Για μια χώρα που επί δεκαετίες η πολιτική της ιστορία είχε ταυτιστεί με αλλεπάλληλες κυβερνητικές αλλαγές, η εικόνα μοιάζει παράδοξη: μια κυβέρνηση που αντέχει. Μάλιστα αντέχει τόσο, ώστε η Τζόρτζια Μελόνι να περνά από χθες στην Ιστορία ως η πρωθυπουργός της μακροβιότερης κυβερνητικής περιόδου στη μεταπολεμική Ιταλία.
Στις 1.413 ημέρες, η επικεφαλής των Αδελφών της Ιταλίας ξεπέρασε το προηγούμενο ρεκόρ των 1.412 ημερών που είχε καταγράψει ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι με τη δεύτερη κυβέρνησή του το 2005. Η ίδια, που όταν ανέλαβε την εξουσία τον Οκτώβριο του 2022 αυτοπροσδιοριζόταν ως πολιτικό «αουτσάιντερ», έχει πλέον κάθε λόγο να κομπάζει ότι «ανέτρεψε τα προγνωστικά». Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν μπορεί να επιβιώσει. Είναι αν μπορεί να κερδίσει ξανά. Οι εκλογές του 2027 πλησιάζουν και το πολιτικό σκηνικό έχει αλλάξει.
Η εμφάνιση του πρώην στρατηγού Ρομπέρτο Βανάτσι και του νέου κόμματός του, που καταγράφει ποσοστά γύρω στο 7%-8%, απειλεί να αποσπάσει ψηφοφόρους από τη δεξιά συμμαχία. Η πραγματική δοκιμασία θα είναι αν η πολιτική σταθερότητα που κατέκτησε – σε μια χώρα με σχεδόν 70 κυβερνήσεις σε οχτώ δεκαετίες – μπορεί να μετατραπεί σε διαρκή αλλαγή ή αν, όπως προειδοποιεί ο οικονομολόγος Λορέντσο Κοντόνιο, οι αγορές απλώς «συνήθισαν» τη σταθερότητα, γνωρίζοντας ότι «μιλάμε για την Ιταλία και δεν θα κρατήσει για πάντα».
Πίσω από το ρεκόρ βρίσκεται μια αξιοσημείωτη μεταμόρφωση. Αναλυτές τονίζουν ότι η Μελόνι δεν κυβέρνησε όπως θα περίμενε κανείς από μια πολιτικό που προερχόταν από τη σκληρή Δεξιά και είχε χτίσει την καριέρα της πάνω σε έντονα λαϊκιστική ρητορική. Αντίθετα, επέλεξε σε αρκετά κρίσιμα μέτωπα τον πραγματισμό, αποφεύγοντας τις μεγάλες ρήξεις και επιχειρώντας να εμφανίσει την Ιταλία ως αξιόπιστο εταίρο στην Ευρώπη και στις αγορές.
Το αποτέλεσμα αποτυπώνεται κυρίως στα δημόσια οικονομικά. Το spread υποχώρησε από περίπου 220 μονάδες στις 80, ενώ το έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε από το 8% σε λίγο πάνω από 3%. Σύμφωνα με πηγές, ως μεγαλύτερη επιτυχία της κυβέρνησής της αναγνωρίζεται η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις ιταλικές δημοσιονομικές προοπτικές. Για την ανάπτυξη και τις μεταρρυθμίσεις, ωστόσο, η αποτίμηση είναι πολύ πιο επιφυλακτική.
Η κυβέρνηση μπορεί να υπερηφανεύεται επίσης για την αγορά εργασίας. Η ανεργία υποχώρησε από πάνω από 7% σε περίπου 5%, ενώ προστέθηκαν 1,2 εκατομμύρια εργαζόμενοι. Η ίδια η Μελόνι είχε μιλήσει με τον χαρακτηριστικό της τρόπο για «το υψηλότερο ποσοστό απασχόλησης από τότε που ο Γκαριμπάλντι ένωσε την Ιταλία».
