Ο υπό πίεση καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, δήλωσε ότι θα παραμείνει στο αξίωμά του και θα συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις, παρά τις βαριές απώλειες που υπέστησαν οι δυνάμεις του CDU σε δύο κρατιδιακές εκλογές, η μία υπέρ της ακροδεξιάς AfD και η άλλη υπέρ της Αριστεράς «Die Linke».
Η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία κατέλαβε την πρώτη θέση στις εκλογές στο κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, την Κυριακή, σύμφωνα με τις προβολές των αποτελεσμάτων, προκαλώντας το χειρότερο εκλογικό αποτέλεσμα από το 1949 για το κεντροδεξιό κόμμα του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς.
«Είναι καταστροφή», δήλωσε ο ίδιος μετά τη δημοσιοποίηση των exit polls, αφήνοντας ωστόσο να εννοηθεί ότι θα συνεχίσει τη μάχη ως καγκελάριος και θα προχωρήσει το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεών του, μετά τις εκτιμήσεις ότι ένα κακό αποτέλεσμα θα μπορούσε να τον οδηγήσει σε παραίτηση.
Η AfD συγκέντρωσε 38,2% στο κρατίδιο, με τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) να ακολουθούν με 35,5%, σύμφωνα με τα προσωρινά αποτελέσματα. Και τα δύο κόμματα βρίσκονταν πολύ μπροστά από τους συντηρητικούς του Μερτς, οι οποίοι στην τελευταία καταμέτρηση είχαν υποχωρήσει στο 4,9%, κάτω από το όριο του 5% που απαιτείται για την είσοδο στο κρατιδιακό κοινοβούλιο, γεγονός που σημαίνει ότι ενδέχεται να αποκλειστούν εντελώς.
Το αποτέλεσμα της Κυριακής έδωσε στην AfD τη δεύτερη πρωτιά σε κρατιδιακό επίπεδο μέσα στον ίδιο μήνα. Το κόμμα προηγείται στις εθνικές δημοσκοπήσεις, αλλά μέχρι σήμερα έχει μείνει εκτός εξουσίας, καθώς τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα αρνούνται να συνεργαστούν μαζί του.
Η κορυφαία υποψήφια του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) και η πρωθυπουργός του κρατιδίου του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, Μανουέλα Σβέσιγκ, αντιδρά στα πρώτα αποτελέσματα των exit polls, ενώ σε μια οθόνη εμφανίζεται η συν-ηγέτιδα του AfD, Άλις Βάιντελ
Πρωτιά του Die Linke στο Βερολίνο
Στην άλλη εκλογική αναμέτρηση που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή στην πρωτεύουσα, το Βερολίνο, το Αριστερό Κόμμα (Die Linke) βρισκόταν στο 25,7%, ενώ το ποσοστό των συντηρητικών του Μερτς, οι οποίοι σήμερα κυβερνούν το κρατίδιο σε συνασπισμό με τους Σοσιαλδημοκράτες, κατρακύλησε στο 18,8%. Η AfD ενίσχυσε επίσης τη δύναμή της στην κατά τα άλλα φιλελεύθερη πόλη, φτάνοντας το 16,3%.
Ήταν η πρώτη φορά που η Die Linke βρέθηκε στην πρώτη θέση στο κρατίδιο, όπου επιδιώκει να περάσει στην κρατική ιδιοκτησία κατοικίες που ανήκουν σε εταιρικούς ιδιοκτήτες και να επιβάλει ανώτατα όρια στα ενοίκια.
Μετά την εκλογική της νίκη στο Βερολίνο, η επικεφαλής υποψήφια του Αριστερού Κόμματος, Έλιφ Εράλπ, ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να απευθυνθεί σε άλλα κόμματα. «Θα μιλήσουμε με τα κόμματα που θέλουν να αντιμετωπίσουν την κρίση των ενοικίων, τη μεγαλύτερη κρίση από όλες. Εκεί έχουμε το πιο κοινό έδαφος», δήλωσε η Εράλπ στο ntv.
