Του Τάσου Δασόπουλου
Η αύξηση της δυναμικής των επενδύσεων αποτελεί μονόδρομο για την ελληνική οικονομία, αν θέλει να διατηρήσει ρυθμούς ανάπτυξης πάνω από αυτούς της Ε.Ε. και να αυξήσει την πολύ χαμηλή παραγωγικότητα της εργασίας, η οποία δεν ξεπερνά το 51% του μέσου ευρωπαϊκού όρου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ΔΝΤ, ο ΟΟΣΑ, αλλά και η Τράπεζα της Ελλάδας τονίζουν σε εκθέσεις τους ότι η αύξηση των επενδύσεων είναι μονόδρομος για την αύξηση της παραγωγικότητας της οικονομίας και τη διασφάλιση της αναπτυξιακής δυναμικής οικονομίας και της αύξησης των εισοδημάτων, τα οποία επίσης απέχουν πολύ από τον μέσο όρο της Ε.Ε. Για τον λόγο αυτόν δείχνουν να αμφιβάλλουν για το αν η Ελλάδα θα συνεχίσει σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, μετά την ολοκλήρωση των επενδύσεων του ΤΑΑ.
Το οικονομικό επιτελείο έχει πάρει έγκαιρα το μήνυμα και έχει ετοιμάσει για την επόμενη ημέρα του ΤΑΑ 7 νέες και παλιές πηγές δημοσίων επενδύσεων, οι έξι από τις οποίες θα φέρουν έως και 62 δισ. ευρώ νέους κοινοτικούς πόρους σταδιακά από το 2027 μέχρι και το 2034.
Πριν οριοθετηθούν αυτές οι νέες πηγές, στον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό προγραμματισμό 2026-2029, που δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προέβλεπε ότι το ΠΔΕ του 2027 θα ήταν μικρότερο κατά 6 δισ. από αυτό του 2026, προδικάζοντας μια κατάρρευση επενδύσεων μετά το ΤΑΑ.
Οι 6+1 πηγές νέων δημοσίων επενδύσεων
Τώρα όμως οι νέες πηγές είναι σχεδόν έτοιμες να εντάξουν έργα και να αποδώσουν επενδύσεις από τον επόμενο χρόνο. Οι πηγές αυτές είναι:
1. Η ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια. Μια ανέλπιστη νέα ευκαιρία ήρθε με τη δυνατότητα για ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ζήτησε την επέκταση της ρήτρας διαφυγής εκτός από τις αμυντικές δαπάνες και για την ενέργεια, για επενδύσεις 1 δισ. ευρώ τη διετία 2027-2028, οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν με εθνικούς πόρους.
2. Τα νέα ενεργειακά ταμεία. Μια δεύτερη πηγή συγχρηματοδοτούμενων επενδύσεων θα είναι τα τρία νέα χρηματοδοτικά εργαλεία της Ε.Ε., που ανακοινώθηκαν πριν από τέσσερις μήνες, από τα οποία η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει νέους πόρους ύψους 8 δισ. ευρώ. Πρόκειται για το Ταμείο Κλιματικής Κρίσης, από όπου εξασφαλίσαμε 4,8 δισ. ευρώ, τα οποία εγκρίθηκαν πρόσφατα από την Ε.Ε. Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού (1,7 δισ. ευρώ) και το Ταμείο απανθρακοποίησης νησιών (1,2 δισ. ευρώ), τα οποία αναμένεται να οδηγήσουν σε επενδύσεις συνολικού ύψους 10 δισ. ευρώ.
3. Το ΕΠΑ 2026-2030. Μία ακόμη πηγή του ΠΔΕ θα είναι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, το οποίο θα δημιουργήσει πρόσθετες επενδύσεις 23 δισ. ευρώ στην 5ετία με αμιγώς εθνικούς πόρους. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα ενισχύθηκε με 2,5 δισ. ευρώ μέσω της μόνιμης ετήσιας αύξηση του ΠΔΕ κατά 500 εκατ. ευρώ για τα επόμενα χρόνια. Από αυτό η οικονομία έχει να υπολογίζει πρόσθετες ετήσιες επενδύσεις περίπου 2-2,5 δισ. ευρώ στα επόμενα 5 χρόνια.
