«Από κλοπή σε κλοπή υπάρχει μεγάλη διαφορά», έγραφε τις προάλλες η Jahan-e Sanat, οικονομική εφημερίδα στο Ιράν.
Με έδρα την Τεχεράνη, μέσες-άκρες απηχεί τους μετριοπαθείς κύκλους της χώρας.
Κάποιος -αναφέρει ως παράδειγμα- παίρνει επιδοτήσεις για να εισάγει φάρμακα, αλλά «τα ξοδεύει για να αγοράσει μια σύγχρονη βίλα στην Ευρώπη».
«Ένας άλλος εισπράττει τα έσοδα της χώρας σε συνάλλαγμα για την ανάπτυξή της και την ευημερία του λαού, αλλά τελικά τα μοιράζει στον στενό του κύκλο», συμπληρώνει δηκτικά.
Κι έπειτα, «υπάρχουν εκείνοι που κλέβουν απλά και μόνο για να γεμίσουν το άδειο τους στομάχι».
Μπορεί να είναι ένα κουτί τυρί, ένα καρβέλι ψωμί ή λίγα βασικά τρόφιμα, αναφέρει.
Επικαλούμενο υπάλληλο αλυσίδας σούπερ μάρκετ, το δημοσίευμα περιγράφει περιπτώσεις Ιρανών που καταφεύγουν σε κλοπές τροφίμων από καταστήματα ή τα καταναλώνουν επί τόπου «εξαιτίας της απόλυτης φτώχειας».
Χωρίς να προσδιορίζει την κλίμακα του φαινομένου, η ιρανική εφημερίδα παραθέτει ειδικούς που «αναφέρουν ότι η επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης δεν έχει απλώς συρρικνώσει τις μερίδες στο τραπέζι των νοικοκυριών».
«Έχει επηρεάσει και τη συμπεριφορά της κοινωνίας».
Παράταιρα οικείες, οι περιγραφές αφορούν μια χώρα σε πόλεμο εδώ και πάνω από πέντε μήνες, υπό θεοκρατικό καθεστώς και υπό τον κλοιό διαδοχικών αμερικανικών, ευρωπαϊκών και διεθνών κυρώσεων εδώ και σχεδόν μισό αιώνα, με ανάπαυλα μια τριετή χαλάρωση στα μέσα της περασμένης δεκαετίας.
Σήμερα, εν μέσω μιας κατάστασης ούτε πολέμου, ούτε ειρήνης με τις ΗΠΑ, οι εικόνες των πολύνεκρων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν στις αρχές του έτους, με θρυαλλίδα την οικονομία, παραμένουν νωπές.
Και για τους Ιρανούς, και για το καθεστώς, το οποίο -κόντρα στην αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική επέμβαση- όχι μόνο δεν έχει αλλάξει, αλλά έχει ενισχύσει τους σκληροπυρηνικούς.
Πόλεμος και φτωχοποίηση
«Ο εχθρός ασκεί πίεση σε μια προσπάθεια να προκαλέσει τον λαό σε διαμαρτυρίες», τόνισε στις αρχές του μήνα ο μετριοπαθής πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, αναγνωρίζοντας ότι η χώρα του αντιμετωπίζει «δυσκολίες και προβλήματα».
Συνολικά ωστόσο η ηγεσία της Τεχεράνης συμπεριφέρεται σαν ο χρόνος και η συγκυρία να λειτουργούν υπέρ της, ενόσω στους κόλπους της εκτιμάται ότι μαίνεται ένα μπρα ντε φερ εξουσίας μεταξύ διαφορετικών φατριών, τάσεων και παραγόντων.
Μετατρέποντας τα Στενά του Ορμούζ σε γεωοικονομικό μοχλό πιέσεων και απειλώντας με ενεργειακή «τανάλια» και στην Ερυθρά Θάλασσα, μέσω των συμμάχων ανταρτών Χούθι της Υεμένης, προσπαθεί να ρίξει τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στα προεκλογικά «σχοινιά», ενόψει των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου και των δύσκολων διαπραγματεύσεων για το τέλος ενός αδιέξοδου πολέμου.
Στο μεσοδιάστημα, τα δεινά των Ιρανών αυξάνονται.
Σύμφωνα με την ιρανική Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, ο πληθωρισμός τον Ιούλιο διαμορφώθηκε στο 87,9% σε ετήσια βάση.
Αν και σημείωσε οριακή πτώση από το ιστορικό υψηλό του 88,6% του Ιουνίου, οι τιμές των βασικών αγαθών έχουν εκτοξευθεί στα ύψη.
Σε μηνιαία βάση, τα βασικά τρόφιμα έχουν ακριβύνει κατά 2,5%, η συνήθης συντήρηση του νοικοκυριού κατά 5,7%, το τσάι, ο καφές και το κακάο κατά 5,5%.
Ο μηνιαίος πληθωρισμός έφτασε επίσης το 5,3% στην υγειονομική περίθαλψη, το 5% στις μεταφορές, το 4,8% σε ένδυση και υπόδηση, όσο και στα φρούτα και τους ξηρούς καρπούς, το 4,3% σε ζάχαρη, γλυκά και είδη ζαχαροπλαστικής.
Τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος από την αύξηση του κόστους διαβίωσης.
Το χάσμα με τις υψηλότερες εισοδηματικές ομάδες διευρύνεται.
Έκθεση του Κέντρου Ερευνών του Ιρανικού Κοινοβουλίου (MRC) προειδοποιεί ότι, εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις, το ποσοστό φτώχειας θα αυξηθεί από 41% το 2026 σε 45,5% έως το 2028, ωθώντας σχεδόν τον μισό πληθυσμό κάτω από το όριο της φτώχειας.