Πρόσθεσε ότι οι συνομιλίες με το SPD θα αποτελέσουν «μεγάλη πρόκληση» δεδομένου του αμφιλεγόμενου ζητήματος της κοινωνικοποίησης των εταιρειών ακινήτων, όπως μεραδίδει η DW.
«Υπήρξε ένα δημοψήφισμα που έδωσε μια πολύ σαφή εντολή για την κοινωνικοποίηση των μεγάλων εταιρειών ακινήτων», δήλωσε η Εράλπ, υπερασπιζόμενη το προτεινόμενο βήμα στην πολιτική στέγασης.
Η κορυφαία υποψήφια του Die Linke Elif Eralp (στη μέση) αντιδρά στα αποτελέσματα των exit polls στο Βερολίνο
Πλήγμα για τον Μερτς
Τα αποτελέσματα της Κυριακής ενδέχεται να μην αποτελέσουν συντριπτικό πλήγμα για τον Μερτς, όμως τα χαμηλά ποσοστά δημοτικότητάς του, οι μη δημοφιλείς μεταρρυθμίσεις του και η επικράτηση της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ έχουν αφήσει το πολιτικό του μέλλον σε αβεβαιότητα.
«Τώρα θα γίνει ακόμη δυσκολότερο για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να συγκεντρώσει το θάρρος και την πολιτική στήριξη που απαιτούνται για ένα πρόγραμμα θεμελιωδών μεταρρυθμίσεων», δήλωσε στο Reuters ο Marcel Fratzscher, πρόεδρος του ερευνητικού οικονομικού ινστιτούτου DIW με έδρα το Βερολίνο.
Εάν τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού παραμείνουν στις κόκκινες γραμμές τους, είπε, «η πολιτική παράλυση θα παγιωθεί, η οικονομική αδυναμία θα συνεχιστεί και η πιθανότητα εκλογικής νίκης της AfD το 2029 θα αυξηθεί περαιτέρω».
Η δημοφιλής πρωθυπουργός του κρατιδίου της Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, Manuela Schwesig του SPD, είχε ενισχυθεί στις δημοσκοπήσεις πριν από την εκλογική αναμέτρηση, ασκώντας ανοιχτά κριτική τόσο στην AfD όσο και στις μεταρρυθμίσεις της ομοσπονδιακής κυβέρνησης υπό τον Μερτς.
Η Schwesig δήλωσε επίσης ότι η AfD κέρδισε ψήφους επικρίνοντας τη γερμανική υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Στο παρελθόν είχε στηρίξει τους αγωγούς Nord Stream, μέσω των οποίων μεταφερόταν ρωσικό φυσικό αέριο μέσω των ακτών της Βαλτικής Θάλασσας προς τη Γερμανία, πριν αυτοί καταστραφούν από εκρήξεις το 2022. Αργότερα άλλαξε θέση.
«Πρώτον, στο κρατίδιό μου πολλοί άνθρωποι αντιτίθενται στη στήριξη προς την Ουκρανία, τόσο την οικονομική όσο και τη στρατιωτική», δήλωσε.
«Και δεύτερον: Πολλοί άνθρωποι επιθυμούν επίσης να ξαναρχίσει η ροή ενέργειας μέσω του Nord Stream.»
Επιμονή Μερτς στις αντιδημοφιλείς μεταρρυθμίσεις
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Lars Klingbeil, ο οποίος είναι επίσης αρχηγός του SPD, έδειξε ότι επιθυμεί αλλαγή πορείας, επικαλούμενος τις ανησυχίες των ψηφοφόρων σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό.
Ο Μερτς, αντίθετα, επέμεινε στο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, το οποίο, όπως υποστηρίζει, θα επαναφέρει την οικονομία της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης σε τροχιά ανάπτυξης.