4. Το ΕΣΠΑ 2021-2027. Πυλώνας για τις δημόσιες επενδύσεις μέχρι και το 2030 παραμένει το ΕΣΠΑ 2021-2027, το οποίο μετά την ολοκλήρωση του ΤΑΑ θα αρχίσει να επιταχύνει την υλοποίησή του. Από τους ήδη θεσμοθετημένους κοινοτικούς πόρους των 26 δισ. ευρώ για την Ελλάδα έχουν απορροφηθεί μέχρι τώρα 7 δισ. ευρώ σε έργα και δράσεις και απομένουν να απορροφηθούν άλλα 19 δισ. ευρώ.
5. Το νέο ΕΣΠΑ 2028-2034. Το επόμενο χρηματοδοτικό εργαλείο που αναμένει η Ελλάδα είναι το επόμενο ΕΣΠΑ, δηλαδή το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, το οποίο σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν θα φτάσει τα 26 δισ. ευρώ, δηλαδή όσο περίπου είναι και το τρέχον πρόγραμμα.
6. Οι “ουρές” του ΤΑΑ. Εκτός από όλα αυτά, η Ελλάδα θα συνεχίσει να ευεργετείται από περίπου 10 δισ. ευρώ, τα οποία αποτελούν υπόλοιπα των χαμηλότοκων δανείων από το ΤΑΑ που δεν έχουν ακόμη εκταμιευτεί. Ωστόσο τα δάνεια αυτά αναμένεται να μετασχηματιστούν σε επενδύσεις ύψους άνω των 20 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του 2029.
7. Νέες χρηματοδοτήσεις από ΕΑΤ. Η πιστοποίηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για απευθείας διαχείριση των 2 δισ. από τα δάνεια του ΤΑΑ, τα οποία μεταφέρθηκαν στην τράπεζα για να γίνουν δάνεια για μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, δεν θα είναι μονοσήμαντη. Η τράπεζα θα αποκτήσει αυτόματα πρόσβαση σε μια δεξαμενή κοινοτικού χρήματος ύψους περίπου 600 δισ. ευρώ, η οποία επιμερίζεται σε αναπτυξιακά προγράμματα για χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, τα οποία θα μπορεί να εκμεταλλευτεί κατάλληλα τα επόμενα χρόνια.
Οι άμεσες ξένες επενδύσεις
Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο έχει βάσιμες προσδοκίες ότι τα επόμενα χρόνια θα αυξηθούν και οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ), οι οποίες για φέτος αναμένεται να ξεπεράσουν τα 12,2 δισ. ευρώ, που έφτασαν το 2025, ανεξάρτητα από την ένταση που επικρατεί στον Περσικό Κόλπο.
Επίσης, με την ολοκλήρωση βασικών μεταρρυθμίσεων όπως είναι το κτηματολόγιο, τα ειδικά πολεοδομικά σχέδια για τη βιομηχανία, τον τουρισμό και τις ΑΠΕ, και το πλέγμα των ρυθμίσεων για την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης, η Ελλάδα αναμένεται να ανέβει στις λίστες των επενδυτικών προορισμών προσελκύοντας νέες ιδιωτικές επενδύσεις. Ύστερα και από την ψήφιση του νομοσχεδίου το οποίο έχει ενταχθεί για διαβούλευση, ειδικά για τις ΑΞΕ, με το οποίο θα θεσμοθετούνται μια σειρά από νέα κίνητρα, αναμένεται τα επόμενα 5 χρόνια οι συνολικές ιδιωτικές επενδύσεις να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν τα 50 δισ. ευρώ, δηλαδή το 20% του ΑΕΠ.
Στους στόχους του οικονομικού επιτελείου είναι να βελτιωθούν και οι όροι χρηματοδότησης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με στόχο να συμμετέχουν περισσότερο σε επενδύσεις και εξαγωγές.
Πηγή: capital.gr
