Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να αποφασίσει σχετικά με την απαγόρευση νέων ερευνών που αφορούν την γεώτρηση πετρέλαιου και φυσικού αερίου στην Αρκτική σχεδόν την τελευταία στιγμή.
Η απόφαση αυτή θα ληφθεί κατά τη διάρκεια συνεδρίασης των 27 επιτρόπων τον Οκτώβριο, σύμφωνα με αξιωματούχους της ΕΕ που μίλησαν στο Euronews υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Σύμφωνα με παλαιότερα δημοσιεύματα, η ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο να άρει την απαγόρευση νέων γεωτρήσεων στην Αρκτική, στο πλαίσιο της αναθεώρησης της στρατηγικής της για την περιοχή, ενώ η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ επηρεάζει καθοριστικά τις συζητήσεις. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κομβικό σημείο για το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ποιες χώρες συμφωνούν και ποια αμφιταλαντεύεται
Η Αρκτική αποτελεί πλέον μια ιδιαίτερα αμφισβητούμενη περιοχή, λόγω των πλούσιων αποθεμάτων πετρελαίου, φυσικού αερίου και κρίσιμων πρώτων υλών, σημαντικών για τις καθαρές τεχνολογίες και τα αμυντικά συστήματα. Παράλληλα, η Ρωσία και η Κίνα εντείνουν τη δραστηριότητά τους μέσω του «Δρόμου του Πάγου του Μεταξιού», συνδέοντας λιμάνια της Ασίας με ευρωπαϊκούς κόμβους.
Η Γερμανία, η Σουηδία και η Φινλανδία στηρίζουν γενικά τη θέση της Επιτροπής, ενώ η Δανία προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις πράσινες φιλοδοξίες της ΕΕ και τους περιορισμούς που θέτει η αυτόνομη Γροιλανδία, η οποία διαχειρίζεται τα δικά της τεράστια ορυκτά αποθέματα.
Αρχικά, η Επιτροπή είχε προτείνει την ανάπτυξη μιας πολυμερούς νομικής υποχρέωσης για την απαγόρευση νέας έρευνας στην Αρκτική και τις γειτονικές περιοχές, πρόταση που στήριξε η Γερμανία. Ωστόσο, η στρατηγική παρέμεινε μη δεσμευτική πολιτική δέσμευση.
Για ποιους άλλους λόγους αλλάζει στάση τώρα η ΕΕ – Ο ρόλος του πολέμου στο Ιράν
Η αλλαγή προσέγγισης της ΕΕ αντανακλάται και σε πρόσφατες δηλώσεις του επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, ο οποίος κάλεσε το μπλοκ να επανεξετάσει την απαγόρευση νέων έργων έρευνας για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην Αρκτική, επικαλούμενος ανησυχίες για την ασφάλεια του εφοδιασμού.
Εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο πόλεμος υπό την ηγεσία των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν κόστισε στην ΕΕ επιπλέον 60 δισ. ευρώ σε εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα μέσα στις πρώτες 100 ημέρες της σύρραξης.
Σε αντίθεση με το 2021, η απόφαση για τις γεωτρήσεις στην Αρκτική είναι πλέον θέμα με σαφή απάντηση «ναι ή όχι», που θα κριθεί από το Κολλέγιο των Επιτρόπων, όπως ανέφερε αξιωματούχος της ΕΕ.
Παρά τις πιέσεις του IEA και της Νορβηγίας – που διαθέτει μεγάλα κοιτάσματα στη Θάλασσα Μπάρεντς – για άρση της απαγόρευσης, «το πιθανότερο είναι ότι η θέση της ΕΕ θα παραμείνει η ίδια», δήλωσε δεύτερος αξιωματούχος.
Δεδομένου ότι η στρατηγική δεν είναι νομικά δεσμευτική, η τελική απόφαση ανήκει στα ίδια τα κράτη μέλη.
Σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ, «πολλά κράτη μέλη που δεν είναι αρκτικές χώρες έχουν δείξει εξαιρετικά μεγάλο ενδιαφέρον για τη στρατηγική».
