Η μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα έχει λάβει πλέον διαστάσεις μείζονος κοινωνικού και πολιτικού ζητήματος, το οποίο η ισπανική δεξιά εργαλειοποιεί ανοιχτά με στόχο την αποσταθεροποίηση και τελικά την πτώση της σοσιαλιστικής κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ.
2 Σεπτεμβρίου 2026
Ωστόσο, αναλυτές και οργανώσεις της αριστεράς επισημαίνουν ότι, μολονότι το Μαρόκο φέρει τεράστια ευθύνη για την πυροδότηση της κρίσης, οι βαθύτερες αιτίες εδράζονται στις ευρύτερες δυτικές πολιτικές και στο ίδιο το διεθνές οικονομικό σύστημα.
Ο ρόλος και οι επιδιώξεις του Μαρόκου
Η αιφνίδια εισροή περίπου 70.000 Μαροκινών και υποσαχάριων μεταναστών στις 30 και 31 Ιουλίου, οι οποίοι διέσχισαν κολυμπώντας τα σύνορα υπό το απαθές βλέμμα της μαροκινής αστυνομίας, δεν ήταν σε καμία περίπτωση ένα τυχαίο γεγονός. Οι υποψίες στρέφονται ευλόγως προς το καθεστώς του βασιλιά Μοχάμεντ ΣΤ΄, το οποίο έχει μακρά ιστορία χρήσης του μεταναστευτικού ως εργαλείου διπλωματικού εκβιασμού.
Τα κίνητρα του Ραμπάτ είναι πολλαπλά: από την εκδίκηση για την πρόσφατη διπλωματική προσέγγιση της Ισπανίας με την Αλγερία και την παραχώρηση ισπανικής ιθαγένειας σε Σαχραουί, μέχρι την προσπάθεια απόσπασης πρόσθετων ευρωπαϊκών κονδυλίων για τον ρόλο του ως «συνοριοφύλακα» της Ευρώπης. Σημαντικό ρόλο παίζει και η ασφυκτική κοινωνική κατάσταση στο εσωτερικό του Μαρόκου. Με τη λαϊκή δυσαρέσκεια για τον πολυτελή βίο του μονάρχη να αυξάνεται —κάτι που φάνηκε και στις μαζικές διαδηλώσεις των νέων το περασμένο φθινόπωρο— το καθεστώς αναγκάζεται να παίξει το χαρτί του εθνικισμού, εγείροντας αξιώσεις επί της «μαροκινής ταυτότητας» των θυλάκων της Θέουτα και της Μελίγια προκειμένου να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη.
Το αφήγημα της ισπανικής δεξιάς
Από την πλευρά της, η ισπανική δεξιά και οι εκπρόσωποί της (όπως οι Φεϊχό, Αμπασκάλ, Αγιούσο κ.ά.) έσπευσαν να επιρρίψουν την αποκλειστική ευθύνη στην κυβέρνηση Σάντσεθ. Ισχυρίζονται ότι η πρόσφατη πολιτική νομιμοποίησης μεταναστών και μια απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου κατά των άμεσων επαναπροωθήσεων όσων φτάνουν διά θαλάσσης, λειτούργησαν ως «μαγνήτης» για νέες μεταναστευτικές ροές.
2 Σεπτεμβρίου 2026
Πρόκειται, σύμφωνα με επικριτές της δεξιάς, για μια κυνική συγκάλυψη της πραγματικότητας. Το 99% των μεταναστών που νομιμοποιήθηκαν πρόσφατα είχαν ήδη εισέλθει στην Ισπανία μέσω αεροδρομίων ή χερσαίων συνόρων, αποτελώντας αναπόσπαστο κομμάτι της ισπανικής οικονομίας. Είναι εργαζόμενοι που υφίστανται ακραία εκμετάλλευση, παράγοντας πλούτο από τον οποίο επωφελούνται οι εργοδότες χωρίς να αποδίδουν τα ανάλογα στα κρατικά ταμεία.
2 Σεπτεμβρίου 2026
Επιπλέον, το αφήγημα περί «πλεονάζοντος» μεταναστευτικού πληθυσμού καταρρίπτεται, καθώς οι ροές αυτές είναι το άμεσο αποτέλεσμα γεωπολιτικών συγκρούσεων, πολέμων και ακραίας φτώχειας που πυροδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από τις παρεμβάσεις των ισχυρών κρατών στη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Οι 141 άνθρωποι που πνίγηκαν στα ανοιχτά της Θέουτα στα τέλη Ιουλίου αποτελούν την πιο τραγική υπενθύμιση αυτής της πραγματικότητας.
