Για σχεδόν 30 χρόνια, ένα τμήμα της Σονόμα βρισκόταν υπό την κυριαρχία της τσαρικής Ρωσίας και διαδραμάτισε καθοριστικό – αν και ελάχιστα γνωστό – ρόλο στη διαμόρφωση των ΗΠΑ. Είναι μια όμορφη διαδρομή δύο ωρών με το αυτοκίνητο βόρεια από το Σαν Φρανσίσκο προς το Крѣпость Россъ, ελληνιστί Φρούριο Ρος.
Αφού διαπέρασα την ομίχλη της Γκόλντεν Γκέιτ, πέρασα ανάμεσα από ηλιόλουστους αμπελώνες προς την απομακρυσμένη ακτή της Σονόμα και κατέβασα τα παράθυρα. Στα αριστερά μου, η Καλιφόρνια βυθιζόταν στον Ειρηνικό και οι φώκιες γαύγιζαν (σ.σ. ναι, ένας από τους ήχους που κάνουν μοιάζει πολύ με το γαύγισμα του σκύλου) από τους ογκόλιθους που ξεπρόβαλαν από τα αφρισμένα κύματα. Στα δεξιά μου, οι γκρεμοί υψώνονταν απότομα και γιγάντια κοκκινοδάση ξεπρόβαλαν από τις στροφές του δρόμου, όπως περιγράφει ο Έλιοτ Στάιν για το BBC.
Ξαφνικά, ένα μοναχικό εκκλησάκι με δύο θόλους (σ.σ. τρούλους), στεφανωμένο με ορθόδοξους σταυρούς, εμφανίστηκε μπροστά στο γαλάζιο του ωκεανού. Βγήκα από το αυτοκίνητο και ακολούθησα ένα μονοπάτι, περνώντας από μια πινακίδα στα κυριλλικά, προς ένα ξύλινο οχυρό που θύμιζε οχυρό της άγριας Δύσης, χτισμένο σε ύψος 46 μέτρων στην κορυφή ενός γκρεμού που κρεμόταν πάνω από τη θάλασσα.
«Καλώς ήρθατε στο Φορτ Ρος (Крѣпость Россъ), το νότιο άκρο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας», είπε ο Κρις Κίμσεϊ, αρχαιολόγος των Κρατικών Πάρκων της Καλιφόρνιας.
Γραμματόσημο του 2012 από την συλλογή Ρωσική Αμερική.
Η Ρωσική Καλιφόρνια
Κάθε χρόνο, εκατομμύρια ταξιδιώτες ξεκινούν για τον Pacific Coast Highway, διανύοντας τις στροφές και τις καμπές ενός από τους πιο εντυπωσιακούς δρόμους των ΗΠΑ, ο οποίος αγκαλιάζει ολόκληρη την ακτογραμμή της Καλιφόρνιας. Ωστόσο, είναι πιθανό λίγοι από αυτούς τους ταξιδιώτες να συνειδητοποιούν ότι εδώ, κρυμμένο σε ένα απομονωμένο ακρωτήρι 145 χλμ. βόρεια του Σαν Φρανσίσκο, βρίσκεται ένα κατάλοιπο από την εποχή που μέρος της Καλιφόρνιας βρισκόταν υπό την κυριαρχία της τσαρικής Ρωσίας.
Εγώ δεν το ήξερα, και κρίνοντας από την απόκοσμη ερημιά του Φορτ Ρος, φαίνεται ότι δεν είμαι ο μόνος.
«Ακόμη και οι περισσότεροι Καλιφορνέζοι δεν γνωρίζουν ότι η Ρωσία είχε κάποτε αποικία στην Καλιφόρνια», μου είπε αργότερα ο Κεντ Λάιτφουτ, ανθρωπολόγος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ. «Όλοι γνωρίζουν για τους Ισπανούς και τους Μεξικανούς, αλλά σχεδόν κανείς δεν ξέρει τίποτα για την παρουσία των Ρώσων εδώ. Είναι κάτι σαν το ξεχασμένο αυτοκρατορικό κράτος».
