Το αναθεωρημένο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) της ΕΕ γίνεται μοχλός επενδύσεων, όπως δηλώνει ο επίτροπος για το Κλίμα Βόπκε Χούκστρα. Ο ολλανδός επίτροπος μίλησε στα «ΝΕΑ» και σε μικρή ομάδα ανταποκριτών στις Βρυξέλλες, με αφορμή την παρουσίαση, την περασμένη Παρασκευή 17 Ιουλίου, της πολυαναμενόμενης αναθεώρησης του βασικού μηχανισμού μέσω του οποίου επιδιώκεται η μείωση στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Ο ίδιος αντέκρουσε τις επικρίσεις ότι η αναθεώρηση όχι απλώς δεν ανταποκρίνεται στους κλιματικούς στόχους της ΕΕ, αλλά τους υποβαθμίζει, στο πλαίσιο και των νέων πολιτικών συσχετισμών που τείνουν να διαμορφωθούν εντός των «27». Μιλάει δε εκτενώς για τις αλλαγές που προβλέπονται για τον ναυτιλιακό τομέα, έπειτα από παρεμβάσεις και της Αθήνας.
Υπενθυμίζεται πως το ETS βασίζεται στην ύπαρξη «δικαιωμάτων» για κάθε μετρικό τόνο αερίων που εκπέμπονται στην ατμόσφαιρα, κάτι που αφενός έχει προσφέρει σημαντικά έσοδα στην ΕΕ (σήμερα η τιμή είναι περίπου 80 ευρώ ανά τόνο, έναντι 10 την προηγούμενη δεκαετία), αφετέρου θεωρήθηκε ως κίνητρο για την υιοθέτηση πιο «καθαρών» τεχνολογιών. Ο αριθμός των «δικαιωμάτων» που είναι διαθέσιμα στην ευρωπαϊκή αγορά μειώνεται σταδιακά κάθε χρόνο, με περίπου το 57% του συνόλου να αγοράζεται και να πωλείται, ενώ το υπόλοιπο δίνεται δωρεάν στις βιομηχανίες για να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό εκτός ΕΕ.
Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της αναθεώρησης;
Το ETS αποτελεί ένα εκπληκτικό πλεονέκτημα στην εργαλειοθήκη μας για το κλίμα και την απαλλαγή από τον άνθρακα. Ταυτόχρονα, υπάρχουν τρεις σημαντικές αδυναμίες που πρέπει να λύσουμε. Η πρώτη είναι οι μη ισότιμοι όροι ανταγωνισμού που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες μας. Δεύτερον, τα δωρεάν δικαιώματα απλώς εισπράττονταν και στη συνέχεια πραγματοποιούνταν επενδύσεις εκτός Ευρώπης. Θέλουμε το 100% των χρημάτων να δαπανάται σε ευρωπαϊκό έδαφος. Πρέπει να έχουμε όρους που να συνδέονται με οποιαδήποτε ευελιξία. Τρίτον, τα κράτη – μέλη που λαμβάνουν περίπου το 80% όλων των χρημάτων που παράγονται από το ETS έχουν στη συνέχεια δαπανήσει λιγότερο από το 10% αυτού του ποσού στη βιομηχανία. Διασφαλίζουμε ότι τα χρήματα που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις, τουλάχιστον το 50%, θα επιστρέφουν στη βιομηχανία. Ανοίγουμε μια οδό μέσω της οποίας εκατοντάδες δισ. ευρώ επιπλέον θα επενδυθούν κατά τη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας στην ευρωπαϊκή βιομηχανία. Επίσης, συμπεριλαμβάνουμε τον τομέα των αποβλήτων, την αεροπορία και ενισχύουμε το ναυτιλιακό μας χαρτοφυλάκιο.
Ποια τα σχέδια για την αεροπορία;
Υπάρχουν τρεις παράμετροι στην πρόταση. Πρώτον, φέρνουμε στο πεδίο εφαρμογής τα ιδιωτικά τζετ. Δεύτερον, αυξάνουμε την εμβέλεια. Τώρα αν πετάξετε σε ένα ελληνικό νησί, πληρώνετε περισσότερα (για ETS) από ό,τι όταν προσγειώνεστε σε μία από τις γειτονικές τους χώρες – μη μέλη της ΕΕ. Ετσι, επεκτείνουμε την εμβέλεια σε 5.000 χιλιόμετρα από το κέντρο της Ευρώπης. Τρίτον, μεγιστοποιούμε την υποστήριξη για τα βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα.
Τι ακριβώς προβλέπουν οι όροι για επενδύσεις;
Ζητάμε σε αντάλλαγμα για τα δωρεάν δικαιώματα ότι 100% αυτών των χρημάτων θα χρησιμοποιηθούν για επενδύσεις στην Ευρώπη. Θα διασφαλίσουμε ότι το 80% αυτών των χρημάτων δίδεται στις εταιρείες αμέσως μόλις έχουν ένα επενδυτικό σχέδιο.
