Ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, η Ισπανία και η Αυστρία έχουν όλες θεσπίσει νόμους για την υποβοηθούμενη ευθανασία από το 2015 – όταν οι βουλευτές του Ηνωμένου Βασιλείου ψήφισαν για τελευταία φορά επί του θέματος – με ορισμένες από αυτές να επιτρέπουν την υποβοηθούμενη ευθανασία και σε άτομα που δεν πάσχουν από ανίατη ασθένεια.
Μόλις τον περασμένο μήνα, η Γαλλία ψήφισε νόμο για την «υποβοήθηση στο θάνατο» ενηλίκων με ανίατες παθήσεις που τους προκαλούν αφόρητο πόνο.
Ενώ οι περισσότερες δικαιοδοσίες απαγορεύουν την ιατρική βοήθεια για τον θάνατο, οι νόμοι περί υποβοηθούμενης ευθανασίας σε όλο τον κόσμο ποικίλλουν, σύμφωνα με το BBC.
ΗΠΑ
Σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, η υποβοηθούμενη ευθανασία – την οποία ορισμένοι επικριτές προτιμούν να αποκαλούν «υποβοηθούμενη αυτοκτονία» – είναι νόμιμη σε 30 από τις 50 πολιτείες, καθώς και στην Ουάσιγκτον DC.
Το Όρεγκον ήταν ένα από τα πρώτα μέρη στον κόσμο που προσέφερε βοήθεια για τον θάνατο σε ορισμένους ασθενείς, το 1997, και έτσι διαθέτει εμπειρία σχεδόν 30 ετών. Έχει καταστεί το πρότυπο βάσει του οποίου διαμορφώθηκαν οι νόμοι για την υποβοηθούμενη ευθανασία σε άλλες πολιτείες των ΗΠΑ.
Στο Όρεγκον, η υποβοηθούμενη ευθανασία είναι διαθέσιμη σε ασθενείς τελικού σταδίου, ενήλικες με πλήρη διανοητική ικανότητα, των οποίων η διάρκεια ζωής εκτιμάται σε έξι μήνες – και πρέπει να εγκριθεί από δύο γιατρούς.
Από το 1997, 5.520 άτομα έχουν λάβει συνταγή για θανατηφόρα δόση φαρμάκου – με 3.691 θανάτους.
Σε μια έκθεση του 2025, το 61% των ασθενών που ζήτησαν βοήθεια για να πεθάνουν έπασχαν από καρκίνο, το 14% από νευρολογική πάθηση όπως η νόσος των κινητικών νευρώνων και το 11% από καρδιακή νόσο. Από τους 400 ασθενείς που έλαβαν θανατηφόρα δόση φαρμάκου πέρυσι, η συντριπτική πλειοψηφία (89%) ανέφερε ως κύριο λόγο ανησυχίας την απώλεια της αυτονομίας, ενώ άλλοι ανέφεραν:
- Απώλεια αξιοπρέπειας (65%)
- Την απώλεια ελέγχου των σωματικών λειτουργιών (47%)
- Την ανησυχία ότι θα αποτελέσουν βάρος για την οικογένεια και τους φίλους τους (43%)
- Τον ανεπαρκή έλεγχο του πόνου (28%)
- Τις οικονομικές επιπτώσεις της θεραπείας (4%)
Στο Όρεγκον, όπως και σε άλλες πολιτείες των ΗΠΑ που επιτρέπουν την υποβοηθούμενη ευθανασία, το θανατηφόρο φάρμακο πρέπει να χορηγείται από τον ίδιο τον ασθενή – το ίδιο προτείνεται και στην Αγγλία και την Ουαλία. Περίπου ένας στους τρεις από όσους τους έχει συνταγογραφηθεί θανατηφόρα δόση δεν προχωρά στην εφαρμογή της.
Το Όρεγκον είναι σημαντικό για τους υποστηρικτές της υποβοηθούμενης ευθανασίας στην Αγγλία και την Ουαλία, καθώς επισημαίνουν ότι η πρακτική αυτή έχει παραμείνει περιορισμένη σε ενήλικες με ανίατες ασθένειες από την εισαγωγή της. Ωστόσο, οι αντίπαλοι υποστηρίζουν ότι ορισμένοι από τους κανόνες έχουν χαλαρώσει. Η απαίτηση διαμονής έχει καταργηθεί, πράγμα που σημαίνει ότι η διαδικασία είναι ανοιχτή σε άτομα από εκτός της πολιτείας. Ο αριθμός των υποβοηθούμενων θανάτων έχει επίσης αυξηθεί σημαντικά με την πάροδο των ετών.
Καναδάς
Ο Καναδάς είναι η χώρα που συχνά αναφέρουν οι αντίπαλοι της υποβοηθούμενης ευθανασίας ως παράδειγμα της λεγόμενης «ολισθηρής πλαγιάς» — ενός τόπου όπου η υποβοηθούμενη ευθανασία έχει επεκταθεί και καταστεί διαθέσιμη σε περισσότερα άτομα από την πρώτη στιγμή της θέσπισής της. Η Ιατρική Βοήθεια στην Ευθανασία (MAID) θεσπίστηκε το 2016, αρχικά μόνο για τους ασθενείς σε τελικό στάδιο.
Η νομοθεσία τροποποιήθηκε το 2021 και επεκτάθηκε σε όσους βιώνουν «αφόρητο πόνο» λόγω μη αναστρέψιμης ασθένειας ή αναπηρίας.