Κόσμος περπατά στους δρόμους της Τεχεράνης, με φόντο τοιχογραφία που απεικονίζει τους εκλιπόντες ηγέτες της Ισλαμικής Επανάστασης, αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί και Αλί Χαμενεΐ (Majid Asgaripour/WANA via REUTERS)
Το Ιράν σε οικονομικές Συμπληγάδες
Σύμφωνα με τις έως τώρα προβλέψεις του ΔΝΤ, η ιρανική οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 6,1% φέτος.
Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η χώρα πιθανότατα θα βιώσει τη μεγαλύτερη οικονομική ύφεση από τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ, τη δεκαετία του 1980.
Παρά δε το αφήγημα της ηγεσίας του Ιράν ότι έχει το πάνω χέρι, ένας παρατεταμένος ναυτικός αποκλεισμός από τις ΗΠΑ θα έθετε το καθεστώς σε επισφαλή θέση.
Οι εξαγωγές πετρελαίου αποτελούν για την Τεχεράνη μια από τις σημαντικότερες πηγές ξένου συναλλάγματος.
Όμως, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι Financial Times, εδώ και τουλάχιστον μία εβδομάδα κανένα δεξαμενόπλοιο δεν έχει φορτώσει πετρέλαιο στο νησί Χαργκ, τον κύριο τερματικό σταθμό εξαγωγών «μαύρου χρυσού» του Ιράν.
Προς το παρόν, παρατηρεί το δημοσίευμα, το Ιράν συνεχίζει να λαμβάνει έσοδα από φορτία που έφυγαν από τον Κόλπο κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας και μόλις τώρα φτάνουν σε αγοραστές στην Ασία.
Όμως, εν μέσω του εκ νέου ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ, η «άμμος στην κλεψύδρα» άρχισε να αδειάζει.
Εάν τα έσοδα από το πετρέλαιο παραμείνουν χαμηλά μακροπρόθεσμα για την Τεχεράνη, καθυστερήσεις ή ακόμη και αδυναμία στην καταβολή μισθών είναι πιθανές -τονίζουν αναλυτές- όχι μόνο στον ιδιωτικό τομέα, αλλά και στον δημόσιο τομέα.
Μια αθέτηση πληρωμών θα μπορούσε να κατεβάσει ξανά τον κόσμο στους δρόμους.
Μόλις πριν από λίγες ημέρες ο Ακμπάρ Σοκάτ, πρόεδρος του κρατικού συνδικάτου στην επαρχία Κομ, προειδοποίησε ότι πολλοί εργαζόμενοι βρίσκονται σε δεινή οικονομική κατάσταση.
«Εάν συνεχιστεί η τρέχουσα κατάσταση, σίγουρα θα υπάρξει σημαντική αναταραχή μεταξύ των εργαζομένων μέχρι το τέλος του καλοκαιριού», δήλωσε στο ημιεπίσημο Εργατικό Πρακτορείο Ειδήσεων του Ιράν ILNA.
Πόλεμοι εξουσίας
Για τη μακροπρόθεσμη επιβίωση του καθεστώτος του Ιράν, η πλήρης άρση των κυρώσεων είναι εκ των ων ουκ άνευ.
Συνδυαστικά με τη βαθιά καχυποψία για τη στάση της κυβέρνησης Τραμπ, εξηγεί εν μέρει γιατί η Τεχεράνη παραμένει αμετακίνητη στις μαξιμαλιστικές της θέσεις στις διαπραγματεύσεις.
Μια έτερη εξήγηση είναι η εσωτερική διαμάχη για την εξουσία, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από τον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν έχει αρχίσει να εξαπλώνεται και στην ίδια την κοινωνία.
Ο 56χρονος Μοτζταμπά Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του, στις 8 Μαρτίου, διαδεχόμενος τον πατέρα του Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος δολοφονήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου, στο πρώτο κύμα των αμερικανοϊσραηλινών αεροπορικών βομβαρδισμών.
Στην ίδια επίθεση φέρεται να τραυματίστηκε σοβαρά ο Μοτζταμπά, η κατάσταση της υγείας του οποίου τροφοδοτεί έκτοτε ένα όργιο φημών, ακόμη και για το εάν είναι ζωντανός.
Εντείνεται με την μακρά απουσία του και διάφορα σενάρια που κατά καιρούς κυκλοφορούν στον δυτικό και στον αντιπολιτευόμενο ιρανικό Τύπο.
Σε αυτά περιλαμβάνονται και ισχυρισμοί ότι ο Ιρανός πρόεδρος Πεζεσκιάν έχει στείλει επιστολή στο γραφείο του ανώτατου ηγέτη, καταγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση είχε παραγκωνιστεί από τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων και ότι το κενό εξουσίας είχε επιτρέψει σε σκληροπυρηνικούς κύκλους στις τάξεις των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης να αποκτήσουν προοδευτικά μεγαλύτερο έλεγχο στρατηγικών ζητημάτων.
Πυκνώνοντας το μυστήριο, ο ιρανικός ιστότοπος Tabnak -που θεωρείται ότι απηχεί τις απόψεις των συντηρητικών τεχνοκρατών και των κύκλων ασφαλείας του καθεστώτος- δημοσίευσε ρεπορτάζ και κριτικές για τους ισχυρισμούς του ανώτατου σιίτη κληρικού, αγιατολάχ Σεγέντ Μοχάμεντ Μπαγκέρ Χαράζι, σύμφωνα με τις οποίες ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν προειδοποίησε τον Πεζεσκιάν ότι θα δεχόταν την παραίτησή του, εάν ο Ιρανός πρόεδρος την υπέβαλε ξανά.
Η προεδρία και το γραφείο του Μοτζταμπά Χαμενεΐ το διέψευσαν, εν μέσω σάλου.
Πηγή: in.gr