Υπάρχουν έντονες αντιδράσεις από ορισμένα κράτη – μέλη. Τι θα γίνει αν συγκροτήσουν ένα μειοψηφικό μπλοκ και μπλοκάρουν τις προτάσεις σας;
Τα κράτη – μέλη έχουν πολύ διαφορετικές θέσεις. Αν μια μειοψηφία μπλοκάρει, αυτή θα ήταν μια χαμένη ευκαιρία, επειδή θα σήμαινε ότι το τρέχον status quo θα συνεχιστεί. Αυτό δεν θα σήμαινε τη συμπερίληψη άλλων πραγμάτων στο πεδίο εφαρμογής. Πρέπει να είμαστε σαφείς στο ότι η συντριπτική πλειοψηφία εφαρμογής του πακέτου προορίζεται για το 2030 και μετά. Είμαι αισιόδοξος ότι ο κόσμος θα δει την αξία.
Είπατε ότι ενισχύετε τη ναυτιλιακή συνιστώσα. Ποια μέτρα προβλέπονται;
Στον ναυτιλιακό τομέα κάνουμε ορισμένες εξαιρετικά σημαντικές αλλαγές για τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού – και για την Ελλάδα και για άλλα κράτη-μέλη στην περιοχή. Μία από τις βασικές ανησυχίες, που δικαίως έχει εκφραστεί από Ελλάδα, Μάλτα, Κύπρο, Ιταλία και άλλους, ήταν ότι δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε άλλους να παρακάμπτουν το ETS. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο στον αρχικό σχεδιασμό συμπεριλήφθηκαν δύο λιμάνια, τα Tanger Med (Μαρόκο) και East Port Said (Αίγυπτος). Θα συμπεριλάβουμε ήδη δύο επιπλέον λιμάνια στον τρέχοντα σχεδιασμό τις επόμενες εβδομάδες και θα αυξήσουμε την εμβέλεια στα 300 ναυτικά μίλια, οπότε θα συμπεριλάβουμε πιθανώς περίπου 20 λιμάνια στη νότια πλευρά της Μεσογείου. Ανταποκρινόμαστε σε μια πολύ σαφή απαίτηση που έχω ακούσει επανειλημμένα από πρωτεύουσες, συμπεριλαμβανομένης της δικής σας, με την οποία συμφωνώ απόλυτα. Δεύτερον, όσον αφορά τη μεταφόρτωση, ένα από τα βασικά παράπονα από την ίδια ομάδα κρατών – μελών ήταν ότι υπάρχει ένα μειονέκτημα για εμάς αν πλοία που προέρχονται ας πούμε από ΗΠΑ δέσουν στην ευρωπαϊκή πλευρά σε σύγκριση με την πλευρά της Βόρειας Αφρικής. Το αλλάζουμε. Τρίτον, αυξάνουμε το πεδίο εφαρμογής για μικρότερα πλοία, αλλά κάνουμε μερικές σημαντικές εξαιρέσεις, όπως για τα φέρι. Συνεχίζουμε με εξαιρέσεις για μικρά νησιά και συνεχίζουμε επίσης με τη νομοθεσία που επιτρέπει το 3,5% των χρημάτων που κερδίζουμε (από το ETS) να διοχετεύεται πίσω σε Ελλάδα και τις άλλες τρεις χώρες, επεκτείνοντάς το ως το 2038.
Πώς αλλάζουν οι μηχανισμοί αλληλεγγύης, το ταμείο εκσυγχρονισμού και το ενισχυτικό επενδύσεων;
Θα συνεχίσουμε πλήρως με το ταμείο εκσυγχρονισμού. Το σχήμα θα είναι κάπως διαφορετικό, αλλά οι βασικές παράμετροι είναι ακριβώς οι ίδιες, οπότε η αλληλεγγύη παραμένει βασικό συστατικό του ETS. Περίπου 12 χώρες εξακολουθούν να περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής. Το ενισχυτικό επενδύσεων (booster) είναι ένα από τα στοιχεία που θα εφαρμόσουμε νωρίτερα από το 2030, αποσκοπώντας στην τόνωσή τους, ιδίως στα κράτη – μέλη που έχουν λιγότερο από τον μέσο όρο ευημερίας.
Πώς έχει επηρεάσει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή;
Ενα πράγμα που έδειξε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή είναι το πόσο δραματικά επικίνδυνη είναι η ενεργειακή μας εξάρτηση. Είναι θέμα εθνικής και ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η Ευρώπη εξαρτάται για πάνω από το 80% του φυσικού αερίου της και το 90%-95% του πετρελαίου της από χώρες εκτός ΕΕ. Θα μας επηρεάσει για μήνες ακόμη. Ακόμα κι αν τελειώσει αύριο, κάτι που δεν θα συμβεί, οι παρατεταμένες επιπτώσεις θα είναι πραγματικά σημαντικές στον τομέα της ενέργειας, των πλαστικών, των λιπασμάτων και ούτω καθεξής. Δεν υπάρχει γρήγορη λύση, και δικαίως είπατε ότι τα πράγματα φαίνεται να χειροτερεύουν. Η μόνη εναλλακτική για να απελευθερωθούμε το συντομότερο από αυτή την εξωφρενική εξάρτηση είναι περισσότερη φθηνή, εγχώρια ευρωπαϊκή ενέργεια. Αυτό σημαίνει περισσότερη πυρηνική ενέργεια, περισσότερη ηλεκτροδότηση, περισσότερες διασυνδέσεις μεταξύ των κρατών – μελών, περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, περισσότερη γεωθερμία και μεγαλύτερη χωρητικότητα αποθήκευσης.
Πηγή: tanea.gr
