Για πρώτη φορά χθες, μέσω συνέντευξης εφ’ όλης της ύλης που παραχώρησε στην εφημερίδα «Asharq Al-Awsat» (με έδρα το Λονδίνο), ο τούρκος πρόεδρος άνοιξε τα χαρτιά του ως προς το ποιες είναι οι στοχεύσεις και οι προθέσεις της Αγκυρας με φόντο την τριμερή «Συμφωνία της Μέκκας», την οποία συνυπέγραψε η χώρα του με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, με φόντο την κρίση στη Μέση Ανατολή.
Εξηγώντας αναλυτικά το πλαίσιο εντός του οποίου υπεγράφη το τριμερές αμυντικό σύμφωνο, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θέλησε να εμφανιστεί καθησυχαστικός τονίζοντας πως η εν λόγω συμφωνία «δεν στοχεύει καμία χώρα», ενώ την ίδια ώρα απηύθυνε κάλεσμα σε «όλες τις αδελφές χώρες στην περιοχή» να προσχωρήσουν στη νέα τριμερή συμμαχία, δεσμευόμενος πως υπάρχει η βούληση να κρατηθεί «αυτή η πόρτα ανοιχτή» για την ενίσχυση της ειρήνης και της σταθερότητας. Διαβάζοντας, ωστόσο, «πίσω από τις γραμμές» των όσων είπε ο τούρκος ηγέτης, εξωτερικοί παρατηρητές διακρίνουν ένα παιχνίδι εντυπώσεων, αποδίδοντάς του πρόθεση επίδειξης ηγεμονικών τάσεων και διπλωματικών δεξιοτήτων οι οποίες είναι μάλλον κενές περιεχομένου.
Μέσα από την εκτενή παράθεση των όσων κινητροδότησαν την Τουρκία να συνάψει τη «Συμφωνία της Μέκκας», ο Ερντογάν λέγεται πως προσπαθεί να πείσει για την ιστορικότητα της πρωτοβουλίας, την ώρα που από αρκετούς αναλυτές και περιφερειακούς παίκτες διαβάζεται ως «ευκαιριακή» και «αναμενόμενη», δεδομένης της ρευστής κατάστασης με το Ιράν. Κάνοντας συχνή αναφορά στις έννοιες του «καθήκοντος» και της «ευθύνης» – με βάση την ιστορία της ευρύτερης περιοχής που μιλάει από μόνη της για όλες τις προσπάθειες συγκλίσεων που κατεβλήθησαν κατά το παρελθόν -, περισσότερο παραπέμπει σε απόπειρα «μικρομεγαλισμού» υπό την έννοια ότι φαίνεται σαν να προσπαθεί τελικά να υποκαταστήσει, χωρίς να έχει τις προϋποθέσεις, τον ρόλο που κατεξοχήν έχουν μεγάλες δυνάμεις.
Δίχως να ορίζει από πού αρχίζει και πού τελειώνει η περιοχή για την οποία δηλώνει ότι αναλαμβάνει πρωτοβουλία για την ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα προτού προκύψουν παγκόσμιες νέες συνέπειες, ο τούρκος πρόεδρος επιδιώκει, πέραν όλων των άλλων, να παρουσιάσει τη χώρα του ως συνομιλητή όλων των χωρών της περιοχής, κάτι το οποίο δεν ισχύει. Φτάνει, δε, σε σημείο να ισχυριστεί πως μέσω της «Μέκκας» επιδιώκει μια περιφερειακή συνεργασία που να βασίζεται «στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας», τη στιγμή που οι πράξεις και η ρητορική της Τουρκίας σε ό,τι αφορά Ελλάδα και Κύπρο «φωνάζουν» το ακριβώς αντίθετο. Μέσα από τις απαντήσεις του για τη νέα τριμερή συμφωνία, αναδεικνύεται εμμέσως αυτό που ορθά έχει αναγνώσει η Αθήνα από την πρώτη στιγμή, πως δηλαδή η κίνηση αυτή στρέφεται προς Ανατολάς, εκπέμποντας μηνύματα προς τους εκεί δρώντες και όχι προς τη νευραλγική περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Με την αναφορά του σε «όραμα», ο Ερντογάν επιδιώκει σαφώς να προσδώσει ανώτερα χαρακτηριστικά σε μία κίνηση που για πολλούς δεν συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες να έχει «βάθος» ούτε μέλλον, ενώ κρίνεται απίθανο – προσώρας τουλάχιστον – το να συμπαρασύρει χώρες όπως το Κατάρ και η Αίγυπτος, τις οποίες το τριμερές σχήμα (και πάντως σίγουρα η Τουρκία) επιθυμούσε διακαώς να έχει μαζί στη Σαουδική Αραβία, όπου υπεγράφη η κοινή συμφωνία την Παρασκευή. Αντιθέτως, κάτι που είναι αληθές και αναδύεται σε αρκετά σημεία της συνέντευξης είναι η αγωνία της Αγκυρας για το μέλλον της περιοχής και τις καταστροφικές συνέπειες που μπορεί να προκύψουν και για τα δικά της συμφέροντα σε περίπτωση που αυτά αφεθούν στην τύχη έξωθεν παρεμβάσεων.
Το μήνυμα
Σε μια προσπάθεια να «ρίξει» το επίπεδο ανησυχίας που ανέβηκε κατακόρυφα μέσω της ανακοίνωσης περί ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής εντός της «Συμφωνίας της Μέκκας», ο τούρκος πρόεδρος τόνισε πως κατ’ ουσίαν αποστέλλεται το μήνυμα πως «δεν αποτελεί η μία χώρα απειλή για την άλλη» την ώρα που «σκοπός της συμφωνίας», όπως ισχυρίστηκε, «είναι η ενίσχυση της αποτροπής». Υποδυόμενος και πάλι τον ηγέτη «μεγάλης δύναμης», μέσω της συνέντευξης ο ίδιος κάλεσε σε διάλογο όλα τα μέρη για τα Στενά του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας την ευθύνη των χωρών της περιοχής για την κατάσταση, την ώρα που προανήγγελλε και μελλοντική αναβάθμιση της σχέσης Τουρκίας – Σαουδικής Αραβίας, η οποία, ωστόσο, μένει να φανεί στην πράξη.
Ο Φιντάν
Στο μεταξύ, σήμερα και αύριο ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν θα βρίσκεται στην Αίγυπτο προκειμένου να συμμετάσχει στη δεύτερη συνάντηση της κοινής ομάδας σχεδιασμού Τουρκίας – Αιγύπτου υπό τη συμπροεδρία του ιδίου και του αιγύπτιου ομολόγου του Μπαντρ Αμπντελάτι. Πέραν των διμερών ζητημάτων το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στο αν θα υπάρξει εξέλιξη που να σχετίζεται με τη «Συμφωνία της Μέκκας».
Πηγή: tanea.gr
