Μια λευκή φανέλα, λίγες λέξεις και τρεις ποδοσφαιριστές που αποφάσισαν να μην τις επιδείξουν ήταν αρκετά για να μεταφερθεί στα ισπανικά γήπεδα μία από τις πιο ευαίσθητες πολιτικές συζητήσεις της χώρας. Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον ο Κιλιάν Εμπαπέ.
Ο Γάλλος επιθετικός της Ρεάλ Μαδρίτης έδωσε τη δική του εξήγηση για την απόφαση που πήρε μαζί με τους Βινίσιους Ζούνιορ και Ιμπραΐμα Κονατέ πριν από τον αγώνα με την Έλτσε στο Martínez Valero.
Οι ποδοσφαιριστές των δύο ομάδων βγήκαν στον αγωνιστικό χώρο φορώντας λευκές μπλούζες στο πλαίσιο καμπάνιας αλληλεγγύης προς τη Θέουτα, μετά τη μεγάλη μεταναστευτική κρίση που ξέσπασε στα τέλη Ιουλίου.
Το μήνυμα ήταν «Todos somos caballas» – «Είμαστε όλοι caballas», όπως αποκαλούνται παραδοσιακά οι κάτοικοι της Θέουτα. Οι Εμπαπέ, Βινίσιους και Κονατέ, όμως, έκαναν κάτι διαφορετικό.
Φόρεσαν τις μπλούζες διπλωμένες, με τρόπο που δεν επέτρεπε να εμφανιστεί ολόκληρο το μήνυμα, και τις αφαίρεσαν γρήγορα μετά την είσοδό τους στον αγωνιστικό χώρο. Οι εικόνες προκάλεσαν αμέσως συζήτηση στην Ισπανία.
«Δεν είμαι εναντίον της Θέουτα»
Μία ημέρα αργότερα ο Εμπαπέ αποφάσισε να εξηγήσει τη στάση του. Μιλώντας στην ισπανική AS, ξεκαθάρισε ότι η επιλογή του δεν αποτελούσε απόρριψη της αλληλεγγύης προς τους κατοίκους της Θέουτα. «Έχω όλη μου την αλληλεγγύη για τη Θέουτα και όλα τα θύματα», είπε, προσθέτοντας ότι ήθελε παράλληλα να έχει «μια σκέψη για όλους τους μετανάστες που έχασαν τη ζωή τους».
Η κεντρική ιδέα της εξήγησής του ήταν ότι δεν ήθελε να δημιουργήσει μια ιεράρχηση ανάμεσα σε διαφορετικές ανθρώπινες τραγωδίες. Ο Εμπαπέ αναγνώρισε ότι η θέση του ήταν δύσκολη, επειδή θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως στάση εναντίον των κατοίκων της Θέουτα. Επέμεινε όμως ότι δεν ήταν αυτή η πρόθεσή του και παρουσίασε την επιλογή του ως μήνυμα ειρήνης και αλληλεγγύης προς όλους όσοι υποφέρουν. Η εξήγηση αλλάζει σημαντικά το πλαίσιο της συζήτησης.
Οι τρεις παίκτες δεν αρνήθηκαν να συμμετάσχουν επειδή αντιτίθενται στην αλληλεγγύη προς τη Θέουτα. Τουλάχιστον στην περίπτωση του Εμπαπέ, το ζήτημα ήταν ότι η συγκεκριμένη καμπάνια εξέφραζε μόνο τη μία πλευρά μιας κρίσης στην οποία υπάρχουν θύματα και από την άλλη πλευρά των συνόρων.
Τι είναι το «Todos somos caballas»
Η καμπάνια δημιουργήθηκε μετά τη σοβαρή μεταναστευτική κρίση που ξέσπασε στη Θέουτα στα τέλη Ιουλίου, όταν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι πέρασαν από το Μαρόκο προς τον ισπανικό θύλακα.
Το γεγονός προκάλεσε τεράστια πολιτική, κοινωνική και οικονομική πίεση στην πόλη και επανέφερε στο προσκήνιο το εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα των ισπανομαροκινών σχέσεων.
«Caballas» είναι το προσωνύμιο των κατοίκων της Θέουτα και το κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας είναι ότι «η Θέουτα δεν είναι μόνη». Υπάρχει όμως μία σημαντική λεπτομέρεια.
Η πρωτοβουλία δεν ξεκίνησε από την ισπανική κυβέρνηση, τη LaLiga ή κάποια δημόσια αρχή. Ξεκίνησε στις 11 Σεπτεμβρίου από την Asociación Valenciana de Empresarios (AVE), την Ένωση Επιχειρηματιών της Βαλένθια, της οποίας πρόεδρος είναι ο Vicente Boluda.
Ο Boluda είναι ένας από τους σημαντικότερους επιχειρηματίες της περιοχής, επικεφαλής της Boluda Corporación Marítima και πρώην προσωρινός πρόεδρος της Ρεάλ Μαδρίτης το 2009. Και αυτή ακριβώς η προέλευση της καμπάνιας δημιούργησε επιφυλάξεις.
Γιατί είπε «όχι» και η Μπαρτσελόνα
Η Ρεάλ Μαδρίτης ως σύλλογος συμφώνησε να συμμετάσχει στην πρωτοβουλία πριν από το παιχνίδι με την Έλτσε, αφήνοντας όμως στους ποδοσφαιριστές της την ελευθερία να αποφασίσουν προσωπικά πώς θα τοποθετηθούν. Η Μπαρτσελόνα είχε ακολουθήσει διαφορετική γραμμή.
