Η Unesco μπορεί να έχει συντονιστικό ρόλο στην παγκόσμια συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη, λέει ο επικεφαλής της

Η Unesco μπορεί να έχει ρόλο συντονιστή στην παγκόσμια συζήτηση που διεξάγεται τώρα για την Τεχνητή Νοημοσύνη, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο (AFP) ο γενικός διευθυντής της, Χάλεντ ελ-Ενάνι, που υποδέχεται στις 25 Σεπτεμβρίου τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’, «έναν απαραίτητο εταίρο», όπως είπε χαρακτηριστικά.

Ο Αιγύπτιος γενικός διευθυντής της Unesco έστειλε πρόσκληση στον Πάπα τον Δεκέμβριο του 2025, μερικές εβδομάδες αφότου ανέλαβε τα καθήκοντά του ως επικεφαλής της οργάνωσης του ΟΗΕ για την Πολιτισμό, την Εκπαίδευση και την Επιστήμη.

Αφού έγινε δεκτός στο Βατικανό τον Ιούνιο, θα υποδεχθεί τον Λέοντα ΙΔ’ στο Παρίσι την προσεχή Παρασκευή, στην πρώτη επίσκεψη Πάπα στην έδρα της Unesco μετά από εκείνη του Ιωάννη – Παύλου Β’ το 1980.

«Η Unesco μπορεί να έχει έναν πολύ σημαντικό ρόλο με την τεχνογνωσία μας, με τους ακαδημαϊκούς εταίρους μας, με τους εταίρους μας της κοινωνίας των πολιτών, του ιδιωτικού τομέα. Πιστεύω ότι μπορούμε να τοποθετήσουμε την Unesco ως αληθινό συντονιστή σε αυτή την παγκόσμια συζήτηση», τόνισε ο Χάλεντ ελ Ενάνι, στην πρώτη συνέντευξή του σε διεθνές μέσο ενημέρωσης.

«Στη διάρκεια των τελευταίων δέκα μηνών, ο μεγαλύτερος αριθμός παρεμβάσεων, επισκέψεων και διασκέψεων που είχα ήταν κυρίως για την τεχνητή νοημοσύνη και για τις επιστήμες», σημείωσε.

Καθώς μιλάει με κράτη όπως και με κολοσσούς της τεχνολογίας ή πανεπιστήμια, η Unesco, ανέφερε, είναι ένα ιδανικό περιβάλλον προκειμένου να κατανοηθεί αυτή η επανάσταση.

«Εκτός ελέγχου»

Καθώς η συζήτηση για τους κινδύνους της AI εντείνεται τους τελευταίους μήνες, έπειτα από σειρά γεγονότων και ανησυχητικών δηλώσεων ερευνητών και στελεχών του τομέα, «υπάρχει κίνδυνος αυτή να τεθεί εκτός ελέγχου εάν δεν επέμβουμε», προειδοποίησε ο Χάλεντ ελ Εμάνι.

«Αυτή η ανταλλαγή απόψεων τις τελευταίες εβδομάδες είναι πολύ θετική», προσέθεσε, εκτιμώντας πως η τεχνητή νοημοσύνη είναι «ένα εξαιρετικό εργαλείο, αλλά πρέπει να κυβερνάται με ηθικό, περιεκτικό, δίκαιο τρόπο».

Εκτός των ηθικών θεμάτων, «στις συζητήσεις μου με κράτη μέλη βλέπω μια ανισοτιμία», υπογράμμισε, ωστόσο, σημειώνοντσς πως «δεν συμμετέχουν όλοι σε  αυτή την κατασκευή, σε αυτή τη νέα ψηφιακή αλλαγή. Αντίθετα, όλος ο κόσμος τη ζητάει».

«Δεν πρέπει να μένουμε στα κείμενα. Είμαστε στο πεδίο, με περισσότερες από 80 κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, για να τις προετοιμάσουμε για αυτή την αλλαγή της τεχνητής νοημοσύνης», τόνισε, λέγοντας πως η Unesco μιλάει απευθείας με τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης σε όλο τον κόσμο.

Στον Πάπα, επισήμανε, βρήκε έναν «απαραίτητο εταίρο: στην εγκύκλιό του ‘Magnifica humanitas’ τον Μάιο, ο ποντίφικας κάλεσε σε αφοπλισμό της AI, ώστε να μην κυριαρχήσει στον άνθρωπο και ζήτησε περισσότερη συνεργασία, μοίρασμα της γνώσης και δουλειά μεταξύ των κρατών».

«Αυτή η επίσκεψη θα είναι η αρχή μιας πολύ στέρεης σύμπραξης, προκειμένου να ενισχυθεί και να προστατευθεί η ανθρώπινη αξιοπρέπεια σε αυτή τη βιομηχανική επανάσταση», υπογράμμισε ο γενικός διευθυντής της Unesco.

«Πολιτικό μήνυμα»

Η επίσκεψη του Πάπα «είναι μια ιστορική στιγμή για την Unesco», εκτίμησε ο Χάλεντ ελ-Ενάνι, σημειώνοντας πως «είναι ένα πολιτικό μήνυμα για να υπερασπιστούμε την πολυμέρεια, που επισημαίνει και επιβεβαιώνει τη σημασία της Unesco».

Να σημειωθεί ότι η οργάνωση του ΟΗΕ θα καταγράψει στις 31 Δεκεμβρίου την αποχώρηση δύο κρατών μελών, μεταξύ των οποίων και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε τον Ιούλιο του 2025 την απόφασή της να αποχωρήσει από την Unesco, την οποία κατηγορεί ότι έλαβε θέση κατά του Ισραήλ και ότι προωθεί «διχαστικές κοινωνικές και πολιτιστικές υποθέσεις».

Με την αποχώρηση αυτή, η Κίνα – ένας από τους μεγάλους παγκόσμιους παίκτες της AI – έγινε ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του οργανισμού.

Για τον Χάλεντ ελ-Ενάνι, «η Unesco είναι σήμερα πιο συναφής από ποτέ: όταν βλέπουμε τις προκλήσεις της εποχής μας, που είναι κυρίως η ρητορική μίσους, η εξάπλωση των συγκρούσεων, η κλιματική πρόκληση, η τεχνητή νοημοσύνη… Αυτό είναι η Unesco», τόνισε χαρακτηριστικά.