Την επιστροφή στην… κανονικότητα επιβεβαιώνει η νέα μελέτη που δείχνει ότι η εποχική γρίπη έχει πάρει τη σκυτάλη από τον SARS-CoV-2, καθώς το περασμένο έτος σχετίστηκε με υψηλότερο κίνδυνο νοσηλείας. Εν τω μεταξύ, η «νέα γενιά» εμβολίων έναντι και των δύο ιών, αναμένεται να δοκιμαστεί φέτος τον χειμώνα ώστε να διαπιστωθεί πόσο πιο ισχυρά είναι από τα συμβατικά.
Οπως υπενθυμίζει ο καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στο ΕΚΠΑ, Δημήτρης Παρασκευής, κατά την πρώτη περίοδο της πανδημίας Covid-19, αλλά και στα πρώτα μεταπανδημικά έτη, ο κίνδυνος νοσηλείας για κάποιον που είχε μολυνθεί με τον κορωνοϊό ήταν σημαντικά υψηλότερος σε σχέση με την εποχική γρίπη. Εντούτοις, η νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό «Lancet Infectious Diseases» έδειξε ότι εκείνη η περίοδος έχει πλέον παρέλθει.
Τα νεότερα δεδομένα
Στο κείμενο που ακολουθεί και υπογράφει ο ίδιος, αναλύει ένας προς ένα τα νεότερα δεδομένα που προκύπτουν από την ίδια δημοσίευση στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση. Πιο συγκεκριμένα, η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από ηλεκτρονικά αρχεία υγείας αμερικανικών νοσοκομείων βετεράνων, προκειμένου να συγκρίνει τον κίνδυνο νοσηλείας μεταξύ ατόμων με τεκμηριωμένη λοίμωξη με εποχική γρίπη και SARS-CoV-2. Ο πληθυσμός της μελέτης είχε μολυνθεί στο ίδιο χρονικό διάστημα (30 Νοεμβρίου 2025 – 27 Ιανουαρίου 2026) και περιέλαβε 9.363 άτομα με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη εποχική γρίπη και 3.298 με SARS-CoV-2.
Κατόπιν στάθμισης για ηλικία, συννοσηρότητες, εμβολιασμούς και άλλους παράγοντες κινδύνου, εκτιμήθηκε ότι ο κίνδυνος νοσηλείας ήταν 160 ανά 1.000 άτομα για τη γρίπη έναντι 112 ανά 1.000 άτομα για την Covid-19.
Ο σχετικός κίνδυνος νοσηλείας ήταν δηλαδή κατά 43% υψηλότερος για την εποχική γρίπη, κάτι που μεταφράζεται περίπου σε 48 περισσότερες νοσηλείες ανά 1.000 λοιμώξεις. Παρόμοια ευρήματα βρέθηκαν σχεδόν σε όλες τις υποομάδες του πληθυσμού, με τη μεγαλύτερη διαφορά να εντοπίζεται στους ασθενείς με χρόνια πνευμονοπάθεια, ενώ εξαίρεση αποτέλεσαν τα άτομα κάτω των 65 ετών, όπου η διαφορά δεν ήταν στατιστικά σημαντική.
Εν τω μεταξύ, ο αυξημένος κίνδυνος νοσηλείας από εποχική γρίπη αποδίδεται, πιθανόν, στη μεγαλύτερη λοιμοτοξικότητα των στελεχών που κυκλοφόρησαν την περίοδο 2025-2026, στη μερική αναντιστοιχία του εμβολίου με τα επικρατούντα στελέχη, και στην προοδευτική εξασθένηση της σοβαρότητας της νόσου που προκαλεί ο SARS-CoV-2 μέσα από διαδοχικά κύματα και αυξανόμενη ανοσία στην κοινότητα.
Τι δεν λαμβάνει υπόψη η μελέτη;
Ο σημαντικότερος περιορισμός είναι ότι δεν έχει ληφθεί υπόψη η αντιιική θεραπεία. Συγκεκριμένα, για την Covid-19 υπάρχει ευρέως διαθέσιμη και ενεργά συνταγογραφούμενη αντιιική αγωγή στην κοινότητα με τεκμηριωμένη μείωση του κινδύνου νοσηλείας στους ασθενείς υψηλού κινδύνου, και με ιδιαίτερα υψηλή χρήση στον πληθυσμό των ατόμων που μελετήθηκαν. Για τη γρίπη, η αντιιική θεραπεία χορηγείται λιγότερο συστηματικά, συχνά εκτός του παραθύρου των 48 ωρών, και πιθανόν με μικρότερο όφελος. Η αγωγή αυτή χορηγείται μετά τη διάγνωση, και επομένως δεν μπορούσε να συμπεριληφθεί ως παράγοντας στάθμισης στη μελέτη. Είναι πιθανό, μέρος της διαφοράς που καταγράφεται ως «μεγαλύτερη βαρύτητα της γρίπης» να οφείλεται στην πραγματικότητα στην καλύτερη εξωνοσοκομειακή αντιμετώπιση της Covid-19.
