον Ιούνιο του 2017. Έκτοτε κέρδισε την εμπιστοσύνη των συναδέλφων του σε διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις, με πιο πρόσφατη την επανεκλογή του τον Ιούλιο του 2024, μετρώντας ήδη πάνω από 7 συνεχή έτη στο τιμόνι του συλλόγου.
Παράλληλα με την τοπική του δράση, εκπροσωπεί το θεσσαλικό εμπόριο σε εθνικό επίπεδο κατέχοντας τη θέση του Αντιπροέδρου στην Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ).
Στα τέλη του 2024, διεύρυνε την παρουσία του στα κοινά θέτοντας για πρώτη φορά υποψηφιότητα στις εκλογές του Επιμελητηρίου Λάρισας με τον συνδυασμό «Επανεκκίνηση».
