Το κυλικείο μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητας των μαθητών και παράλληλα μια ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με καλύτερες διατροφικές επιλογές
Το σχολείο δεν είναι μόνο ένας χώρος μάθησης, εκπαίδευσης και απόκτησης γνώσεων. Είναι ταυτόχρονα το περιβάλλον μέσα στο οποίο τα παιδιά περνούν μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς τους και διαμορφώνουν συνήθειες που μπορεί να τα ακολουθούν για ολόκληρη τη ζωή τους. Μία από τις σημαντικότερες από αυτές τις συνήθειες είναι, χωρίς αμφιβολία, η διατροφή και ο τρόπος με τον οποίο μαθαίνουν να επιλέγουν και να καταναλώνουν τα τρόφιμα.
Γράφει η Αντιγόνη Χαλκιά, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026
Οι νέες προδιαγραφές για τα σχολικά κυλικεία κινούνται προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση: να κάνουν την πιο υγιεινή επιλογή και την πιο εύκολη επιλογή για το παιδί, χωρίς όμως η διατροφή στο σχολείο να γίνεται κάτι δύσκολο, αυστηρό ή στερητικό. Το κυλικείο μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητας των μαθητών και παράλληλα μια ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με καλύτερες διατροφικές επιλογές.
Τι αλλάζει στο σχολικό κυλικείο;
Περιορίζονται σημαντικά τρόφιμα υψηλής ενεργειακής πυκνότητας και χαμηλής θρεπτικής αξίας, τα οποία μέχρι σήμερα αποτελούσαν συχνά εύκολες και δημοφιλείς επιλογές για τα παιδιά. Σοκολάτες, donuts, κρουασάν, chips, γαριδάκια, παγωτά, γρανίτες, αναψυκτικά και ενεργειακά ποτά δεν περιλαμβάνονται πλέον στις επιτρεπόμενες επιλογές, γεγονός που μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να στραφούν περισσότερο σε τρόφιμα που προσφέρουν στον οργανισμό τους θρεπτικά συστατικά και όχι μόνο θερμίδες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στη μείωση των πρόσθετων σακχάρων, του αλατιού και των κορεσμένων λιπαρών. Πρόκειται για στοιχεία που, όταν καταναλώνονται συχνά και σε μεγάλες ποσότητες, μπορούν να επιβαρύνουν συνολικά την ποιότητα της διατροφής, γι’ αυτό και είναι σημαντικό από μικρή ηλικία να καλλιεργούνται πιο ισορροπημένες διατροφικές συνήθειες.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και ο περιορισμός των αλλαντικών και γενικότερα του επεξεργασμένου κρέατος. Το κλασικό τοστ με ζαμπόν ή αλλαντικό γαλοπούλας δεν αποτελεί πλέον την αυτονόητη λύση για το σχολικό κολατσιό, καθώς υπάρχουν πολλές άλλες επιλογές που μπορούν να προσφέρουν πρωτεΐνη και μεγαλύτερη διατροφική αξία.
Στη θέση του μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε καλύτερες πηγές πρωτεΐνης, όπως ψητό ή βραστό κοτόπουλο, αυγό, τόνο, όσπρια και τυρί, συνδυάζοντάς τα με λαχανικά και προϊόντα ολικής άλεσης. Με αυτόν τον τρόπο ένα απλό σάντουιτς μπορεί να γίνει ένα πιο ολοκληρωμένο και χορταστικό γεύμα για το παιδί, χωρίς να χρειάζεται να είναι κάτι περίπλοκο ή δύσκολο στην προετοιμασία.
Περισσότερα φρούτα, λαχανικά και ολικής άλεσης
Οι νέες κατευθύνσεις δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στις φυτικές ίνες, με περισσότερα φρέσκα φρούτα και λαχανικά και προτίμηση στα προϊόντα ολικής άλεσης. Η συγκεκριμένη αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα τρόφιμα αυτά μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής και να βοηθήσουν τα παιδιά να αποκτήσουν από νωρίς καλύτερες διατροφικές συνήθειες.
Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς πολλά παιδιά εξακολουθούν να μην καταναλώνουν καθημερινά επαρκείς ποσότητες φρούτων και λαχανικών. Η καθημερινή παρουσία τους στο σχολικό περιβάλλον μπορεί να λειτουργήσει θετικά, καθώς η εύκολη πρόσβαση σε πιο υγιεινές επιλογές αυξάνει τις πιθανότητες αυτές να ενταχθούν σταδιακά στην καθημερινότητα των μαθητών.