Είχε προγραμματιστεί η επέκτασή της και σε άτομα με ψυχικές ασθένειες, αλλά η διαδικασία αυτή έχει πλέον ανασταλεί.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι όσο περισσότερο διευρύνεται ο νόμος, τόσο περισσότερο θα τίθενται σε κίνδυνο τα άτομα με αναπηρία και οι ευάλωτες ομάδες. Έχει επίσης σημειωθεί δραματική αύξηση στον αριθμό των ατόμων που κάνουν χρήση του MAID.
Ευρώπη
Σε ολόκληρη την Ευρώπη, έξι χώρες έχουν κάποια μορφή νομιμοποιημένης υποβοηθούμενης ευθανασίας: η Ελβετία, η Ολλανδία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, η Ισπανία, η Αυστρία και – πιο πρόσφατα – η Γαλλία. Σε όλες αυτές – σε αντίθεση με τις προτάσεις στην Αγγλία και την Ουαλία – η βοήθεια για τον θάνατο δεν περιορίζεται στους ασθενείς σε τελικό στάδιο.
Στην Ελλάδα, η ευθανασία (ενεργητική, παθητική ή υποβοηθούμενη) παραμένει απαγορευμένη και τιμωρείται ποινικά.
Η Ελβετία ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που καθιέρωσε το «δικαίωμα στο θάνατο», όταν νομιμοποίησε την υποβοηθούμενη αυτοκτονία το 1942. Είναι μία από τις λίγες χώρες που επιτρέπει σε αλλοδαπούς να έχουν πρόσβαση στη βοήθεια για τον θάνατο μέσω οργανώσεων όπως η Dignitas, στη Ζυρίχη. Περισσότεροι από 600 Βρετανοί έχουν πεθάνει στη Dignitas τις τελευταίες δύο δεκαετίες, συμπεριλαμβανομένων 43 πέρυσι. Το θανατηφόρο φάρμακο πρέπει να χορηγείται από τον ίδιο τον ασθενή.
Τόσο η Ολλανδία όσο και το Βέλγιο νομιμοποίησαν την υποβοηθούμενη θανάτωση πριν από περισσότερα από 20 χρόνια για ασθενείς που βιώνουν αφόρητα βασανιστήρια λόγω ανίατης ασθένειας, συμπεριλαμβανομένων των προβλημάτων ψυχικής υγείας. Έκτοτε, η νομοθεσία έχει επεκταθεί και στα παιδιά – είναι οι μόνες ευρωπαϊκές χώρες που το επιτρέπουν αυτό. Και οι δύο χώρες επιτρέπουν την ευθανασία – ή την υποβοηθούμενη θανάτωση από ιατρό.
Πρόσφατα, η Ισπανία και η Αυστρία νομιμοποίησαν την υποβοηθούμενη ευθανασία τόσο για τερματικές ασθένειες όσο και για αφόρητα βάσανα. Στην Αυστρία, τα φάρμακα πρέπει να χορηγούνται από τον ίδιο τον ασθενή, ενώ στην Ισπανία μπορεί να τα χορηγήσει ιατρικός επαγγελματίας.
Στην Αγγλία, την Ουαλία και τη Σκωτία, το κοινοβούλιο έχει μέχρι στιγμής απορρίψει τις προτάσεις για την υποβοηθούμενη ευθανασία.
Ωστόσο, η υποβοηθούμενη ευθανασία έχει ήδη νομιμοποιηθεί σε ένα τμήμα των Βρετανικών Νήσων.
Τον Ιούλιο, δόθηκε η βασιλική έγκριση σε ένα νομοσχέδιο στο Τζέρσεϊ. Σε αντίθεση με το Γουέστμινστερ και το Χόλιρουντ, η νομοθεσία εισήχθη από την κυβέρνηση του Τζέρσεϊ, η οποία αναφέρει ότι θα χρειαστούν περίπου 18 μήνες για τη δημιουργία της υπηρεσίας.
Ο πρώτος θάνατος με ιατρική συνδρομή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί στα τέλη του επόμενου έτους. Θα ισχύει απαίτηση διαμονής ενός έτους, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί ο λεγόμενος «τουρισμός θανάτου».
Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία
Τα τελευταία χρόνια, η εθελοντική υποβοηθούμενη ευθανασία έχει νομιμοποιηθεί στο μεγαλύτερο μέρος της Αυστραλίας. Τον περασμένο μήνα, το κοινοβούλιο της Βόρειας Επικράτειας έγινε η τελευταία περιοχή της Αυστραλίας που ψήφισε νομοθεσία για την εθελοντική υποβοηθούμενη ευθανασία.
Στη Νέα Ζηλανδία, οι ασθενείς πρέπει να πάσχουν από ανίατη ασθένεια και να αναμένεται να πεθάνουν εντός έξι μηνών. Το χρονικό αυτό όριο επεκτείνεται σε 12 μήνες για όσους πάσχουν από νευροεκφυλιστική πάθηση σε μεγάλο μέρος της Αυστραλίας.
Και στις δύο χώρες, οι ασθενείς μπορούν να χορηγήσουν οι ίδιοι το θανατηφόρο φάρμακο. Ωστόσο, μπορεί επίσης να χορηγηθεί από γιατρό ή νοσηλευτή, συνήθως μέσω ενδοφλέβιας ένεσης.
Πηγή: in.gr