Ενώ ορισμένοι Αμερικανοί μπορεί να θυμούνται ότι η μεγαλύτερη πολιτεία των ΗΠΑ, η Αλάσκα, ήταν μέρος της Ρωσίας για σχεδόν 70 χρόνια, η μόνη μόνιμη υπερπόντια αποικία της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, γνωστή ως Ρωσική Αμερική, εκτεινόταν επίσης στην Καλιφόρνια από το 1812 έως το 1842. Στην πραγματικότητα, οι Ρώσοι εγκαταστάθηκαν στην Καλιφόρνια δεκαετίες πριν από τους Αμερικανούς που μόλις είχαν αποκτήσει την ανεξαρτησία τους.
Καινοτόμο και εκπληκτικά κοσμοπολίτικο, το Φορτ Ρος (συντομογραφία για τη «Ρωσία») προοριζόταν να αποτελέσει τον σιτοβολώνα για τους αγωνιζόμενους ρωσικούς οικισμούς της Αλάσκας, αλλά έγινε επίσης η πηγή έντονα αμφισβητούμενων σχεδίων για ρωσική επέκταση σε ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική.
Μινιατούρα – ρέπλικα ανεμόμυλου ρωσικής τεχνολογίας της εποχής.
Η απαρχή της Ρωσικής Αμερικής
Καθώς οι ευρωπαϊκές δυνάμεις επεκτείνονταν προς τα δυτικά τον 16ο και τον 17ο αιώνα, η Ρωσία επεκτεινόταν προς τα ανατολικά. Μέχρι τη δεκαετία του 1640, Ρώσοι έμποροι γούνας και μισθοφόροι είχαν διασχίσει τη Σιβηρία και είχαν φτάσει στις ακτές του Ειρηνικού.
Αυτή η εισβολή οδήγησε στη δημιουργία μόνιμων ρωσικών οικισμών κατά μήκος των νησιών και των ακτών της Αλάσκας. Το 1799, ο Τσάρος Παύλος Α΄ επισημοποίησε τις διεκδικήσεις της αυτοκρατορίας στην Αλάσκα ιδρύοντας τη Ρωσοαμερικανική Εταιρεία. Με πρότυπο τη Βρετανική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών, η κερδοσκοπική αυτή επιχείρηση δεν έλεγχε απλώς το εμπόριο γούνας· πλέον έλεγχε ολόκληρη την Αλάσκα ως εταιρική αποικία.
Υπήρχε όμως ένα πρόβλημα: ενώ η εταιρεία πλούτιζε από τα δέρματα θαλάσσιας βίδρας, οι άποικοι λιμοκτονούσαν, καθώς δεν μπορούσαν να καλλιεργήσουν το έδαφος στο μεγαλύτερο μέρος του παγωμένου τοπίου της Αλάσκας. Έτσι, οι Ρώσοι άποικοι έπλευσαν νότια αναζητώντας θερμότερα κλίματα και Ισπανούς εμπορικούς εταίρους.
Γραμματόσημο της Σοβιετικής Ένωσης του 1912 για την Ρωσική Αμερική.
Το όνειρο της Καλιφόρνιας
Τον Απρίλιο του 1806, με την αποικία του να απειλείται από την πείνα και το πλήρωμά του να έχει αποδεκατιστεί από το σκορβούτο, ο διευθυντής της Ρωσοαμερικανικής Εταιρείας Νικολάι Ρεζανόφ οδήγησε την πλώρη του πλοίου του, του «Juno», στον Κόλπο του Σαν Φρανσίσκο. Καθώς το μπρίκι προχωρούσε με δυσκολία προς τον βορειότερο ισπανικό οικισμό της Καλιφόρνιας, ένας Ισπανός στρατιώτης άρπαξε ένα μεγάφωνο και απαίτησε από το παράξενο σκάφος να δηλώσει την ταυτότητά του.
«Ρωσία», απάντησε μια φωνή. Ήταν η απάντηση που οι Ισπανοί περίμεναν εδώ και σχεδόν 40 χρόνια.
