Δύο ημερίδες της Ελληνικής Νευροχειρουργικής Εταιρείας στις 19 και 20 Σεπτεμβρίου ανοίγουν τον διάλογο για τον Υδροκέφαλο Φυσιολογικής Πίεσης και την Παιδιατρική Υδροκεφαλία θίγοντας θέματα, από την υποδιάγνωση στους ηλικιωμένους έως και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα παιδιά και οι οικογένειές τους.
Τι συμβαίνει όταν μια πάθηση μπορεί να «κρύβεται» πίσω από συμπτώματα που αποδίδονται στη γήρανση; Και τι σημαίνει για μια οικογένεια όταν η διάγνωση του υδροκεφάλου αφορά ένα παιδί και η αντιμετώπισή του δεν τελειώνει με μια χειρουργική επέμβαση;
Αυτές τις δύο διαφορετικές όψεις του υδροκεφάλου επιχειρεί να φέρει στο προσκήνιο η Ελληνική Νευροχειρουργική Εταιρεία με τις δύο ημερίδες «Διάλογος Νευροεπιστημόνων», που πραγματοποιούνται το Σάββατο 19 και την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026 στον Φάρο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υδροκεφάλου.
Το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου, η ημερίδα «Υδροκέφαλος Φυσιολογικής Πίεσης» απευθύνεται κυρίως στην ιατρική κοινότητα και επικεντρώνεται σε μια πάθηση που εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική διαγνωστική πρόκληση. Την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου, η «Παιδιατρική Υδροκεφαλία» φέρνει τους ειδικούς απέναντι στις οικογένειες, με στόχο να απαντηθούν ερωτήματα που ξεκινούν από τη στιγμή της διάγνωσης και φτάνουν μέχρι το σχολείο, την εφηβεία και την ενήλικη ζωή.
Οι δύο εκδηλώσεις τελούν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και έχουν ελεύθερη είσοδο.
Μια πάθηση που αφορά όλες τις ηλικίες
Ο υδροκέφαλος προκαλείται από διαταραχή στην κυκλοφορία ή την απορρόφηση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού, με αποτέλεσμα τη διεύρυνση των κοιλιών του εγκεφάλου. Μπορεί να εμφανιστεί από τη βρεφική ηλικία μέχρι τα βαθιά γεράματα, αλλά οι αιτίες, τα συμπτώματα και οι ανάγκες των ασθενών διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την ηλικία.
Στους μεγαλύτερους ανθρώπους, ο Υδροκέφαλος Φυσιολογικής Πίεσης (ΥΦΠ) μπορεί να εκδηλωθεί με διαταραχές στη βάδιση, γνωστική επιβράδυνση και προβλήματα στον έλεγχο της ούρησης. Η εικόνα μπορεί να συγχέεται με τη νόσο Alzheimer, τη νόσο Parkinson, την αγγειακή άνοια ή ακόμη και να αποδίδεται στη γήρανση.
Ακριβώς αυτή η δυσκολία στη διάγνωση αποτελεί ένα από τα κεντρικά θέματα της πρώτης ημερίδας. Νευροχειρουργοί, νευρολόγοι, ακτινολόγοι, νευροψυχολόγοι και γενικοί ιατροί θα συζητήσουν τη διαφοροδιάγνωση, τις σύγχρονες απεικονιστικές μεθόδους και τους βιοδείκτες, τα λειτουργικά τεστ, αλλά και τις νεότερες δυνατότητες χειρουργικής θεραπείας.
Η έγκαιρη αναγνώριση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο ΥΦΠ συγκαταλέγεται στις καταστάσεις γνωστικής έκπτωσης στις οποίες, για κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς, η θεραπευτική παρέμβαση μπορεί να επιφέρει σημαντική βελτίωση.
Όταν η διάγνωση αφορά ένα παιδί
Τη δεύτερη ημέρα, το ενδιαφέρον στρέφεται σε μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα: τι σημαίνει να μεγαλώνει ένα παιδί με υδροκέφαλο και τι σημαίνει αυτό για ολόκληρη την οικογένειά του.
Περίπου 400.000 παιδιά παγκοσμίως διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με υδροκέφαλο. Οι αιτίες μπορεί να είναι διαφορετικές – από συγγενείς καταστάσεις και προωρότητα μέχρι αιμορραγίες, λοιμώξεις ή άλλες παθήσεις – και γι’ αυτό η πορεία δεν είναι ίδια για όλα τα παιδιά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδείξεις που μπορεί να σχετίζονται με υδροκέφαλο μπορούν να εντοπιστούν ήδη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, κυρίως μέσω του προγεννητικού υπερηχογραφήματος, όταν διαπιστώνεται διεύρυνση των κοιλιών του εγκεφάλου του εμβρύου, η λεγόμενη κοιλιομεγαλία. Η κοιλιομεγαλία, ωστόσο, δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τον υδροκέφαλο ούτε επιτρέπει πάντα να προβλεφθεί η εξέλιξη μετά τη γέννηση. Σε άλλες περιπτώσεις ο υδροκέφαλος εμφανίζεται αργότερα, για παράδειγμα ως συνέπεια αιμορραγίας σε πρόωρα νεογνά, λοίμωξης ή άλλης πάθησης.