Ομως η πολιτική μακροβιότητα δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με μεταρρυθμιστική επιτυχία. Εκεί βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αντίφαση της τετραετίας της. Η κυβέρνηση, έχοντας ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, δεν κατάφερε να προχωρήσει τις μεγάλες θεσμικές αλλαγές που είχε υποσχεθεί. Με αιχμή τις προσδοκίες των πολιτών από την κυβέρνηση, δημοσκόπηση της Youtrend δείχνει τώρα ότι το 53% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι κινείται σε λάθος κατεύθυνση. Η πρωθυπουργοκεντρική μεταρρύθμιση βάλτωσε, οι αλλαγές στη Δικαιοσύνη απορρίφθηκαν από τους Ιταλούς στο δημοψήφισμα του Μαρτίου και άλλα μεγαλόπνοα σχέδια προχωρούν με δυσκολίες.
Μάλιστα, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος σηματοδότησε κάτι περισσότερο από μια κοινοβουλευτική ήττα: πλήγωσε την εικόνα πολιτικής παντοδυναμίας που είχε δημιουργήσει η Μελόνι. «Η σταθερότητα δεν αξιοποιήθηκε», σχολίασε η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος Κιάρα Μπράγκα, υποστηρίζοντας ότι δεν μεταφράστηκε σε σημαντική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου ή της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Και η ίδια η οικονομία υπενθυμίζει τα όρια της επιτυχίας: η ανάπτυξη για το 2026 προβλέπεται μόλις στο 0,6%, ενώ οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν σχεδόν στάσιμοι από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. «Αυτή η κυβέρνηση προσπάθησε πρωτίστως να επιβιώσει», εκτιμά ο οικονομολόγος Τίτο Μποέρι, προσθέτοντας ότι θέλησε να το πετύχει «κάνοντας όσο το δυνατόν λιγότερα».
Αν υπάρχει ένας τομέας στον οποίο η Μελόνι κινήθηκε με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, είναι η μετανάστευση και η ασφάλεια. Ενίσχυσε τις εξουσίες της αστυνομίας και έθεσε στο επίκεντρο την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης, ένα από τα βασικά προεκλογικά της στοιχήματα. Οι αφίξεις μειώθηκαν από 157.651 το 2023 σε 66.316 πέρυσι, δίνοντας, κατά τους υποστηρικτές της, ένα διαφορετικό παράδειγμα για την ευρωπαϊκή διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης.
Η εξωτερική πολιτική υπήρξε, παράλληλα, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πεδία της μεταμόρφωσής της. Η γυναίκα που κάποτε αντιμετωπιζόταν με επιφυλακτικότητα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αποχώρησε από τον Δρόμο του Μεταξιού, επένδυσε στις σχέσεις με τον Παγκόσμιο Νότο, τον Κόλπο και την Ινδία και επιχείρησε να καταστήσει την Ιταλία παράγοντα-κλειδί στην Ευρώπη. Η σχέση της με τον Τζο Μπάιντεν ήταν καλή, ενώ με τον Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε ως προνομιακή και κατέληξε δύσκολη ειδικά λόγω της στάσης που τήρησε έναντι της αμερικανο-ισραηλινής επιχείρησης στο Ιράν.
Κι όμως, η κυβέρνηση άντεξε. Ισως γι’ αυτό η πιο χαρακτηριστική φράση της Μελόνι για την τετραετία της να παραμένει εκείνη που λέει χαμογελώντας: «Λείπει μόνο η εισβολή των ακρίδων…». Το ρεκόρ της είναι αδιαμφισβήτητο. Εξίσου και η ρεαλιστική απειλή να διασπαστεί από τα Δεξιά η εκλογική βάση της, με κίνδυνο να χάσει ο κυβερνητικός συνασπισμός τη χρήσιμη ψήφο, στην οποία στηρίζεται η προοπτική μιας νέας εκλογικής νίκης.
Πηγή: tanea.gr