Αν και η Ισπανία διεκδικούσε ολόκληρη την Καλιφόρνια από το 1542, στην πραγματικότητα δεν την κατέλαβε παρά μόνο το 1769, αφού έμαθε ότι Ρώσοι έμποροι γούνας προχωρούσαν ραγδαία προς τα ανατολικά, διασχίζοντας τα νησιά της Αλάσκας. Για να εμποδίσει την προέλαση των Ρώσων και των Βρετανών, η Ισπανία δημιούργησε μια αλυσίδα «presidios» (στρατιωτικών φυλακίων) κατά μήκος της ακτής, ξεκινώντας από το Σαν Ντιέγκο.
«Η επέκταση ολόκληρης της Άλτα [Άνω] Καλιφόρνιας, από πολλές απόψεις, προκλήθηκε από τους Ρώσους», είπε ο Λάιτφουτ. «Οι Ισπανοί ανησυχούσαν για την προέλαση των Ρώσων προς το νότο. Έτσι, η ίδρυση του Σαν Ντιέγκο, της Σάντα Μπάρμπαρα, του Μοντερέι και του Σαν Φρανσίσκο αποτέλεσε απάντηση στους Ρώσους στην Αλάσκα».
Κατά τη διάρκεια της έξι εβδομάδων παραμονής του Ρεζανόφ στο Σαν Φρανσίσκο, ο 42χρονος πολιτικός εξασφάλισε επαρκή ποσότητα τροφίμων από τους Ισπανούς για να σώσει τους λιμοκτονούντες αποίκους της Αλάσκας, ενώ αρραβωνιάστηκε τη 15χρονη κόρη του Ισπανού διοικητή του Σαν Φρανσίσκο.
Γραφείο από το εσωτερικό του Φορτ Ρος.
Καθώς επέστρεφε πλέοντας μέσω της Χρυσής Πύλης, ο Ρεζανόφ συνειδητοποίησε ότι ολόκληρη η βόρεια ακτή της Καλιφόρνιας ήταν απροστάτευτη και πολύ πιο ηλιόλουστη από τη Σιβηρία ή την Αλάσκα, οπότε επινόησε ένα σχέδιο για την επέκταση της Ρωσικής Αμερικής στην Καλιφόρνια.
Το 1812, μετά από χρόνια κρυφής εξερεύνησης της ακτής, 25 Ρώσοι και 80 αυτόχθονες κυνηγοί της Αλάσκας εγκαταστάθηκαν σε ένα οροπέδιο που έμοιαζε με βράχο και έβλεπε προς τον Ειρηνικό, στην περιοχή που σήμερα αποτελεί την απόκρημνη ακτή της κομητείας Σονόμα.
Εδώ, αρκετά κοντά στον πλούσιο πληθυσμό θαλάσσιων βιδρών της περιοχής, αλλά αρκετά μακριά από τα αραιά φυλασσόμενα βόρεια σύνορα της Ισπανικής Αυτοκρατορίας, ζούσαν σε έναν οικισμό σιβηρικού σχεδιασμού, χτισμένο από καλιφορνέζικα redwoods (σ.σ. Sequoia sempervirens, ανήκουν στην οικογένεια των κυπαρισσιών στο αμερικανικό είδος σεκόγια. Είναι τα υψηλότερα δέντρα στον κόσμο), υπό τη σημαία του τσάρου με τον διπλό αετό.
Εξερευνώντας τη ρωσική Καλιφόρνια
Σήμερα, η απομακρυσμένη ρωσική αποικία στην Καλιφόρνια παραμένει ένα μοναχικό, σουρεαλιστικό μέρος. Σε απόσταση 19 χλμ. από την πλησιέστερη πόλη ή κάλυψη κινητής τηλεφωνίας, τα ξεθωριασμένα ξύλινα ερείπια ενός κάποτε πολυσύχναστου οικισμού προσφέρουν θέα 180 μοιρών προς τη θάλασσα.
Σε δύο ημέρες που πέρασα στο Κρατικό Ιστορικό Πάρκο Φορτ Ρος, έκτασης 3.400 στρεμμάτων, μέτρησα 14 ακόμη επισκέπτες, και εκτός από τον περιστασιακό ήχο των καμπάνων από το παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου, ο μόνος θόρυβος που διατάρρασσε τη σιωπή ήταν τα κύματα που χτυπούσαν τις ακτές κάτω από τον γκρεμό.
