Η είσοδος δύο νέων κομματικών σχηματισμών και η έντονη φημολογία για τη δημιουργία και άλλων αναδιατάσσουν το πολιτικό σκηνικό και μετατρέπουν οποιαδήποτε εκτίμηση σε δυσεπίλυτη εξίσωση με πολλούς αγνώστους.
Ο κομματικός πλουραλισμός μπορεί να λειτουργεί και ως δείκτης δημοκρατικής υγείας, την ίδια στιγμή, ωστόσο, αναδεικνύει τα μεγάλα αδιέξοδα στα οποία έχει βρεθεί το κομματικό σύστημα, που βιώνει ένα ισχυρό έλλειμμα αξιοπιστίας και κινδυνεύει να βρεθεί ξανά μαζί με τη χώρα μπροστά σε ένα σκηνικό, που θα θυμίζει έντονα την πολιτική αποευθυγράμμιση του 2012. Οι οικονομικές συνθήκες δεν είναι βέβαια σε καμία περίπτωση ίδιες, ενώ και οι πολιτικοί παίκτες με την εξαίρεση της Μ. Καρυστιανού έρχονται από το παρελθόν και μόνο ως νέοι δεν μπορούν να χαρακτηριστούν.
Ξαναλέω ότι ο κομματικός πλουραλισμός μπορεί να είναι δείγμα μιας ευημερούσας δημοκρατίας στην οποία ακούγονται και εκπροσωπούνται πολλά ρεύματα σκέψης και ιδεών, προϋποθέτει ωστόσο μια εδραιωμένη και γενικευμένη κουλτούρα συνεργασίας μεταξύ των κομμάτων, στοιχείο που απουσιάζει παντελώς από το ελληνικό πολιτικό οικοσύστημα, με αποτέλεσμα η διαφαινόμενη λαϊκή πολυφωνία να μετατρέπεται σε κατακερματισμό και κοινοβουλευτικό αδιέξοδο.
Χρησιμοποιώντας ως βάση ανάλυσης τα αποτελέσματα της τελευταίας δημοσκόπησης της GPO (Ιούλιος 2026) από τα οποία προκύπτει οκτακομματική Βουλή, η ΝΔ με ποσοστό 29,3% θα καταλάμβανε 117 έδρες, η ΕΛΑΣ 50, το ΠΑΣΟΚ 33, η Ελληνική Λύση 28 όσες και το ΚΚΕ, η ΕΛΠΙΔΑ 21, η Πλεύση Ελευθερίας 14 και η Φωνή Λογικής 9.
Το ποσοστό της μη αντιπροσωπευόμενης ψήφου, των κομμάτων δηλαδή που θα μείνουν εκτός Βουλής διαμορφώνεται στο 10,3%, γεγονός που σημαίνει ότι το πρώτο κόμμα, στην περίπτωσή μας η ΝΔ, θα χρειαστεί 37,5% για να εξασφαλίσει τις 151 έδρες και την αυτοδυναμία. Στο σημείο αυτό να υπενθυμίσουμε κάποιες βασικές παραμέτρους του εκλογικού συστήματος: ο εκλογικός νόμος λειτουργεί με τη λογική του κλιμακωτού μπόνους, όπου το πρώτο κόμμα λαμβάνει 20 επιπλέον έδρες όταν ξεπεράσει το 25% και από κει και πέρα για κάθε μισή ποσοστιαία μονάδα (0,5%) προστίθεται μία έδρα μέχρι το πολύ άλλες 30.
Πρέπει επίσης να επισημάνουμε ότι η αύξηση του ποσοστού των κομμάτων που θα μείνουν τελικά εκτός Βουλής μειώνει το όριο της αυτοδυναμίας για το πρώτο κόμμα: έτσι αν έχουμε εννέα κόμματα στην επόμενη Βουλή και το ποσοστό της μη αντιπροσωπευόμενης ψήφου διαμορφωθεί στο 7,3%, το ποσοστό για τις 151 έδρες ανεβαίνει στο 38%. Με 13,5% εκτός Βουλής το πρώτο κόμμα χρειάζεται 36,5% ενώ με 18,1% ο πήχης πέφτει στο 34,9%. Η κοινοβουλευτική είσοδος επομένως ενός κόμματος Σαμαρά εκτός από τις πιθανές απώλειες ψηφοφόρων της ΝΔ, θα μπορούσε να ανεβάσει και τον πήχη της αυτοδυναμίας για τη ΝΔ, για την οποία το πιο ευνοϊκό σενάριο είναι η διασπορά του εκλογικού σώματος σε πολλά μικρά κόμματα που δεν θα καταφέρουν όμως να πιάσουν το όριο του 3%.
Κανείς βέβαια δεν μπορεί να υπολογίσει το συγκεκριμένο νούμερο για τις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις· μία σύντομη όμως ιστορική αναδρομή μας δείχνει ότι με τις εξαιρέσεις των πρώτων εκλογών του 2012 και του 2023, όπου το ποσοστό των κομμάτων εκτός Βουλής έφτασε στο 19% και 16% αντίστοιχα, στις υπόλοιπες περιπτώσεις τα ποσοστά ήταν 6% τον Ιούνιο του 2012, 8,6% τον Ιανουάριο του 2015, 6,4% τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, 8% τον Ιούλιο του 2019 και 6% των Ιούνιο του 2023. Παρατηρούμε επομένως ότι ο συγκεκριμένος δείκτης εμφανίζεται ανεβασμένος μόνο στις περιπτώσεις διπλών εκλογών, μία κατάσταση η οποία προσιδιάζει αρκετά με τις σημερινές συνθήκες και προεξοφλείται από πολλούς.
Ο Αντώνης Παπαργύρης είναι διευθυντής ερευνών GPO
Πηγή: tanea.gr