Παρόμοια ισχύει και για την ανοσία: o εμβολιασμός και για τους δύο ιούς ελήφθη υπόψη στη στάθμιση, αν και η κάλυψη ήταν χαμηλή, ιδίως έναντι της Covid-19, όπου μόλις ένα στα δέκα άτομα είχε εμβολιαστεί τη συγκεκριμένη περίοδο. Αυτό που δεν έχει ληφθεί υπόψη στη μελέτη είναι η ανοσία από προηγούμενες λοιμώξεις, η οποία για τον SARS-CoV-2 είναι πλέον εκτεταμένη έπειτα από διαδοχικά κύματα. Οι δύο ιοί, επομένως, συγκρίνονται σε διαφορετικό ανοσολογικό υπόβαθρο.
Επιπλέον, υπάρχουν και άλλοι περιορισμοί που αναφέρουν οι συγγραφείς. Ο πληθυσμός των βετεράνων είναι γηραιότερος, κατά 88% ανδρικός και κατά κανόνα με σημαντικές συννοσηρότητες, ενώ η μελέτη δεν περιλαμβάνει καθόλου παιδιά, όπου η γρίπη έχει διαφορετική δυναμική. Η ανάλυση περιέλαβε μόνο όσους εξετάστηκαν σε δομές υγείας, ενώ τα ήπια κρούσματα Covid-19 που διαγιγνώσκονται με αυτοδιαγνωστικούς ελέγχους (self-tests) δεν καταγράφονται, κάτι που ενδεχομένως καθιστά την ομάδα Covid-19 να περιλαμβάνει πιο σοβαρά περιστατικά από ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Τέλος, η έκβαση που μελετήθηκε είναι μόνο η νοσηλεία, ενώ δεν αποτυπώνεται η θνητότητα, ούτε οι μακροχρόνιες επιπλοκές, όπου η Covid-19 σχετίζεται με υψηλότερο σχετικό κίνδυνο.
Αντιιική θεραπεία
Συμπερασματικά, η Covid-19 δεν έπαψε να αποτελεί απειλή, αλλά αποτελεί ενδιαφέρον εύρημα ότι, πέντε έτη μετά την πανδημία, η εποχική γρίπη σχετίζεται με υψηλότερο σχετικό κίνδυνο νοσηλείας σε σχέση με τη λοίμωξη από SARS-CoV-2. Το εύρημα αυτό μπορεί να οφείλεται στην έγκαιρη αντιιική θεραπεία που χορηγείται στην Covid-19, ή και σε άλλους παράγοντες, όπως η μείωση της λοιμοτοξικότητας του κορωνοϊού και η ευρεία ανοσία που έχει επιτευχθεί στον πληθυσμό. Σε κάθε περίπτωση, η γρίπη δεν θα πρέπει να θεωρείται «αθώα» λοίμωξη, ενώ την περίοδο 2025-2026 ήταν αρκετά επιθετική. Τα παραπάνω ευρήματα τονίζουν τη σημασία της πρόληψης, του εμβολιασμού των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού και της έγκαιρης αντιιικής θεραπείας έναντι των αναπνευστικών λοιμώξεων.
Το crash test των εμβολίων
Νωρίς ξεκινά φέτος ο εμβολιασμός στη Μεγάλη Βρετανία, μετά την περσινή αιφνιδιαστική είσοδο της γρίπης νωρίτερα από το αναμενόμενο. Μάλιστα, τα εμβόλια είναι ήδη διαθέσιμα στα παιδιά, τα οποία έχει αποδειχθεί ότι αποτελούν βασικό όχημα του ιού στην κοινότητα, αλλά και τις εγκύους.
Και όπως σημειώνεται σε σχετικό δημοσίευμα του ΒΒC, το φετινό συμβατικό εμβόλιο περιέχει και το στέλεχος «Κ», που ενοχοποιήθηκε πέρυσι για την πρώιμη έναρξη του εποχικού κύματος.
Εν τω μεταξύ, το πρώτο αποκλειστικά εμβόλιο γρίπης με τεχνολογία mRNA, που έλαβε έγκριση ήδη στις ΗΠΑ και βρίσκεται υπό αξιολόγηση από τις αρμόδιες Αρχές της ΕΕ, θα κάνει την είσοδό του τον φετινό χειμώνα. Την ίδια ώρα, οι επιστήμονες αναμένουν με ενδιαφέρον τα αποτελέσματα ενός ιδιότυπου crash test που θα λάβει χώρα τους ερχόμενους μήνες, καθώς θα διαπιστωθεί στην πράξη η αποτελεσματικότητά του σε σύγκριση με τα κλασικά.
Και ενώ παραμένει άγνωστο εάν το mFLUSIVA θα κυκλοφορήσει στη Γηραιά Ηπειρο τον επερχόμενο Οκτώβριο, δεδομένου ότι η σχετική αίτηση βρίσκεται υπό αξιολόγηση από τις ευρωπαϊκές Αρχές χωρίς να έχει ανακοινωθεί πότε αναμένεται η γνωμοδότηση, το επιστημονικό περιοδικό «Nature» υπενθυμίζει πως στην Ευρώπη έχει λάβει ήδη το πράσινο φως για κυκλοφορία το πρώτο συνδυαστικό εμβόλιο έναντι της γρίπης και της Covid, το οποίο επίσης βασίζεται στην τεχνολογία mRNA.
Πηγή: tanea.gr