Ο γκρεμός κάτω από το Φορτ Ρος.
«Το Φορτ Ρος έχει μια μαγική ατμόσφαιρα», είπε η Ρόμπιν Τζόι Γουέλμαν, η οποία εργάστηκε ως ξεναγός στα Κρατικά Πάρκα της Καλιφόρνια για σχεδόν 30 χρόνια. «Είναι κάτι σαν μυστήριο, αλλά μόλις το ανακαλύψουν οι άνθρωποι, λένε ότι είναι ένα από τα πιο όμορφα μέρη που έχουν επισκεφτεί ποτέ».
Το εντυπωσιακό τοπίο της περιοχής εκτείνεται κατά μήκος του ρήγματος του Αγίου Ανδρέα, και ο ίδιος σεισμός που κατέστρεψε το Σαν Φρανσίσκο το 1906 ισοπέδωσε επίσης μεγάλο μέρος του αρχικού ξύλινου οχυρού. Ωστόσο, οι λεπτομερείς αναπαραστάσεις του μερικώς ανακατασκευασμένου οχυρού αποτυπώνουν μια ζωντανή εικόνα της ζωής στα σύνορα της άγριας… Ανατολής της Ρωσίας.
Η καρδιά της αποικίας ήταν η οχυρωμένη περιφραγμένη περιοχή, όπου μια χούφτα υψηλόβαθμων Ρώσων στρατιωτών, αξιωματικών και αξιωματούχων της εταιρείας ζούσαν σε στρατώνες που περιβαλλόταν από φράκτη με πασάλους ύψους 12 3,6 μέτρων. Ακολούθησα τον Κίμσεϊ ανεβαίνοντας τα σκαλοπάτια δύο οχυρών, οπλισμένων με αρκετά κανόνια για να ελέγχουν την ακτή.
Μου εξήγησε ότι, ενώ οι Ρώσοι επέλεξαν αυτό το φυσικό ύψωμα για να αμυνθούν ενάντια στις ισπανικές επιθέσεις, οι δύο αυτοκρατορίες δεν συγκρούστηκαν ποτέ στην πραγματικότητα, και μάλιστα εξαρτώνταν η μία από την άλλη για την επιβίωσή τους.
«Οι Ρώσοι και οι Ισπανοί βρίσκονταν στα άκρα των υπερβολικά εκτεταμένων αυτοκρατοριών τους. Και οι δύο είχαν ανάγκη από πράγματα που μπορούσε να προσφέρει η άλλη πλευρά, οπότε πραγματοποιούσαν παράνομο εμπόριο», είπε ο Κίμσεϊ.
Στην αποθήκη, θα κρέμονταν από τα δοκάρια δέρματα θαλάσσιας βίδρας που στεγνώναν, αξίας 100 δολαρίων το καθένα (ο ετήσιος μισθός ενός αγρότη της Πενσυλβανίας εκείνη την εποχή), με προορισμό την Κίνα, την Ευρώπη και την Ισπανική Καλιφόρνια. Κάτω από τον σφαιρικό θόλο μιας από τις παλαιότερες ορθόδοξες εκκλησίες του δυτικού ημισφαιρίου, ο μικρός οικισμός εξελίχθηκε σταδιακά σε μια κοσμοπολίτικη αποικία, με μπάνια, αρτοποιεία και περίπου 60 κτίρια.
«Ήταν ένα πολυσύχναστο, πολυπολιτισμικό εμπορικό χωριό, όπου συνυπήρχαν πολλές γλώσσες και άνθρωποι από διαφορετικές πατρίδες», είπε ο Λάιτφουτ. «Η περιφραγμένη περιοχή ήταν απλώς η κορυφή του παγόβουνου. Η πραγματική δράση γινόταν έξω».
Αναμνηστική πλάκα της πολιτείας της Καλιφόρνιας για το Φορτ Ρος.
