Ενα νέο κεφάλαιο στην εξερεύνηση του Σύμπαντος άνοιξε η NASA με την επιτυχή εκτόξευση του διαστημικού τηλεσκοπίου Nancy Grace Roman. Ενα τηλεσκόπιο κόστους περίπου 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σχεδιασμένο για να αναζητήσει απαντήσεις σε ερωτήματα που αγγίζουν τα θεμέλια της σύγχρονης φυσικής: τι είναι η σκοτεινή ύλη και η σκοτεινή ενέργεια, γιατί η διαστολή του σύμπαντος επιταχύνεται, πώς σχηματίστηκαν οι γαλαξίες και πόσοι πλανήτες σαν τη Γη κρύβονται πέρα από το ηλιακό μας σύστημα.
Με μια κάμερα 300 megapixel και οπτικό πεδίο έως και 100 φορές μεγαλύτερο από του Hubble, το Roman δεν θα αναζητήσει απλώς μεμονωμένα κοσμικά αντικείμενα – θα επιχειρήσει να δημιουργήσει έναν νέο, τεράστιο «χάρτη» του Σύμπαντος. Και μέσα από δισεκατομμύρια γαλαξίες και χιλιάδες εξωπλανήτες, ίσως αποκαλύψει κάτι ακόμη πιο σημαντικό: ότι η σημερινή εικόνα μας για το Σύμπαν είναι ελλιπής και χρειάζεται μια νέα θεωρία για να εξηγήσει όσα βλέπουμε.
Το Nancy Grace Roman εκτοξεύθηκε από το διαστημικό κέντρο Κένεντι με πύραυλο Falcon Heavy της SpaceX, έπειτα από μια πολυετή πορεία. Το τηλεσκόπιο, ύψους άνω των 12 μέτρων και περίπου 4,3 δισ. δολ. κόστος ανάπτυξης, αποτελεί την πιο φιλόδοξη διαστημική αστρονομική αποστολή της NASA μετά το James Webb και θα ταξιδέψει περίπου 1,5-1,6 εκατ. χιλιόμετρα από τη Γη, στο σημείο Λαγκράνζ L2.
Εκεί θα χρειαστεί περίπου 100 ημέρες για να φτάσει και θα αρχίσει να προετοιμάζεται για μια αποστολή τουλάχιστον πέντε ετών, με δυνατότητα επέκτασης σε δέκα. Το μεγάλο πλεονέκτημά του βρίσκεται στην ικανότητά του να βλέπει πολύ μεγαλύτερες περιοχές του ουρανού με εξαιρετική λεπτομέρεια. Η κάμερα ευρέος πεδίου θα μπορεί να παρατηρεί στο εγγύς υπέρυθρο και να σαρώνει τον ουρανό με ταχύτητα πολλαπλάσια εκείνης του Hubble. Σε πέντε χρόνια αναμένεται να χαρτογραφήσει περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο γαλαξίες.
Η σκοτεινή ενέργεια
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα κοσμολογικά αινίγματα: η σκοτεινή ενέργεια. Η ανακάλυψη ότι η διαστολή του Σύμπαντος επιταχύνεται, το 1998, ανέτρεψε την έως τότε εικόνα. Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν τι ακριβώς προκαλεί αυτή την επιτάχυνση. Το Roman θα μετρήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια την κοσμική διαστολή σε διαφορετικές εποχές και θα εξετάσει εάν η σκοτεινή ενέργεια μεταβάλλεται με τον χρόνο.
Παράλληλα, το τηλεσκόπιο θα συμβάλει στη χαρτογράφηση της σκοτεινής ύλης, της αόρατης μορφής ύλης που δεν εκπέμπει φως αλλά επηρεάζει τη δομή και την κίνηση των γαλαξιών. Οι παρατηρήσεις δισεκατομμυρίων γαλαξιών θα επιτρέψουν στους επιστήμονες να μελετήσουν τον τρόπο με τον οποίο συγκροτήθηκε η κοσμική δομή και να δοκιμάσουν τη βαρύτητα σε τεράστιες κλίμακες.
Το Roman, μέσω της βαρυτικής μικροεστίασης θα μπορεί να εντοπίσει πλανήτες που βρίσκονται πολύ μακριά από τα άστρα τους. Το τηλεσκόπιο θα μελετήσει επίσης σουπερνόβα, άστρα νετρονίων, μαύρες τρύπες και άλλα βίαια και σπάνια κοσμικά φαινόμενα. Τα δεδομένα του θα συμπληρώνουν εκείνα των Hubble και James Webb: το Roman θα εντοπίζει ευρύτερες περιοχές και ενδιαφέροντες στόχους, ενώ τα άλλα τηλεσκόπια θα μπορούν να τους εξετάζουν με ακόμη μεγαλύτερη λεπτομέρεια. Το όνομά του το πήρε προς τιμήν της Νάνσι Γκρέις Ρόμαν, της πρώτης επικεφαλής αστρονόμου της NASA, που διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του Hubble.
Πηγή: tanea.gr
