Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, «γεννημένος με χρυσό κουτάλι στο στόμα», έχει συνηθίσει σε όλη του τη ζωή να ξεπερνάει τα προβλήματα που ο ίδιος προκάλεσε, εξαγοράζοντας ή ξοδεύοντας χρήματα («Η εκδίκηση είναι αναπόφευκτη», γράφει το σύνθημα δίπλα στο πορτρέτο του Τραμπ, σε κτίριο κεντρικού δρόμου της Τεχεράνης, στη φωτογραφία από Majid Asgaripour/WANA [West Asia News Agency] via Reuters, επάνω).
Δωροδόκησε γυναίκες (και πιθανώς κορίτσια) που κακοποιούσε, με αντάλλαγμα συμφωνίες εμπιστευτικότητας. Αν χρεοκοπούσε, θα μπορούσε να βρει επενδυτές για να προωθήσει την επόμενη αγορά του, ακόμα κι αν ήταν ανυπόληπτοι, ή έναν τρόπο να συγκεντρώσει μετρητά ξεπλένοντας χρήματα, γράφει σε ανάλυσή του ο Juan Cole.
Ο Τραμπ έχει φέρει σε πολύ δύσκολη θέση τον εαυτό του και πιθανόν αυτός ο πόλεμος να είναι το τέλος του
Οι τιμές της βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εκτοξευθεί εν μέσω του πολέμου στο Ιράν (φωτογραφία αρχείου Nathan Howard/Reuters)
Ωστόσο, εξαπολύοντας απερίσκεπτα έναν παράνομο και επιθετικό πόλεμο κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, μάλλον έφερε τον εαυτό του σε πολύ δύσκολη θέση από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγει.
Στην πραγματικότητα, πιθανόν αυτό να είναι το τέλος του. Οχι επειδή το Ιράν μπορεί να τον βλάψει άμεσα. Αλλά επειδή μπορεί να διατηρήσει τις τιμές της βενζίνης και τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Αν υπάρξει ένα «μπλε κύμα» των Δημοκρατικών, ο Τραμπ και το «διεφθαρμένο» υπουργικό του συμβούλιο θα αντιμετωπίσουν ατελείωτες ακροάσεις στο Κογκρέσο και πιθανότατα θα παραπεμφθεί ξανά σε δίκη.
Επιπλέον, δεν είναι σαφές ότι ως ένας «ανίσχυρος ηγέτης χωρίς λαϊκή απήχηση», θα μπορούσε να ελέγχει τους Ρεπουμπλικάνους.
Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Τραμπ είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής, με τα ποσοστά αποδοχής να καταρρέουν κατακόρυφα μεταξύ των ανεξάρτητων, και ότι μάλιστα εγκαταλείπεται από μέλη της βάσης του.
Οι αγροτικοί πληθυσμοί των ΗΠΑ με χαμηλά εισοδήματα που χρησιμοποιούν ενεργοβόρα φορτηγά έχουν σοκαριστεί με την αύξηση στην τιμή της βενζίνης από 2,70 δολάρια το γαλόνι σε πάνω από 4 δολάρια το γαλόνι σε εθνικό επίπεδο αυτήν την άνοιξη και το καλοκαίρι.
Στα ύψη η βενζίνη
Για πολλούς από αυτούς, η εξέλιξη συνεπάγεται μείωση του βιοτικού τους επιπέδου. Οι κάτοικοι της υπαίθρου ξοδεύουν το 9% του εισοδήματός τους σε βενζίνη επειδή έχουν μεγαλύτερες μετακινήσεις και χρειάζονται φορτηγά για τις μεταφορές, ενώ για τους κατοίκους των πόλεων το αντίστοιχο ποσοστό είναι κοντά στο 5%.
Ξεκινώντας έναν πόλεμο με το Ιράν στην καρδιά της παγκόσμιας παραγωγής ενέργειας, στον Κόλπο, ο Τραμπ άρπαξε την μπουκιά από τα στόματα των ανθρώπων στα Απαλάχια Ορη και το Κάνσας.
Και δεν είναι μόνο η βενζίνη. Η έλλειψη λιπασμάτων λόγω του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ επηρεάζει την τιμή των τροφίμων, η οποία πρόκειται να αυξηθεί τον επόμενο χρόνο.
Η έλλειψη θείου βλάπτει τη μεταλλευτική δραστηριότητα και την επεξεργασία ορυκτών και καθιστά πολλά αγαθά πιο ακριβά.
Η έλλειψη ηλίου αυξάνει το κόστος οποιουδήποτε προϊόντος περιέχει τσιπ υπολογιστών.
