Πέντε χρόνια μετά την χαοτική αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από το Αφγανιστάν, οι Ταλιμπάν εμφανίζονται να επιδιώκουν μια νέα σχέση με την Ουάσινγκτον, αυτή τη φορά χωρίς στρατεύματα, σύμφωνα με την ιστοσελίδα i24 News.
Το καθεστώς των Ταλιμπάν θέλει την επιστροφή Αμερικανών διπλωματών στην Καμπούλ, την επαναλειτουργία της αμερικανικής πρεσβείας και την προσέλκυση αμερικανικών επενδύσεων.
Ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, Ρόναλντ Νόιμαν, εκτιμά ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν είναι απίθανο, αν και προϋποθέτει σημαντικές αλλαγές από την πλευρά των Ταλιμπάν.
«Θα μπορούσαν να ανοίξουν ξανά την πρεσβεία»
«Ναι, μπορώ να το φανταστώ», δήλωσε ο Νόιμαν στο i24NEWS, απαντώντας στο ερώτημα εάν η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να επαναλειτουργήσει την πρεσβεία της στην Καμπούλ όσο οι Ταλιμπάν παραμένουν στην εξουσία.
Όπως εξήγησε, οι Ταλιμπάν θα πρέπει πρώτα να προχωρήσουν σε αλλαγές πολιτικής, ιδιαίτερα λόγω των αντιδράσεων που θα προκαλούσε στις ΗΠΑ η μεταχείριση των γυναικών από το καθεστώς.
«Υπάρχουν όμως λόγοι για να ανοίξει ξανά η πρεσβεία. Μπορώ κάλλιστα να φανταστώ ότι οι ΗΠΑ θα το κάνουν, αλλά δεν μπορώ να προσδιορίσω πότε», ανέφερε.
REUTERS/Stringer
Το άνοιγμα των Ταλιμπάν προς την Ουάσινγκτον
Οι δηλώσεις του πρώην Αμερικανού πρέσβη έρχονται την ώρα που οι Ταλιμπάν επιδιώκουν ανοιχτά μια νέα σχέση με τον πρώην αντίπαλό τους.
Σε συνέντευξή του στους New York Times, ενόψει της συμπλήρωσης πέντε ετών από την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία, ο υπηρεσιακός υπουργός Εξωτερικών Αμίρ Χαν Μουτάκι κάλεσε τις ΗΠΑ να επαναλειτουργήσουν την πρεσβεία τους, να αποκαταστήσουν τη διπλωματική τους παρουσία και να επενδύσουν στο Αφγανιστάν.
Ο Μουτάκι υποστήριξε ότι «το κεφάλαιο του πολέμου» έχει κλείσει και πρότεινε αμερικανικές επενδύσεις στους ορυκτούς πόρους, τα φράγματα και τους δρόμους της χώρας, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι δεν τίθεται θέμα επιστροφής αμερικανικών στρατευμάτων.
Οι ΗΠΑ ήδη συνομιλούν με τους Ταλιμπάν
Για τον Νόιμαν, η προσέγγιση των Ταλιμπάν δεν αποτελεί έκπληξη.
«Οι Ταλιμπάν είχαν καταστήσει σαφές ακόμη και κατά τις διαπραγματεύσεις στη Ντόχα ότι ήθελαν να παραμείνει μια πολιτική σχέση. Ήθελαν να φύγει ο στρατός», σημείωσε.
Υπενθύμισε μάλιστα ότι μέχρι λίγο πριν την κατάρρευση της υποστηριζόμενης από τις ΗΠΑ αφγανικής κυβέρνησης, τον Αύγουστο του 2021, η Ουάσινγκτον σχεδίαζε να διατηρήσει την πρεσβεία της στην Καμπούλ.
Σήμερα, παρά την απουσία επίσημων διπλωματικών σχέσεων, ΗΠΑ και Ταλιμπάν διατηρούν επαφές όταν τα συμφέροντά τους συμπίπτουν.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ταξιδέψει στην Καμπούλ για συνομιλίες, μεταξύ άλλων σχετικά με Αμερικανούς που κρατούνται στο Αφγανιστάν. Παράλληλα, ο Νόιμαν εκτιμά ότι μπορεί να υπάρχει περιορισμένη συνεργασία και στο πεδίο της αντιτρομοκρατίας, ιδιαίτερα απέναντι στο Ισλαμικό Κράτος, το οποίο αποτελεί κοινό εχθρό Ουάσινγκτον και Ταλιμπάν.
Στο επίκεντρο τα δικαιώματα των γυναικών
Ο πρώην πρέσβης εμφανίζεται, ωστόσο, ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην πολιτική των Ταλιμπάν για τις γυναίκες.
«Σε ορισμένους τομείς η απάντηση είναι ναι, σε άλλους είναι ανησυχητικά όχι», είπε αναφερόμενος στο εάν το καθεστώς έχει αλλάξει από το 2021.
Όπως σημείωσε, η κατάσταση για τις γυναίκες έχει επιδεινωθεί, χαρακτηρίζοντας την πολιτική των Ταλιμπάν ως μια «σχεδόν μεσαιωνική άποψη για το Ισλάμ», την οποία, όπως υποστήριξε, δεν συμμερίζονται τα περισσότερα μουσουλμανικά κράτη.