Ο Πααλ Φρίσβολντ, συντονιστής της ΜΚΟ Alliance to Preserve the Moratorium on Oil Drilling in the Arctic, υποστηρίζει ότι, ακόμη και χωρίς νομικά εργαλεία, το πολιτικό βάρος αυτής της στάσης θα επηρεάσει τα σχέδια και άλλων περιοχών.
Παράλληλα, η ΕΕ επιχειρεί να ενισχύσει τον γεωπολιτικό της ρόλο στην περιοχή, βασιζόμενη κυρίως στην πειθώ, τη χρηματοδότηση και τη συνεργασία με τις χώρες που έχουν τον έλεγχο της Αρκτικής.
Η Νορβηγία συνεχίζει τις έρευνες παρά την αλλαγή στάσης της ΕΕ
Η Νορβηγία, αν και εκτός ΕΕ αλλά βασικός προμηθευτής φυσικού αερίου, δηλώνει ότι θα συνεχίσει τις έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο ανεξάρτητα από τη θέση της Ένωσης. Όπως ανέφερε ο Νορβηγός υπουργός Ενέργειας Τέργιε Άασλαντ, η συνέχιση της δραστηριότητας στη Θάλασσα Μπάρεντς εξυπηρετεί τόσο τα νορβηγικά όσο και τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Ο Φρίσβολντ απέρριψε τις δηλώσεις του υπουργού Άασλαντ, σημειώνοντας ότι οι ευρωπαϊκές πολιτικές για την κλιματική και ενεργειακή μετάβαση μπορεί να οδηγήσουν σε «εγκλωβισμένα» περιουσιακά στοιχεία, εάν η Νορβηγία επενδύσει σε νέα έρευνα.
Υπογράμμισε ότι μέχρι το 2040, οι πολιτικές αυτές θα μπορούσαν να μειώσουν τη ζήτηση φυσικού αερίου στην ΕΕ κατά τα δύο τρίτα, ενώ νέες ανακαλύψεις στη Θάλασσα Μπάρεντς ίσως χρειαστούν 15–20 χρόνια για να τεθούν σε παραγωγή. Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο τα νέα κοιτάσματα να αξιοποιηθούν τη στιγμή που η ζήτηση θα έχει μειωθεί σημαντικά.
Η αντίθετη άποψη
Ο Γκρούντε Αλμέλαντ, μέλος του νορβηγικού κοινοβουλίου, κάλεσε την ΕΕ να διατηρήσει την αντίθεσή της σε νέες γεωτρήσεις, τονίζοντας ότι η Αρκτική είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στην κλιματική αλλαγή και πρέπει να προστατευθεί.
Ο ίδιος σημείωσε ότι η επέκταση της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αρκτική δεν αποτελεί βιώσιμη λύση για τις μακροπρόθεσμες ενεργειακές ανάγκες της Ευρώπης και ότι η Νορβηγία πρέπει να συμβάλει στην επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρή ενέργεια.
Ο κύριος στόχος και το πρόβλημα
Όπως αναφέρει αξιωματούχος της ΕΕ που συμμετέχει στη χάραξη της στρατηγικής για την Αρκτική, στόχος είναι να καθοριστούν οι προτεραιότητες για τον ρόλο της ΕΕ στην περιοχή και να εντοπιστούν επενδύσεις που θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από κοινού. Τα οικονομικά και αμυντικά στοιχεία θα είναι κεντρικής σημασίας.
Ο Μίκαελ Γιάνσον, διευθυντής του North Sweden European Office, εξέφρασε ανησυχίες ότι οι επερχόμενες συζητήσεις θα παραβλέψουν τις τοπικές και περιφερειακές οπτικές, παρά το γεγονός ότι η αρκτική περιοχή διαθέτει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση και στην προστασία της ακεραιότητας της περιοχής.
Τόνισε ότι οι επενδύσεις πρέπει να φτάνουν σε όλα τα τμήματα των κοινοτήτων και να αξιοποιούν το δυναμικό των μικρών φορέων. Επισήμανε πως λείπει μια συνεκτική ευρωπαϊκή απάντηση, καθώς διαφορετικά τμήματα των θεσμών της ΕΕ προσεγγίζουν με ετερόκλητο τρόπο τα ζητήματα των ιθαγενών και της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων.
Πηγή: euronews.com
Πηγή: tanea.gr
