Στις 14 Ιουλίου, Ημέρα της Βαστίλης, ξένα στρατεύματα παρέλασαν στο Παρίσι, μαζί με τα γαλλικά, για να επιδείξουν την ευρωπαϊκή αποφασιστικότητα, μεταξύ αυτών και ουκρανικές δυνάμεις. Παρών ήταν και ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. Τα φαινόμενα όμως απατούν: Οι αμυντικοί κολοσσοί των δύο πυλώνων της ευρωπαϊκής άμυνας έχουν επιδοθεί σε έναν ανταγωνισμό που θυμίζει εποχές που δεν πρέπει να επανέλθουν.
Έπειτα από οκτώ δεκαετίες στρατιωτικής επανάπαυσης, οι Ευρωπαίοι φαίνεται να επενδύουν όλο και περισσότερο στην άμυνα.
Ωστόσο, οι άλλοτε αντίπαλες χώρες Γαλλία και Γερμανία επενδύουν ξανά στις εθνικές αμυντικές τους βιομηχανίες, όχι όμως από κοινού, αλλά όλο και περισσότερο η καθεμία μόνη της.
Όπως αναφέρει στο αμερικανικό περιοδικό Foreign Policy η ολλανδή δημοσιογράφος Καρολίν ντε Γκρόιτερ, ο βιομηχανικός εθνικισμός στις δύο χώρες έχει υπονομεύσει την αμυντική τους συνεργασία.
«Η κατάσταση ξέφυγε επειδή στην Ευρώπη δεν υπάρχει κανένα θεσμικό πλαίσιο που να καθορίζει τόσο τον καταμερισμό της εργασίας στα αμυντικά προγράμματα όσο και, κυρίως, τη διανομή των μελλοντικών οφελών – συμπεριλαμβανομένων των μη στρατιωτικών – που προκύπτουν από την τεχνογνωσία και την πνευματική ιδιοκτησία».
«Όταν δεν υπάρχουν κανόνες και ρυθμίσεις, επικρατεί ο ισχυρότερος. Το ίδιο έχει συμβεί και σε άλλους τομείς που στο παρελθόν λειτουργούσαν χωρίς επαρκή ρύθμιση, όπως οι τράπεζες και οι φαρμακευτικές εταιρείες».
Η μεγαλύτερη ένδειξη της ανησυχητικής τροπής που έχουν πάρει τα πράγματα είναι η κατάρρευση του προγράμματος Future Combat Air System (FCAS), που προοριζόταν να συμβολίσει την ικανότητα της Ευρώπης να αναπτύξει ένα γαλλογερμανικό μαχητικό αεροσκάφος.
Ωστόσο, το FCAS, στο οποίο συμμετείχε και η Ισπανία, κατέρρευσε επειδή η γαλλική Dassault, αρχικός επικεφαλής ανάδοχος του έργου, επέμενε να έχει τον πλήρη έλεγχο, αφήνοντας, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η ντε Γκρόιτερ, ελάχιστο ουσιαστικό ρόλο στη γερμανική Airbus Defence.
Στελέχη της Airbus είχαν κάνει λόγο για σοβαρές διαφωνίες σχετικά με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τις πατέντες.
«Η αποτυχία του προγράμματος, που ανακοινώθηκε στις αρχές Ιουνίου, δείχνει ότι ο βιομηχανικός κατακερματισμός επέστρεψε στην Ευρώπη, υπονομεύοντας τη συνεργασία σε μια κοινή αμυντική πρωτοβουλία ακριβώς τη στιγμή που αυτή είναι περισσότερο αναγκαία» σημειώνει η ντε Γκρόιτερ.
Ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ήθελε να μετατρέψει το FCAS σε σύμβολο γαλλογερμανικής συμπαραγωγής και της νέας στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, η Dassault άρχισε να αποκλείει σταδιακά τους γερμανούς εταίρους της. Στη συνέχεια, οι Γερμανοί, που χρηματοδοτούσαν το μισό έργο, διαμαρτυρήθηκαν έντονα.
Το ζήτημα έφτασε επανειλημμένα στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο, μέχρι που ο Μερτς έχασε την υπομονή του και διέκοψε το πρόγραμμα τον Ιούνιο. Απ΄ ότι φαίνεται, οι Γερμανοί δεν έμαθαν κάτι από την αποτυχία του FCAS, με τον επικεφαλής της Airbus, Μίχαελ Σέλχορν, να δηλώνει «θέλουμε η γερμανική βιομηχανία να έχει κεντρικό ρόλο».
Στη συνέχεια, αντί να απαντήσει δημιουργώντας μια πραγματικά ευρωπαϊκή κοινοπραξία με μη γερμανικές εταιρείες, η Γερμανία εγκαινίασε νέο πρόγραμμα ανάπτυξης μαχητικού αεροσκάφους, το Team Gen 6, με επικεφαλής την Airbus και τη συμμετοχή αρκετών γερμανικών εταιρειών. Με λίγα λόγια, θα ανταγωνιστεί το μαχητικό της Dassault.
Η ανησυχία για την ευρωπαϊκή άμυνα
Αυτό που ανησυχεί την ντε Γκρόιτερ είναι ότι οι αμυντικές βιομηχανίες των δύο χωρών – οι ισχυρότερες στην Ευρώπη – φαίνεται να αγνοούν τις πολιτικές αποφάσεις των κυβερνήσεών τους υπέρ της ευρωπαϊκής συνεργασίας. «Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο κατέρρευσε το πρόγραμμα του γαλλογερμανικού μαχητικού» υπογραμμίζει, εκφράζοντας τον φόβο πως «αν η Γαλλία και η Γερμανία συνεχίσουν πλέον να αναπτύσσουν τις αμυντικές τους δυνατότητες κυρίως σε εθνικό επίπεδο, τότε η Ευρώπη θα έχει επιστρέψει εκεί απ’ όπου ξεκίνησε».
Για την ολλανδή δημοσιογράφο η λύση βρίσκεται στο να ρυθμιστούν εκ νέου οι εθνικές αμυντικές βιομηχανίες και να υπαχθούν ξανά σε υπερεθνική εποπτεία. Εφόσον τα κράτη αγοράζουν και παράγουν οπλικά συστήματα μεταξύ τους μέσα σε μια καλά ρυθμισμένη ευρωπαϊκή αμυντική αγορά και συντονίζουν τις προμήθειές τους, ώστε τα συστήματα να είναι συμβατά μεταξύ τους, δεν υπάρχει σοβαρός λόγος ανησυχίας.
Ενώ όμως οι μικρότερες χώρες στην Ευρώπη ήδη κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, το πρόβλημα, καταλήγει η ίδια, ξεκινά όταν δεν υπάρχει ένα συνολικό ευρωπαϊκό σχέδιο και, ως αποτέλεσμα, η Γερμανία αναθέτει σχεδόν αποκλειστικά παραγγελίες σε γερμανικά εργοστάσια και η Γαλλία σε γαλλικά.
Πάντως σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα παραμένει πελάτης των δύο χωρών, καθώς η ελληνική αμυντική βιομηχανία είναι ακόμα ουσιαστικά ανύπαρκτη.
Πηγή: in.gr