Πέντε χρόνια μετά την επιστροφή τους στην εξουσία, γυναίκες και κορίτσια εξακολουθούν να αποκλείονται από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και τα πανεπιστήμια, ενώ αντιμετωπίζουν εκτεταμένους περιορισμούς στην εργασία και τη δημόσια ζωή.
Παράλληλα, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με τις σχέσεις των Ταλιμπάν με τρομοκρατικές οργανώσεις, μεταξύ άλλων με την Αλ Κάιντα και τους Πακιστανούς Ταλιμπάν (TTP).
«Κάθε φορά που γυρίζουμε την πλάτη στο Αφγανιστάν, το πληρώνουμε»
Παρά τις σοβαρές ανησυχίες, ο Νόιμαν προειδοποιεί ότι η πλήρης απομόνωση του Αφγανιστάν ενέχει επίσης κινδύνους για τις ΗΠΑ.
«Έχουμε μείνει μακριά από το Αφγανιστάν αρκετές φορές στο παρελθόν. Και θα έλεγα ότι κάθε φορά που γυρίζουμε την πλάτη μας στο Αφγανιστάν, τελικά το πληρώνουμε σε κάποιο ευαίσθητο σημείο», ανέφερε.
Άλλες χώρες έχουν ήδη καλύψει μέρος του διπλωματικού κενού που άφησε η Ουάσινγκτον. Η Ρωσία έγινε η πρώτη χώρα που αναγνώρισε επίσημα την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, ενώ η Κίνα και άλλες χώρες της περιοχής έχουν ενισχύσει τις διπλωματικές και εμπορικές σχέσεις τους με την Καμπούλ.
Τα ορυκτά του Αφγανιστάν και το ενδιαφέρον των ΗΠΑ
Στο άνοιγμα των Ταλιμπάν προς την Ουάσινγκτον περιλαμβάνεται και η οικονομική συνεργασία, με ιδιαίτερη έμφαση στους τεράστιους ορυκτούς πόρους του Αφγανιστάν.
Ο Νόιμαν αναγνωρίζει ότι υπάρχει πιθανό ενδιαφέρον, αλλά υπογραμμίζει ότι πρόκειται για μια προοπτική που απέχει χρόνια από την υλοποίηση.
Για την αξιοποίηση των ορυκτών απαιτούνται επενδύσεις, ασφάλεια, σταθερότητα και κράτος δικαίου, στοιχεία που, σύμφωνα με τον ίδιο, σήμερα απουσιάζουν.
REUTERS/Stringer TPX IMAGES OF THE DAY
Τι πήγε λάθος στην αμερικανική παρουσία
Αναφερόμενος στα λάθη της Ουάσινγκτον κατά τη διάρκεια της 20ετούς αμερικανικής παρουσίας στο Αφγανιστάν, ο Νόιμαν υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική αιτία για την κατάρρευση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σημαντικό πρόβλημα ήταν η αποτυχία των Αφγανών ηγετών να δημιουργήσουν ένα κράτος για το οποίο αρκετοί πολίτες θα ήταν διατεθειμένοι να αγωνιστούν.
Παράλληλα, η Ουάσινγκτον δεν κατάφερε να πείσει την αφγανική πολιτική ηγεσία ότι η αμερικανική προστασία δεν θα ήταν μόνιμη.
Ο Νόιμαν επισημαίνει ακόμη τα προβλήματα στη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης. Σε μια περίοδο κατά την οποία ζητούσε επιπλέον 600 εκατ. δολάρια για οικονομική στήριξη, έλαβε μόλις 43 εκατ., καθώς ο πόλεμος στο Ιράκ απορροφούσε τους αμερικανικούς πόρους.
Αργότερα, αντίθετα, οι ΗΠΑ διοχέτευσαν δισεκατομμύρια στο Αφγανιστάν, με ρυθμό που η χώρα δεν μπορούσε να απορροφήσει, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, συνέβαλε στη διαφθορά.
«Πραγματικές ενέργειες για πραγματικές ενέργειες»
Ο Νόιμαν τάσσεται υπέρ μιας πιθανής νέας σχέσης ΗΠΑ-Αφγανιστάν, αλλά με αυστηρούς και συγκεκριμένους όρους.
«Πρέπει να ανταλλάσσεις πραγματικές ενέργειες με πραγματικές ενέργειες», τόνισε.
Εάν οι Ταλιμπάν θέλουν την επαναλειτουργία της αμερικανικής πρεσβείας, η Ουάσινγκτον θα πρέπει, σύμφωνα με τον ίδιο, να ζητήσει κάτι συγκεκριμένο σε αντάλλαγμα και να απαιτήσει την υλοποίησή του.
«Όχι με υποσχέσεις, όχι με την ελπίδα ότι τα πράγματα θα γίνουν καλύτερα», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία πρέπει να είναι σταδιακή, καθώς «δεν υπάρχει λόγος να υπάρχει εμπιστοσύνη από καμία πλευρά».
Το βασικό μήνυμα του πρώην πρέσβη είναι ότι η Ουάσινγκτον δεν πρέπει να επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος, κάνοντας παραχωρήσεις χωρίς αντίστοιχες δεσμεύσεις από τους Ταλιμπάν.
Πηγή: tanea.gr