Όταν η ίδια πρωτοβουλία προτάθηκε στην ομάδα κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στην έδρα της Λεβάντε, ο καταλανικός σύλλογος δεν συμμετείχε. Οι παίκτες της Λεβάντε φόρεσαν τις σχετικές μπλούζες, εκείνοι της Μπαρτσελόνα όχι.
Σύμφωνα με τη θέση που μετέφερε η Μπαρτσελόνα στην El País, επρόκειτο για πρωτοβουλία ιδιωτικής επιχειρηματικής ένωσης και όχι του συλλόγου. Παράλληλα, η Μπάρτσα επικαλέστηκε την ελευθερία έκφρασης, υποστηρίζοντας το δικαίωμα τόσο εκείνων που επιθυμούν να συμμετάσχουν όσο και όσων επιλέγουν να μην το κάνουν.
Κάπως έτσι, μια φαινομενικά απλή πράξη αλληλεγγύης μετατράπηκε σε πολύ πιο περίπλοκη πολιτική υπόθεση. Η αντίδραση στην επιλογή των Εμπαπέ, Βινίσιους και Κονατέ ήταν άμεση.
Στελέχη του συντηρητικού Partido Popular και του δεξιού Vox επέκριναν δημόσια τους τρεις ποδοσφαιριστές. Από την άλλη πλευρά, κυβερνητικές και αριστερές πολιτικές φωνές έδωσαν έμφαση στο δικαίωμα των παικτών να αποφασίζουν εάν θα συμμετέχουν σε μια τέτοια πρωτοβουλία.
Στη συζήτηση μπήκε και ο πρόεδρος της LaLiga, Χαβιέρ Τέμπας, ο οποίος χαρακτήρισε αρνητικά τη στάση των τριών παικτών, θεωρώντας ότι επρόκειτο για πράξη αλληλεγγύης που είχε συμφωνηθεί από τους συλλόγους.
Ακριβώς την αντίθετη πλευρά εξέφρασε ο πρόεδρος της Ένωσης Ισπανών Ποδοσφαιριστών, Νταβίντ Αγκάνθο. Υποστήριξε ότι οι ποδοσφαιριστές πρέπει να ενημερώνονται πριν κληθούν να συμμετάσχουν σε τέτοιες δράσεις και συνέδεσε ευθέως το ζήτημα με την ελευθερία της έκφρασης.
Το πόσο δύσκολο είναι για έναν ποδοσφαιριστή να κινηθεί μέσα σε αυτό το περιβάλλον φάνηκε και στην περίπτωση του Μαροκινού Εζ Αμπντέ.
Ο παίκτης της Μπέτις συμμετείχε σε προηγούμενη δράση της καμπάνιας πριν από παιχνίδι με τη Βιγιαρεάλ και φωτογραφήθηκε με τη σχετική μπλούζα μαζί με τους συμπαίκτες του.
Η εικόνα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και προσβολές εναντίον του από χρήστες κοινωνικών δικτύων στο Μαρόκο. Η Θέουτα δεν είναι άλλωστε μια οποιαδήποτε ευρωπαϊκή πόλη.
Είναι ισπανικό έδαφος στη βόρεια ακτή της Αφρικής και η κυριαρχία της αποτελεί ιστορικά ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα στις σχέσεις Ισπανίας και Μαρόκου.
Όταν λοιπόν ένα μήνυμα αλληλεγγύης προς τους κατοίκους της συνδυάζεται με αναφορές στην πατρίδα, τα σύνορα και την εθνική ταυτότητα, αποκτά αναπόφευκτα πολιτικό βάρος πολύ μεγαλύτερο από εκείνο μιας συνηθισμένης ποδοσφαιρικής καμπάνιας. Και κάπου εδώ βρίσκεται το πραγματικό ζήτημα που άνοιξε η επιλογή του Εμπαπέ.
Οι ποδοσφαιριστές έχουν μετατραπεί σε παγκόσμιες δημόσιες προσωπικότητες. Οι σύλλογοι, οι ομοσπονδίες, οι χορηγοί και οι διοργανώσεις τούς ζητούν συχνά να συμμετέχουν σε κοινωνικά μηνύματα και καμπάνιες.
Αλλά τι συμβαίνει όταν ο ίδιος ο αθλητής δεν συμφωνεί με τη διατύπωση ή θεωρεί ότι ένα μήνυμα παρουσιάζει μόνο τη μία διάσταση ενός προβλήματος;
Η συγκεκριμένη υπόθεση έφερε αυτό το ερώτημα στο κέντρο της ισπανικής δημόσιας συζήτησης.
Ο Εμπαπέ επέλεξε τελικά να εξηγήσει ο ίδιος τι εννοούσε με τη στάση του: αλληλεγγύη προς τη Θέουτα, αλλά ταυτόχρονα μνήμη για τους μετανάστες που έχασαν τη ζωή τους.
Δεν επέλεξε, όπως είπε, τη μία ανθρώπινη τραγωδία απέναντι στην άλλη.
Και έτσι μια φανέλα που σχεδιάστηκε για να στείλει ένα απλό μήνυμα ενότητας κατέληξε να ανοίξει μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση στην Ισπανία: πού τελειώνει η συλλογική αλληλεγγύη και πού αρχίζει το δικαίωμα του αθλητή να εκφράζει – ή να αρνείται να εκφράσει – ένα μήνυμα που άλλοι έχουν επιλέξει για εκείνον.
Αυτή η εκδοχή κρατά ουδέτερη πολιτική γραμμή: εξηγεί τι είπε ο Εμπαπέ, ποιος οργάνωσε την καμπάνια, τη στάση Ρεάλ και Μπαρτσελόνα και τις διαφορετικές αντιδράσεις, χωρίς να αποφασίζει ποια πλευρά έχει δίκιο.
Πηγή: in.gr