Εν ολίγοις, αυτή η γενιά ιρανών επαναστατών μπορεί να σχεδιάζει για τον Τραμπ αυτό που μια προηγούμενη κλίκα στην Τεχεράνη έκανε στον Τζίμι Κάρτερ.
Υπάρχει η ευρεία πεποίθηση ότι ο Χομεϊνί και οι ριζοσπάστες γύρω του αρνήθηκαν να απελευθερώσουν τους ομήρους της αμερικανικής πρεσβείας, που είχαν συλληφθεί το φθινόπωρο του 1979, μέχρι την ορκωμοσία του Ρόναλντ Ρίγκαν.
Οι επαναστάτες μισούσαν τον Κάρτερ επειδή θεωρούσαν ότι είχε υποστηρίξει τον Μοχάμεντ Ρεζά Παχλεβί, τον οποίο ανέτρεψαν.
Οι νέοι διορισμοί
Ετσι, έπαιξαν ρόλο στο να φανεί αδύναμος ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου 1980, βοηθώντας στην εκλογή του Ρίγκαν. Ολα είχαν να κάνουν με πολιτική εκδίκηση τότε, όπως και τώρα.
Την περασμένη εβδομάδα, ο κληρικός ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, αναδιάρθρωσε τον μηχανισμό ασφαλείας με μια σειρά από νέους διορισμούς.
Ιρανοί φοιτητές-ακτιβιστές εισβάλλουν στην αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη, και κρατούν ομήρους 52 άτομα για περισσότερο από έναν χρόνο (φωτογραφία του Reuters)
Εφερε στο προσκήνιο βετεράνους του πολέμου Ιράν-Ιράκ, 1980-1988, οι οποίοι είχαν υποφέρει από τον πόλεμο χαρακωμάτων τύπου Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και τη χρήση αερίου μουστάρδας και σαρίν από τη Βαγδάτη.
Αυτή η γενιά ηγετών του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) συνέχισε να πολεμάει για 6 χρόνια αφότου το Ιράκ προσέφερε ανακωχή.
Ο ιρακινός δικτάτορας Σαντάμ Χουσεΐν είχε ξεκινήσει έναν επιθετικό πόλεμο στο Ιράν το 1980, με στόχο να καταλάβει την πλούσια σε πετρέλαιο επαρχία Χουζιστάν, αλλά γρήγορα παρασύρθηκε σ’ ένα τέλμα που ορισμένοι χαριτολογώντας ονόμασαν «sitzkrieg» – «πόλεμος σε αναμονή».
Ενας λόγος για τον οποίο ο Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί και οι πιστοί που ακολούθησαν τη «Γραμμή του Ιμάμη» αρνήθηκαν την προσφορά τερματισμού των εχθροπραξιών είναι ότι ζητούσαν εκδίκηση.
Δεν ήθελαν να αφήσουν τον Σαντάμ να φύγει αλώβητος. Μπορεί ακόμη και να ήλπιζαν να καταλάβουν σημαντικές ιρακινές πόλεις, όπως το νότιο λιμάνι της Βασόρας ή τις ιερές πόλεις Καρμπάλα και Νατζάφ, όπου είναι θαμμένες ιερές προσωπικότητες των Σιιτών.
Ο μαξιμαλιστής Ρεζάι
Ενας από αυτούς τους μαξιμαλιστές είναι ο Μοχσέν Ρεζάι, πρώην διοικητής των IRGC, ο οποίος διορίστηκε γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (SNSC) και σύνδεσμος του Χαμενεΐ με αυτό το σώμα.
Μπορεί να μην είναι πολύ χρήσιμο να μιλάμε για μια μεγάλη διαίρεση μεταξύ μετριοπαθών και σκληροπυρηνικών στο Ιράν αυτήν τη στιγμή αναφορικά με τη στάση απέναντι στις ΗΠΑ.
Ολες οι σημαντικές πολιτικές προσωπικότητες είναι έξαλλες με τον Τραμπ που τους επιτίθεται.
Το χάσμα καταγράφεται μεταξύ εκείνων που πιστεύουν ότι είναι καλύτερο να πιέσουν τον Τραμπ βραχυπρόθεσμα (όπως με το πλέον ληγμένο Μνημόνιο Συνεργασίας) για να επιτευχθεί ένα καλό αποτέλεσμα για την Τεχεράνη, και εκείνων που είναι αποφασισμένοι να επιδιώξουν μια μεγαλύτερη νίκη, να καταστρέψουν πολιτικά τον Τραμπ και στη συνέχεια να αποσπάσουν τις μέγιστες παραχωρήσεις από την Ουάσιγκτον.
Μόλις ανέλαβε επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, ο Ρεζάι έδωσε το σήμα ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παρέμεναν κλειστά μέχρι οι ΗΠΑ να αποδεχτούν τις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις του.