Κυβερνητικά αδιέξοδα και ρήγματα
Το πολιτικό κλίμα βαραίνει ακόμη περισσότερο από την εμφανή προσπάθεια της δεξιάς να «εκδικηθεί» τον Σάντσεθ για τις εξωτερικές του επιλογές —κυρίως την ανοιχτή στήριξή του στους Παλαιστίνιους, την καταδίκη του Νετανιάχου και την άρνησή του να ευθυγραμμιστεί με απαιτήσεις για υπέρογκες αμυντικές δαπάνες.
Ωστόσο, η ίδια η ισπανική κυβέρνηση δείχνει να εγκλωβίζεται. Στην προσπάθειά της να διαφυλάξει τις προσοδοφόρες εμπορικές σχέσεις με το Μαρόκο (ύψους 22 δισ. ευρώ), αρνείται να επιρρίψει δημόσια ευθύνες στο Ραμπάτ. Η απομόνωση του Σάντσεθ επιτείνεται από τη στάση του Βασιλιά Φελίπε ΣΤ’, ο οποίος φέρεται να αρνήθηκε να επικοινωνήσει άμεσα με τον Μοχάμεντ ΣΤ’ επικαλούμενος δικές του προϋποθέσεις, αλλά και από τις ενδοκυβερνητικές τριβές. Η υπουργός Άμυνας, Μαργαρίτα Ρόμπλες, επιχείρησε να αποποιηθεί τις ευθύνες της, υποστηρίζοντας ότι οι μυστικές υπηρεσίες (CNI) είχαν προειδοποιήσει τον υπουργό Εσωτερικών πριν από την κρίση, ισχυρισμός που η κυβέρνηση διέψευσε, αναδεικνύοντας ένα σοβαρό εσωτερικό ρήγμα.
Διπλά μέτρα, σταθμά και η ακροδεξιά βία
Αυτή τη στιγμή, περίπου 5.000 μετανάστες, ανάμεσά τους 1.500 ανήλικοι, παραμένουν στη Θέουτα.
Η ισχύουσα νομοθεσία απαγορεύει τις ομαδικές απελάσεις, επιβάλλοντας την εξατομικευμένη εξέταση των αιτημάτων ασύλου.
Σε αυτό το πλαίσιο, καταγγέλλεται η υποκρισία όσων κάνουν λόγο για «εισβολή» και «κατάρρευση» των υποδομών, σε μια χώρα που υποδέχεται 100 εκατομμύρια τουρίστες ετησίως και η οποία ορθώς φιλοξένησε άμεσα 260.000 Ουκρανούς πρόσφυγες.
Παρότι τον Αύγουστο πολλοί κάτοικοι των φτωχότερων συνοικιών της Θέουτα προσέφεραν εθελοντικά τρόφιμα και έδιωξαν γνωστούς ακροδεξιούς ταραχοποιούς, η κόπωση έχει αρχίσει να κυριαρχεί.
Ακραία στοιχεία, ενισχυμένα από φασιστικές ομάδες της ενδοχώρας, έχουν προχωρήσει σε οργανωμένες επιθέσεις, καίγοντας τα καταλύματα των μεταναστών και εμποδίζοντας τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας.
Η επόμενη ημέρα
Για την εκτόνωση της κατάστασης, η μοναδική άμεση λύση είναι η αναλογική κατανομή των 5.000 μεταναστών στις 17 αυτόνομες κοινότητες της Ισπανίας. Δεδομένου όμως ότι οι 12 από αυτές ελέγχονται από το Λαϊκό Κόμμα (PP), συχνά με τη στήριξη του ακροδεξιού Vox, η προοπτική αυτή μπλοκάρεται. Η δεξιά, όπως φάνηκε και από τις κινητοποιήσεις που συγκάλεσε στις 2 Σεπτεμβρίου σε μεγάλες πόλεις της χώρας, επενδύει στην κοινωνική αναταραχή ως μοχλό πίεσης.
Προοδευτικές φωνές ζητούν από την κυβέρνηση να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αναλαμβάνοντας κεντρικά τη διαχείριση των πόρων για τη μεταφορά και αξιοπρεπή στέγαση των ανθρώπων αυτών σε κρατικά κτίρια της ενδοχώρας.
Χωρίς γενναίες θεσμικές παρεμβάσεις και με διαρκείς υπαναχωρήσεις απέναντι στη σκληρή δεξιά ρητορική, το αδιέξοδο στη Θέουτα απειλεί όχι μόνο την κοινωνική συνοχή, αλλά και την ίδια την επιβίωση της ισπανικής κυβέρνησης.
Πηγή: in.gr