Η έγκαιρη αναγνώριση είναι σημαντική κυρίως επειδή επιτρέπει στους γιατρούς να παρακολουθήσουν εγκαίρως την εξέλιξη και να παρέμβουν πριν η αυξημένη πίεση ή η διάταση των κοιλιών προκαλέσει περαιτέρω επιβάρυνση του εγκεφάλου. Σε ορισμένα παιδιά, ανάλογα με τον τύπο του υδροκεφάλου, μπορεί αντί της βαλβίδας να είναι κατάλληλη μια ενδοσκοπική επέμβαση, όπως η ενδοσκοπική τρίτη κοιλιοστομία (ETV), ενίοτε σε συνδυασμό με CPC.
Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει την τοποθέτηση βαλβίδας παροχέτευσης ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενδοσκοπικές τεχνικές. Για τους γονείς όμως, η επέμβαση συχνά αποτελεί την αρχή μιας μακράς πορείας παρακολούθησης.
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα είναι να γνωρίζουν πότε κάτι μπορεί να μην πηγαίνει καλά. Μια βαλβίδα μπορεί κατά τη διάρκεια της ζωής του παιδιού να παρουσιάσει δυσλειτουργία ή άλλη επιπλοκή και η έγκαιρη αναγνώριση των προειδοποιητικών συμπτωμάτων είναι κρίσιμη.
Σχολείο, παιχνίδι και καθημερινότητα
Η ζωή με τον παιδιατρικό υδροκέφαλο, όμως, δεν αφορά μόνο τις ιατρικές εξετάσεις.
Καθώς το παιδί μεγαλώνει, εμφανίζονται νέα ερωτήματα: Πώς επηρεάζεται η ανάπτυξη και η μάθηση; Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εκπαιδευτικοί; Μπορεί το παιδί να συμμετέχει στις ίδιες δραστηριότητες με τους συμμαθητές του; Υπάρχουν περιορισμοί στην άθληση; Πώς
αντιμετωπίζεται ο φόβος μιας πιθανής επιπλοκής χωρίς αυτός να περιορίζει την καθημερινότητά του;
Οι ανάγκες διαφέρουν σημαντικά από παιδί σε παιδί. Κάποια μπορεί να χρειαστούν πρόσθετη μαθησιακή ή νευροψυχολογική υποστήριξη, ενώ για άλλα η καθημερινότητα μπορεί να διαφέρει ελάχιστα από εκείνη των συνομηλίκων τους.
Αυτή είναι και η φιλοσοφία της ημερίδας της Κυριακής: όχι μια σειρά επιστημονικών μονολόγων, αλλά ένας διάλογος μεταξύ γιατρών και οικογενειών. Παιδονευροχειρουργοί, παιδονευρολόγοι και άλλοι ειδικοί θα απαντήσουν σε πρακτικές ερωτήσεις, ενώ οικογένειες θα μοιραστούν τις δικές τους εμπειρίες. Τα κενά και τα προβλήματα που υπάρχουν αλλά και να βρεθούν λύσεις στήριξης τόσο των παιδιών όσο και των γονέων.
Ένα παιδί που έχει μεγαλώσει υπό την παρακολούθηση παιδονευροχειρουργών και παιδιάτρων κάποια στιγμή θα πρέπει να περάσει στις υπηρεσίες υγείας ενηλίκων. Η μετάβαση αυτή απαιτεί ενημέρωση και προετοιμασία, ώστε ο νέος άνθρωπος να γνωρίζει το ιατρικό ιστορικό του, τη θεραπεία που έχει λάβει και τα συμπτώματα για τα οποία πρέπει να ζητήσει ιατρική βοήθεια.
Ο στόχος σταδιακά αλλάζει: από την ευθύνη των γονέων στην αυτονομία του ίδιου του νέου ανθρώπου.
Αυτό είναι ίσως και το κοινό νήμα που συνδέει τις δύο ημέρες του «Διαλόγου Νευροεπιστημόνων». Στον ηλικιωμένο ασθενή το ζητούμενο είναι να μη χαθεί μια διάγνωση μέσα στη γενική εικόνα της γήρανσης. Στο παιδί, να μην περιοριστεί η φροντίδα στην αντιμετώπιση της πάθησης, αλλά να ακολουθήσει τις ανάγκες του καθώς μεγαλώνει.
Γιατί ο υδροκέφαλος μπορεί να αφορά διαφορετικές ηλικίες και διαφορετικές ζωές, όμως η έγκαιρη αναγνώριση, η σωστή ενημέρωση και η διαρκής επικοινωνία μεταξύ γιατρών, ασθενών και οικογενειών παραμένουν καθοριστικές.
«Διάλογος Νευροεπιστημόνων» — 19 & 20 Σεπτεμβρίου 2026 Φάρος, Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος Διοργάνωση: Ελληνική Νευροχειρουργική Εταιρεία Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας
Ελεύθερη είσοδος
Πηγή: tanea.gr
