Δεν χρειάστηκαν δεκαετίες για να αλλάξει το πρόσωπο των ευρωπαϊκών καλοκαιριών. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που προστέθηκαν στην ατμόσφαιρα μόνο μετά τη Συμφωνία του Παρισιού, το 2015, ήταν αρκετές για να κάνουν αισθητά εντονότερους τους καύσωνες που βιώνει τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη.
Αυτό είναι το εντυπωσιακό συμπέρασμα νέας έρευνας της Stanford Doerr School of Sustainability, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση «Geophysical Research Letters».
Οι επιστήμονες επιχείρησαν ουσιαστικά να απαντήσουν σε ένα υποθετικό αλλά κρίσιμο ερώτημα: πώς θα ήταν οι πρόσφατοι ευρωπαϊκοί καύσωνες εάν οι εκπομπές που πραγματοποιήθηκαν μετά το 2015 δεν είχαν υπάρξει; Η απάντηση είναι ότι θα ήταν σημαντικά ηπιότεροι.
Το καλοκαίρι του 2025
Χρησιμοποιώντας συνδυασμό γενετικής τεχνητής νοημοσύνης και επιστημονικών κλιματικών μοντέλων, οι ερευνητές εξέτασαν ιδιαίτερα το ακραίο κύμα ζέστης που έπληξε την Ευρώπη το καλοκαίρι του 2025.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι χωρίς την πρόσθετη επιβάρυνση από τις εκπομπές της δεκαετίας που ακολούθησε τη Συμφωνία του Παρισιού, ο συγκεκριμένος καύσωνας πιθανότατα θα ήταν ψυχρότερος.
Και δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της έρευνας Τζάρεντ Τροκ, αντίστοιχο αποτέλεσμα προκύπτει όταν εξετάζεται η θερμότερη εβδομάδα κάθε έτους στην Ευρώπη τουλάχιστον από το 2021.
Γιατί έχει σημασία το 0,3°C
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο αφορά το πόσο μεγάλη διαφορά μπορεί να προκαλέσει μια φαινομενικά μικρή μεταβολή της παγκόσμιας θερμοκρασίας.
Ακόμη και περίπου ένα τρίτο του βαθμού Κελσίου επιπλέον θέρμανσης μπορεί να αυξήσει δραστικά τους κινδύνους θανάτων και τις κοινωνικοοικονομικές ζημιές που συνδέονται με την ακραία ζέστη.
Στην πράξη, μερικά δέκατα του βαθμού μπορούν να καθορίσουν πόσο συχνά θα ξεπερνιούνται κρίσιμα όρια θερμοκρασίας, πόσες ημέρες θα διαρκεί ένας καύσωνας και πόσο μεγάλη πίεση θα ασκείται στα συστήματα υγείας, στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, στις υποδομές και στην αγροτική οικονομία.
Η τεχνητή νοημοσύνη «χωρίζει» τις αιτίες
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η μέθοδος της έρευνας. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν γενετική τεχνητή νοημοσύνη εκπαιδευμένη πάνω σε κλιματικά μοντέλα, προκειμένου να διαχωρίσουν την επίδραση συγκεκριμένων ανθρωπογενών εκπομπών από τη φυσική μεταβλητότητα του κλίματος.
Η επιστήμη της λεγόμενης «απόδοσης ακραίων φαινομένων» έχει αναπτυχθεί σημαντικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Πλέον δεν εξετάζει μόνο εάν η ανθρώπινη δραστηριότητα θερμαίνει συνολικά τον πλανήτη, αλλά σε ποιον βαθμό έχει επηρεάσει έναν συγκεκριμένο καύσωνα, μια ξηρασία, μια πυρκαγιά ή άλλο ακραίο γεγονός.
Η Ευρώπη μπροστά στο επόμενο καλοκαίρι
Η προειδοποίηση των ερευνητών είναι ότι οι ακραίες θερμοκρασίες θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται όσο αυξάνεται η συγκέντρωση αερίων του θερμοκηπίου.
Η Συμφωνία του Παρισιού έθεσε ως στόχο τη συγκράτηση της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας πολύ κάτω από τους 2°C σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, με προσπάθεια περιορισμού της στους 1,5°C.
Η νέα έρευνα, όμως, δείχνει γιατί κάθε δέκατο του βαθμού έχει σημασία. Η διαφορά ανάμεσα στο 1,5 και στο 1,6 ή στο 1,8 δεν αποτελεί απλώς έναν αριθμό σε μια διεθνή συμφωνία.
Μπορεί να είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα δύσκολο ευρωπαϊκό καλοκαίρι και σε ένα καλοκαίρι στο οποίο η ζέστη μετατρέπεται σε απειλή για ανθρώπους, οικονομίες και ολόκληρες πόλεις.
Πηγή: tanea.gr