Θέλει τα δισεκατομμύρια δολάρια σε ιρανικά κεφάλαια που έχουν δεσμευτεί από τις ΗΠΑ να αποδεσμευτούν αμέσως. Θέλει ο αμερικανικός στρατός να αποσυρθεί από την περιοχή του Κόλπου.
Θέλει η Ουάσιγκτον να πιέσει τους Ισραηλινούς να σταματήσουν την κατοχή και τις επιθέσεις τους στον Λίβανο, τη Δυτική Οχθη και τη Γάζα. Θέλει την αναγνώριση από τις ΗΠΑ του ιρανικού ελέγχου στα Στενά.
Δεν είναι ανόητος. Γνωρίζει ότι οι ΗΠΑ δεν θα συναινέσουν σε αυτές τις απαιτήσεις βραχυπρόθεσμα.
Η ενεργειακή κρίση έρχεται
Τι θα γίνει όμως αν τα αποθέματα των ΗΠΑ και της Ευρώπης αρχίσουν να μειώνονται τόσο πολύ που θα είναι απερίσκεπτο να αποδεσμευτεί περισσότερο πετρέλαιο;
Τι θα γίνει αν η Κίνα, η οποία σχεδόν μείωσε στο μισό τις εισαγωγές από τον Μάρτιο, επιστρέψει στην αγορά και αρχίσει να εισάγει 11,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, όπως έκανε πέρυσι;
Εν ολίγοις, τι θα γίνει αν εξαντληθούν όλα τα αποθέματα που εμπόδισαν να ξεσπάσει μια τρομερή ενεργειακή κρίση, παρόλο που πάνω από ένα δισεκατομμύριο βαρέλια έχουν αποσυρθεί από την αγορά;
Τον Αύγουστο του 2008, η παγκόσμια οικονομία φαινόταν να βρίσκεται σε αρκετά καλή κατάσταση.
Ο μαξιμαλιστής Μοχσέν Ρεζάι, πρώην διοικητής των IRGC, διορίστηκε γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (SNSC) και σύνδεσμος του Χαμενεΐ με αυτό το σώμα (φωτογραφία του Reuters/Mohammed Salem)
Μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους, οι πιστωτικές αγορές είχαν μπλοκάρει και δεν υπήρχε τρόπος για τις εταιρείες να δανείζονται καθημερινά χρήματα από τα οποία εξαρτάται το εμπόριο.
Πάρα πολλά επισφαλή δάνεια είχαν τιτλοποιηθεί ως παράγωγα και ξέσπασε μια στεγαστική κρίση.
Ο Ρεζάι πιστεύει ότι βρισκόμαστε σε εν μέσω μιας κρίσης που εξελίσσεται παρόμοια με του 2008, και ότι διατηρώντας κλειστό το Ορμούζ, το Ιράν μπορεί να προκαλέσει ισχυρό οικονομικό σοκ στις ΗΠΑ.
Πορεία συντριβής
Στοιχηματίζει ότι, αν και το Ιράν υποφέρει, μπορεί να αντέξει τον πόνο με τρόπο που οι ΗΠΑ δεν θα μπορέσουν αν η ενεργειακή κρίση σε όλη της την έκταση χτυπήσει την πόρτα τους.
Και αν συμβεί αυτό, στοιχηματίζει ότι ο Τραμπ θα μοιάζει με διαρρήκτη παγιδευμένο στην αυλή από τα πιτ μπουλ των ιδιοκτητών (αναγεννημένοι Δημοκρατικοί) και θα είναι πολύ καταπονημένος ή καταματωμένος για να σκεφτεί καν να ξαναχτυπήσει το Ιράν.
Και ενώ η Ουάσιγκτον στρέφεται προς τα μέσα σε μια φρενήρη πολιτική διαμάχη που θυμίζει πιράνχα, το Ιράν θα θέσει οριστικά υπό έλεγχο το Ορμούζ, διασφαλίζοντας ότι οι Ισραηλινοί και οι Αμερικανοί δεν θα διακινδυνεύσουν ποτέ ξανά μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση επιτιθέμενοι στο Ιράν.
Και τότε ο Τραμπ και όλη η υστεροφημία του θα ακολουθούσαν μια ανεξέλεγκτη καθοδική πορεία συντριβής.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι ο όρος «ματ» στο σκάκι είναι δάνειο από τα περσικά. Το «σαχ-ματ» σημαίνει ότι ο βασιλιάς είναι εκτεθειμένος και ανήμπορος ν’ αντιδράσει. Η Τεχεράνη πάει για ματ.
Πηγή: in.gr