Πέρα από το φρούριο
Καθώς ο Κίμσεϊκαι εγώ βγαίναμε από την περίφραξη, μου εξήγησε ότι καθώς η αποικία επεκτάθηκε και έφτασε να αριθμεί σχεδόν 400 άτομα μέχρι τη δεκαετία του 1830, έγινε ένα από τα πιο πολυπολιτισμικά μέρη της Καλιφόρνιας και σχεδόν όλοι εκεί εργάζονταν για τη Ρωσοαμερικανική Εταιρεία.
Εδώ, όπου κάποτε βρισκόταν η σλόμποντα (χωριό) στην άκρη του ακρωτηρίου, πληρωμένοι ιθαγενείς κυνηγοί από τις Αλεούτιες και το Κόντιακ ζούσαν με γυναίκες των ιθαγενών της Καλιφόρνιας, μιγάδες Ρώσοι και Ευρωπαίοι Κρεόλοι παντρεύονταν ντόπιους εργάτες των φυλών Κασάγια Πόμο και Κόαστ Μιγουόκ, ενώ οι άνθρωποι θάβονταν ο ένας δίπλα στον άλλο στο Παλιό Ρωσικό Νεκροταφείο στην πλαγιά του λόφου.
Σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές αποικίες, η περιοχή αυτή χαρακτηριζόταν επίσης από μεγάλη ανοχή. «Οι Ρώσοι δεν ήρθαν εδώ για να “εκπολιτίσουν” όπως οι Ισπανοί», δήλωσε ο Κίμσι, ο οποίος υπηρετεί ως σύνδεσμος των φυλών για τις αυτόχθονες κοινότητες της περιοχής.
Η παραλία που περιγράφεται κάτω από το Φορτ Ρος, σε σχήμα ημισελήνου.
Στη συνέχεια ακολουθήσαμε ένα απότομο μονοπάτι που κατέβαινε προς μια παραλία σε σχήμα ημισελήνου, όπου κάποτε εργάζονταν δίπλα-δίπλα βαρελοποιοί, ξυλουργοί και σιδηρουργοί που είχε φέρει η Ρωσοαμερικανική Εταιρεία από τόπους τόσο μακρινούς όσο η Φινλανδία και η Χαβάη. «Εδώ κατασκευάστηκαν τα πρώτα ποντοπόρα πλοία της Καλιφόρνιας», είπε.
Είναι επίσης το μέρος όπου κατασκευάστηκαν τα πρώτα τούβλα, το γυαλί και οι ανεμόμυλοι στην Καλιφόρνια. Καθώς οι εργάτες κατασκεύαζαν μακριά κανό, σφυρηλατούσαν σίδερο, χύτευαν ορείχαλκο και επεξεργάζονταν μέταλλα, το Φορτ Ρος έγινε το κέντρο της μεταποίησης στην Καλιφόρνια.
Οι Ρώσοι αντάλλασσαν αυτά τα περιζήτητα αγαθά με τους Ισπανούς και (αργότερα) τους Μεξικανούς γείτονές τους, σε αντάλλαγμα για περαιτέρω προμήθειες για τους οικισμούς τους στην Αλάσκα και με αυτόν τον τρόπο, χωρίς να το συνειδητοποιούν, βοήθησαν τους αντιπάλους τους να εγκατασταθούν στην Καλιφόρνια.
Από αυτόν τον όρμο με ρηχά νερά αναχωρούσαν επίσης τα φορτηγά πλοία και οι κυνηγοί με καγιάκ με προορισμό το κύριο λιμάνι βαθιών νερών της αποικίας, 20 35 χλμ. νότια, στο Ρουμιάντσεφ (σημερινό Μποντέγκα Μπέι), καθώς και τον σταθμό κυνηγιού φώκιας στα νησιά Φαραλόν, ανοιχτά των ακτών του Σαν Φρανσίσκο.
Το ανακατασκευασμένο παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου. Ταιριαστή επιλογή πολιούχου Αγίου για παραθαλάσσια αποικία που επιβίωνε χάρη στο εμπόριο.