Παράλληλα, το νερό παραμένει η πρώτη και βασική επιλογή ενυδάτωσης των παιδιών στο σχολείο. Η επαρκής πρόσληψη νερού είναι απαραίτητη καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά έχουν πολλές ώρες μαθημάτων και σωματικής δραστηριότητας, και δεν θα πρέπει να αντικαθίσταται από ζαχαρούχα ή άλλα αναψυκτικά.
Τι μπορεί να πάρει ένα παιδί μαζί του;
Η υγιεινή επιλογή δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη, ούτε να απαιτεί ιδιαίτερο χρόνο ή ακριβά υλικά. Ένα ισορροπημένο σχολικό κολατσιό μπορεί να είναι απλό, νόστιμο και παράλληλα να καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες του παιδιού κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας.
Ένα σάντουιτς ολικής άλεσης με κοτόπουλο, τυρί και ντομάτα, μια τορτίγια ολικής με τόνο και λαχανικά, μια αραβική πίτα με αυγό, τυρί και μαρούλι, ψωμί ολικής με ταχίνι ή φυστικοβούτυρο και μπανάνα, γιαούρτι με φρούτο ή δημητριακά, φρούτο με παστέλι ή μπάρα δημητριακών, κουλούρι ή κριτσίνια ολικής άλεσης με τυρί, μπορούν να αποτελέσουν εύκολες λύσεις που χωράνε στην καθημερινότητα μιας οικογένειας.
Δεν θέλουμε απλώς να απαγορεύσουμε. Θέλουμε να εκπαιδεύσουμε.
Αυτό, κατά τη γνώμη μου, είναι και το σημαντικότερο μήνυμα πίσω από τις αλλαγές στο σχολικό κυλικείο. Ο στόχος δεν είναι το παιδί να αισθανθεί ότι κάποια τρόφιμα «τιμωρούνται» ή ότι η διατροφή του γεμίζει απαγορεύσεις, αλλά να μάθει σταδιακά να αναγνωρίζει ποιες επιλογές είναι πιο θρεπτικές και γιατί είναι σημαντικό να υπάρχουν στην καθημερινότητά του.
Ως διαιτολόγος, δεν θέλω ένα παιδί να μεγαλώνει πιστεύοντας ότι υπάρχουν απλώς «καλά» και «κακά» τρόφιμα. Θέλω να καταλαβαίνει γιατί κάποιες επιλογές είναι καλύτερο να αποτελούν μέρος της καθημερινότητάς του και κάποιες άλλες να καταναλώνονται πιο περιστασιακά. Η σχέση με το φαγητό χρειάζεται να βασίζεται στη γνώση, στην ισορροπία και στην κατανόηση και όχι στον φόβο ή στις ενοχές.
Και εδώ ο ρόλος της οικογένειας είναι εξίσου σημαντικός με εκείνον του σχολείου. Δεν αρκεί να αλλάξει το κυλικείο και να υπάρχουν καλύτερες επιλογές μέσα στο σχολικό περιβάλλον. Χρειάζεται το ίδιο μήνυμα να συνεχίζεται και στο σπίτι, μέσα από το καθημερινό οικογενειακό τραπέζι και τις συνήθειες που βλέπει και υιοθετεί το παιδί από τους γονείς του.
Η παιδική διατροφή δεν αφορά μόνο το βάρος. Αφορά την ανάπτυξη, την ενέργεια, την υγεία, τη συγκέντρωση και τη συνολική ευεξία του παιδιού, αλλά κυρίως τη σχέση που θα δημιουργήσει με το φαγητό για τα επόμενα χρόνια. Οι διατροφικές συνήθειες που καλλιεργούνται από μικρή ηλικία μπορούν να αποτελέσουν σημαντική βάση για την ενήλικη ζωή.
Ας κάνουμε, λοιπόν, την υγιεινή επιλογή την εύκολη επιλογή — και ας μάθουμε στα παιδιά μας όχι απλώς τι να επιλέγουν, αλλά και γιατί. Γιατί τελικά η σωστή διατροφή δεν είναι μια λίστα απαγορεύσεων, αλλά μια γνώση που μπορεί να γίνει καθημερινή συνήθεια και να τα συνοδεύει σε όλη τους τη ζωή.
