Η αναβάθμιση του χρέους της Πορτογαλίας από τη Fitch την περασμένη εβδομάδα, η δεύτερη μέσα σε έναν χρόνο, σημείωσε την πιο πρόσφατη μεταξύ των πέντε χωρών της ευρωζώνης στις οποίες οι ισχυρότερες δυτικοευρωπαϊκές χώρες είχαν «φορέσει» την ταμπέλα “PIIGS” (το αρκτιξόλεξο από τις Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ελλάδα, Ισπανία) κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους της Ευρώπης το 2011.
Με αφορμή αυτή την τελευταία αναβάθμιση, το Reuters γράφει σε σχέση με την εξέλιξη των οικονομιών αυτών των χωρών με τρόπο που από «παρίες» της Ευρώπης έγιναν παράδειγμα προς μίμηση.
Από την Ελλάδα «η πιο εντυπωσιακή ανατροπή»
Ειδική αναφορά κάνει στην Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι η αξιολόγησή της σημείωσε την πιο εντυπωσιακή ανατροπή μεταξύ όλων των χωρών που αντιμετώπισαν κρίση χρέους την ίδια περίοδο.
Η αξιολόγηση της Ελλάδας σημείωσε την πιο εντυπωσιακή ανατροπή, ανακτώντας μεταξύ εννέα και 13 βαθμίδων από την κρίση, μία από τις ισχυρότερες ανακάμψεις κυριαρχικής αξιολόγησης στον ανεπτυγμένο κόσμο, γράφει το Reuters.
Η Ιρλανδία και η Πορτογαλία ανέκτησαν επίσης μεγάλο μέρος της πιστοληπτικής στάθμης που είχαν χάσει κατά τα χρόνια της κρίσης, ενώ η Ισπανία κάλυψε το χαμένο έδαφος λίγο πιο αργά. Η Ιταλία ξεχωρίζει, με τα κέρδη της στην αξιολόγηση να περιορίζονται σε μόλις μία ή δύο βαθμίδες μεταξύ των κύριων οίκων.
Δεκαπέντε χρόνια μετά, οι παγκόσμιες αγορές ομολόγων τρίζουν ξανά υπό το βάρος του αυξανόμενου πληθωρισμού και του διογκούμενου αμερικανικού χρέους, αλλά οι ήρωες και οι κακοί της ευρωζώνης έχουν αλλάξει θέσεις, επισημαίνει ο συντάκτης.
Οι αποδόσεις των σημείων αναφοράς των γερμανικών ομολόγων δέχονται πιέσεις μετά τη σαββατοκύριακη νίκη της “Εναλλακτικής για τη Γερμανία” (AfD) στη Σαξονία-Άνχαλτ, και οι αγορές θέτουν ερωτήματα για την πιστοληπτική αξιολόγηση ΑΑΑ του Βερολίνου, με την απόδοση των 10ετών γερμανικών ομολόγων (Bunds) να φτάνει στο υψηλότερο επίπεδό της από το 2011 την Τετάρτη. Η Πορτογαλία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Ελλάδα και η Ισπανία, εν τω μεταξύ, έχουν ενισχύσει τους προϋπολογισμούς τους και οι αποδόσεις των κρατικών τους ομολόγων διαπραγματεύονται τώρα χαμηλότερα από εκείνες της Γαλλίας, η οποία μαζί με τη Γερμανία θεωρούνταν προηγουμένως η αιχμή του δόρατος του μπλοκ της ευρωζώνης.
Οι πρώην PIIGS έχουν επιβραβευτεί με μια σειρά αναβαθμίσεων από τους οίκους αξιολόγησης, αν και η ανάκαμψή τους δεν ήταν ομοιόμορφη, με την Ιταλία να μένει πίσω λόγω του υψηλότερου βάρους χρέους στο μπλοκ και της επιμένουσας αναιμικής οικονομικής ανάπτυξης.
Οι αποκλίνουσες τροχιές
Στο τέλος του 2011, οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων στην Πορτογαλία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ισπανία κυμαίνονταν όλες γύρω από ιστορικά υψηλά επίπεδα της τάξης του 7,5%, υποχωρώντας μόνο όταν ο τότε Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, δεσμεύτηκε να κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να σώσει το ευρώ, οδηγώντας στο πρώτο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ευρωζώνης που ξεκίνησε το 2015. Η πανδημία COVID-19 το 2020 επηρέασε τις αποδόσεις και των πέντε χωρών PIIGS ευρέως με τον ίδιο τρόπο, αλλά η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τις έστειλε σε διαφορετικούς δρόμους.
Η διαφορετική τους εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας και τα μέτρα που λήφθηκαν για την προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από τον καλπάζοντα πληθωρισμό οδήγησαν σε απόκλιση των αποδόσεων, με την Ιταλία και την Ελλάδα να προσφέρουν τώρα πάνω από 4%, την Ισπανία γύρω στο 3,8%, την Πορτογαλία στο 3,7% και την Ιρλανδία στο 3,5%.
Πέντε ιστορίες χρέους
Η Ελλάδα και η Πορτογαλία πέτυχαν τις πιο θεαματικές ανατροπές, με την πρώτη να μειώνει το χρέος της από το κορύφωμα της πανδημίας το 2020, που ήταν πάνω από το 209% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, σε περίπου 137% έως το 2026, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΝΤ. Η Ιρλανδία πήγε ακόμη παραπέρα. Η εκτίναξη του ονομαστικού ΑΕΠ, τροφοδοτούμενη από πολυεθνικές άμεσες επενδύσεις, μείωσε τον δείκτη χρέους της από περίπου 120% το 2012 σε λίγο περισσότερο από 30%.
Η Πορτογαλία παρουσιάζει μια λιγότερο δραματική αλλά επιτυχημένη ιστορία μείωσης του χρέους, ενώ η Ισπανία έχει σημειώσει επίσης σταθερή πρόοδο. Η Ιταλία, ωστόσο, παλεύοντας με την επιμένως ασθενή ανάπτυξη, βλέπει τον δείκτη χρέους προς ΑΕΠ να αυξάνεται από το 2024. Έχοντας ξεπεράσει το επίπεδο του 2011 προβλέπεται να αναδειχθεί ως η πιο χρεωμένη χώρα της ευρωζώνης.
Πηγή: ot.gr