Η προσάρτηση που δεν ήρθε ποτέ
Καθώς η επιρροή του Φορτ Ρος αυξανόταν, το ίδιο συνέβαινε και με τις φωνές από το εσωτερικό της Ρωσοαμερικανικής Εταιρείας που ζητούσαν να ληφθεί υπόψη η σύσταση του Ρεζάνοφ για την προσάρτηση της δυτικής ακτής της Βόρειας Αμερικής στη Ρωσία.
Το 1821, ο Τσάρος Αλέξανδρος Α’ εξέδωσε αυτοκρατορικό διάταγμα με το οποίο διεκδικούσε τον ρωσικό έλεγχο της σημερινής Όρεγκον έως και την Αλάσκα. Ο μελλοντικός έκτος πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζον Κουίνσι Άνταμς, αντιτάχθηκε αμέσως και η προειδοποίησή του προς τη Ρωσία ότι οι Αμερικές «δεν αποτελούν πλέον αντικείμενο νέων ευρωπαϊκών αποικιακών εγκαταστάσεων» καθιέρωσε μία από τις θεμελιώδεις αρχές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής: τη Δόγμα Μονρόε, η οποία αντιτίθεται στην ξένη παρέμβαση στο δυτικό ημισφαίριο.
Από την παραλία, ο Κίμσι και εγώ ανεβήκαμε έναν απότομο λόφο, περάσαμε το φράχτη και φτάσαμε στον οπωρώνα που οι Ρώσοι ξεκίνησαν με μια μόνο ροδακινιά το 1814, και ανοίξαμε την πύλη. Από τα εκατοντάδες εσπεριδοειδή και καλλιέργειες που φύτεψαν οι Ρώσοι, επιβιώνει μόνο ένα κλαδί από μια κερασιά «Capulin» ηλικίας 200 ετών. Ωστόσο, οι Ρώσοι άφησαν στην πραγματικότητα μια πολύ μεγαλύτερη γεωργική κληρονομιά εδώ από ό,τι συνειδητοποιούν οι περισσότεροι.
«Ήταν οι Ρώσοι που φύτεψαν τα πρώτα αμπέλια στο (σημερινό) νομό Σονόμα το 1817», είπε η Μέγκαν Τζόουνς, η επίσημη βιβλιοθηκάριος οίνου της Σονόμα. Όπως εξήγησε η Τζόουνς, ενώ η Σονόμα θεωρείται σήμερα «η γενέτειρα του σύγχρονου αμερικανικού κινήματος του κρασιού», οι Ρώσοι έμποροι εισήγαγαν στη Σονόμα την πλέον σπάνια ποικιλία σταφυλιού «Μίσιον» και παρήγαγαν μικρές παρτίδες ελαφρού κόκκινου κρασιού.
Η αρχή του τέλους της ρωσικής αποικίας στην Αμερική
Παρά όλες τις καινοτομίες του, ωστόσο, το Φορτ Ρος δεν κατάφερε ποτέ να επιτύχει τους δύο κύριους στόχους του: να αποφέρει κέρδος και να θρέψει τους πεινασμένους κατοίκους της Αλάσκας.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1820, οι αυτόχθονες κυνηγοί της Αλάσκας που εργάζονταν για τη Ρωσοαμερικανική Εταιρεία είχαν σκοτώσει με δόρατα τόσες θαλάσσιες βίδρες που εξόντωσαν τον τοπικό πληθυσμό, ενώ ο συνδυασμός της πυκνής παράκτιας ομίχλης και των ανεξέλεγκτων τρωκτικών είχε ως αποτέλεσμα να παράγονται μόλις 13 τόνοι σιταριού ετησίως μεταξύ 1826 και 1833.
Όταν η βρετανική Εταιρεία του Κόλπου του Χάντσον συμφώνησε να προμηθεύει τη ρωσική Αλάσκα με εφόδια από τους οικισμούς της στον Βορειοδυτικό Ειρηνικό, ξεκινώντας από το 1839, αυτό σηματοδότησε την αρχή του τέλους για την τσαρική Καλιφόρνια.