«Αυτό που πρέπει να γίνει τώρα απαιτεί αποφασιστικότητα, σταθερότητα και υπομονή», δήλωσε. «Θα έφτανα μάλιστα στο σημείο να πω ότι αυτές οι μεταρρυθμίσεις αποτελούν το αντίδοτο στο αυταρχικό δηλητήριο που διεισδύει ολοένα βαθύτερα στην κοινωνία μας, τροφοδοτούμενο από τη γοητεία του αυταρχισμού»
Οι εκλογές στη Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, ένα σε μεγάλο βαθμό αγροτικό κρατίδιο της πρώην ανατολικής Γερμανίας, και στο Βερολίνο ακολούθησαν τις εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου η AfD πλησίασε το σπάνιο ενδεχόμενο να εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία.
Μέσα σε λίγο περισσότερο από μία δεκαετία, το κόμμα — το οποίο θέλει να λάβει αυστηρά μέτρα για την απέλαση αλλοδαπών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στη Γερμανία, να αποκαταστήσει τις ενεργειακές σχέσεις με τη Ρωσία και να αποχωρήσει από το ευρώ — έχει μετατραπεί από ένα περιθωριακό ευρωσκεπτικιστικό κίνημα στο δημοφιλέστερο κόμμα της χώρας.
Η επιτυχία του στη Σαξονία-Άνχαλτ, την οποία το ίδιο θεωρεί ως πρώτο βήμα προς τη νίκη στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2029, έχει προκαλέσει αναστάτωση σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Τα αποτελέσματα της Κυριακής υπογραμμίζουν την πρόοδο που έχει σημειώσει η AfD τα τελευταία χρόνια και εγείρουν νέα ερωτήματα σχετικά με τη στρατηγική του «τείχους προστασίας» (firewall), βάσει της οποίας τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα αρνούνται να συνάψουν κυβερνητικές συμμαχίες με την AfD, επισημαίνει το Reuters.
Απογοήτευση για το συνταξιοδοτικό και το κόστος ζωής – Η οικονομική ανησυχία αποτυπώθηκε στην κάλπη
Ο Μερτς εξελέγη πέρυσι με την υπόσχεση να προωθήσει μεταρρυθμίσεις που θα επαναφέρουν τη στάσιμη γερμανική οικονομία σε ανάπτυξη. Ωστόσο, έχει δυσκολευτεί να κερδίσει την υποστήριξη των ψηφοφόρων, καθώς μια σειρά από επικοινωνιακά λάθη επιδείνωσαν τη δυσαρέσκεια για τις αντιδημοφιλείς μεταρρυθμίσεις στις συντάξεις, τη φορολογία και την υγειονομική περίθαλψη.
Η απογοήτευση από την κυβέρνησή του ήταν εμφανής στις προεκλογικές εκστρατείες τόσο στη Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία όσο και στο Βερολίνο, όπου οι ψηφοφόροι επικεντρώθηκαν στην εκτίναξη του κόστους της ενέργειας και της στέγασης.
Ο Μερτς παρουσίασε την Παρασκευή ένα πακέτο μέτρων για την ανακούφιση των καταναλωτών, το οποίο περιλάμβανε φορολογικές μειώσεις στο φυσικό αέριο και το ντίζελ.
Αρκετοί άνθρωποι που ψήφισαν στη Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία δήλωσαν ότι το κόστος ζωής αποτελούσε σημαντική ανησυχία.
«Εδώ στο Σβέριν, με αυτούς τους μισθούς, μετά βίας μπορείς να αγοράσεις οτιδήποτε», δήλωσε στο Reuters η ψηφοφόρος Carlotta Heick, στην πρωτεύουσα του κρατιδίου.
Ένας ηλικιωμένος άνδρας επέκρινε τη χρηματοδότηση της εξωτερικής βοήθειας. «Χρειαζόμαστε τα χρήματά μας εδώ, για τη χώρα μας, για τα παιδιά και τους συνταξιούχους», δήλωσε, ζητώντας να μην αναφερθεί το όνομά του.
Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το Reuters, η αδύναμη γερμανική οικονομία εξελίσσεται σε καθοριστικό παράγοντα στις εκλογές, καθώς ψηφοφόροι από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα εκφράζουν απογοήτευση για το υψηλό κόστος ζωής και την οικονομική αβεβαιότητα.
Οι προεκλογικές εκστρατείες και στα δύο κρατίδια πραγματοποιήθηκαν σε ένα περιβάλλον έντονης αύξησης των τιμών των καυσίμων, που συνδέεται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς και με δεκάδες χιλιάδες επιπλέον περικοπές θέσεων εργασίας στη γερμανική βιομηχανία.
Χρόνια οικονομικής στασιμότητας έχουν οδηγήσει ορισμένους ψηφοφόρους να αναζητήσουν εναλλακτικές πέρα από το πολιτικό κέντρο, αναφέρει.
Αποδυναμωμένος αλλά όχι εκτός
Τα αποτελέσματα αποτελούν σημαντική οπισθοδρόμηση για τον Μερτς και το κόμμα του, το CDU, ενώ αυξάνονται οι φωνές που ζητούν την παραίτησή του, λιγότερο από 17 μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.
Παρότι ο Μερτς έδειξε ότι σκοπεύει να παραμείνει στη θέση του και να συνεχίσει το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, οι απώλειες της Κυριακής εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τη θέση του μέσα στο CDU.
Η αποδυναμωμένη θέση του Μερτς ως ηγέτη του μεγαλύτερου και ισχυρότερου κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσε να υπονομεύσει την ενότητα της Ένωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία τα ακροδεξιά κόμματα συνεχίζουν να ενισχύονται, οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ψυχρανθεί σημαντικά και οι οικονομικές πιέσεις έχουν ενταθεί, επισημαίνει το Reuters.
Όλο και πιο δύσκολος ο σχηματισμός κυβερνήσεων
Καθώς η AfD αποκτά δυναμική και οι ψηφοφόροι κατανέμουν την ψήφο τους σε περισσότερα κόμματα, γίνεται δυσκολότερη η δημιουργία σταθερών πλειοψηφιών.
Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα δείχνουν ότι μια μελλοντική κυβέρνηση στη Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία θα χρειαστεί τρία κόμματα για να λειτουργήσει.
Αυτός ο κατακερματισμός θα απαιτήσει μεγαλύτερη διάθεση για συμβιβασμούς σε μια χώρα που παραδοσιακά είχε κυβερνήσεις δύο κομμάτων.
Ένας τριμερής συνασπισμός «φανάρι» (traffic light coalition) το 2021 —ο πρώτος τέτοιου είδους σε ομοσπονδιακό επίπεδο— διαλύθηκε μετά από λιγότερο από τρία χρόνια.
Η στρατηγική του «τείχους προστασίας» έχει μέχρι σήμερα κρατήσει την AfD εκτός εξουσίας, όμως η διεύρυνση της απήχησής της στους ψηφοφόρους έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο αυτή η στρατηγική εξακολουθεί να είναι βιώσιμη.
Οι αλλαγές αυτές αναγκάζουν τους πολιτικούς αντιπάλους της AfD να εξετάσουν εναλλακτικούς κυβερνητικούς συνασπισμούς.
Στη Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η πιθανότερη επιλογή φαίνεται να είναι το δεύτερο σε ψήφους Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) να προσθέσει τους Πράσινους στον υφιστάμενο συνασπισμό του με το κόμμα της Αριστεράς.
Στο Βερολίνο, το νικηφόρο κόμμα της Αριστεράς θα μπορούσε να σχηματίσει πλειοψηφία μαζί με το SPD και τους Πράσινους.
Πηγή: in.gr