Δύο χρόνια αργότερα, ένας Ελβετός μετανάστης ονόματι Τζον Σάτερ αγόρασε τα κτίρια και τα περιουσιακά στοιχεία του Φορτ Ρος από τους Ρώσους έναντι 30.000 δολαρίων. Χρησιμοποίησε τμήματα των κτιρίων για να δημιουργήσει τον νέο του οικισμό στο Σακραμέντο. Επτά χρόνια αφότου οι Ρώσοι επέστρεψαν στην Αλάσκα, μια τυχαία ανακάλυψη στην ιδιοκτησία του Σάτερ πυροδότησε τον Πυρετό του Χρυσού της Καλιφόρνιας.
Εργαλεία της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου.
Η κληρονομιά της Ρωσίας στην Καλιφόρνια
Σήμερα, ίχνη του τσαρικού παρελθόντος της Καλιφόρνιας εξακολουθούν να είναι διάσπαρτα σε όλη την «Χρυσή Πολιτεία», καθώς ταξιδεύετε βόρεια από το Σαν Φρανσίσκο. Μια από τις πιο διάσημες γειτονιές της πόλης, το «Russian Hill», πήρε το όνομά της από τους τάφους των ναυτικών της Ρωσοαμερικανικής Εταιρείας που ανακαλύφθηκαν εκεί κατά τη διάρκεια του Πυρετό του Χρυσού (υπάρχει μια αναμνηστική πλάκα κοντά στο 1120 της οδού Βαγιέχο).
Μια ιστορική πινακίδα στο Μποντέγκα Μπέι δείχνει το σημείο από όπου οι Ρώσοι απέπλευσαν προς την πρωτεύουσα τους στην Αλάσκα, το Νόβο-Αρχαγγέλσκ (σημερινή Σίτκα). Και πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι επισκέπτονται κάθε χρόνο την κοιλάδα του ποταμού Ρώσικου για να κολυμπήσουν, να κάνουν πεζοπορία και να δοκιμάσουν μερικά από τα καλύτερα κρασιά των ΗΠΑ.
«Οι Ρώσοι ονόμαζαν αυτόν τον ποταμό Σλαβιάνκα, και αποτελεί μία από τις κύριες αρτηρίες που χρησιμοποιούσαν για την εκμετάλλευση της περιοχής», είπε η Σούκι Γουότερς, απόγονος της φυλής Κασάγια Πόμο και ιδιοκτήτρια της WaterTreks, η οποία διοργανώνει οικοτουριστικές εκδρομές κατά μήκος του Ρωσικού ποταμού. Καθώς περνούσαμε με τα καγιάκ μας δίπλα από φώκιες και πελεκάνους που μετανάστευαν, μας διηγήθηκε ιστορίες από την προ-προγιαγιά της, η οποία ζούσε όταν έφτασαν οι Ρώσοι.
«Το Φορτ Ρος ήταν ένα εποχιακό ψαροχώρι που ονομαζόταν Μετίνι για χιλιάδες χρόνια», είπε. «Όταν έφτασαν για πρώτη φορά οι Ρώσοι, οι πρεσβύτεροι τους αποκαλούσαν “Λαό του Βυθού”, επειδή από ψηλά στον γκρεμό φαινόταν σαν να αναδύονταν από κάτω από τον ωκεανό».
Αργότερα εκείνο το απόγευμα, περπάτησα πίσω μέσα από τις κυριλλικές πινακίδες, το φράχτη και τη σλόμποντα του Φορτ Ρος, προς ένα μοναχικό παγκάκι στην άκρη εκείνου του γκρεμού. Κοιτάζοντας πέρα από τον Ειρηνικό, αναρωτήθηκα πόσες μέρες θα χρειαζόταν για να φτάσει κανείς στη Ρωσία. Όμως, καθώς ένας μακρινός ήχος καμπάνας από το παρεκκλήσι αντηχούσε στον αέρα, θυμήθηκα κάτι που μου είχε πει ο Γουέλμαν.
«Το γεγονός ότι ένα μικρό κομμάτι της Ρωσίας βρισκόταν ακριβώς εδώ, στην Καλιφόρνια, είναι εκπληκτικό. Γιατί να θέλουμε ποτέ να το ξεχάσουμε αυτό;».
Από το παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου.
Πηγή: in.gr
