Την αναστολή των υποχρεώσεων που απορρέουν από το Μνημόνιο Κατανόησης με τις ΗΠΑ, ανακοίνωσε η Τεχεράνη το Σάββατο 18 Ιουλίου. Η συμφωνία, όμως, ίσως ήταν εξαρχής υπονομευμένη χάρη στη δραστηριότητα δύο προσώπων, τα οποία οι Ιρανοί διπλωμάτες θεωρούσαν ότι εκμεταλλεύονται τις συνομιλίες προς ίδιον όφελος.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του αμερικανικού ερευνητικού μέσου Drop Site που επικαλείται ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο, οι Ιρανοί διαπραγματευτές επιχείρησαν να προειδοποιήσουν τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς.
Ειδικότερα, έστειλαν μέσω ενός μεσάζοντα ιδιωτικό μήνυμα για να τον προειδοποιήσουν ότι η συνεχιζόμενη παρουσία του ειδικού απεσταλμένου του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και του γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ, θα υπονόμευε την πιθανότητα να μετατραπεί το πλαίσιο της 17ης Ιουνίου σε μια διαρκή συμφωνία.
Το Drop Site δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα ότι ο μεσάζων παρέδωσε πράγματι το μήνυμα, αν και ο Ιρανός αξιωματούχος είπε ότι η Τεχεράνη ήταν βέβαιη πως ο Βανς το είχε λάβει.
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, στο μήνυμα το Ιράν μετέφερε στον Βανς ότι οι δύο άνδρες ενδιαφέρονταν περισσότερο να εκμεταλλευτούν εμπιστευτικές πληροφορίες από τις διαπραγματεύσεις για να αποκομίσουν κέρδη στις χρηματοπιστωτικές αγορές, παρά να καταλήξουν σε συμφωνία.
Διαρροές πληροφοριών
Οι Ιρανοί διαπραγματευτές εξέφρασαν επίσης ανησυχία για τις επανειλημμένες διαρροές πληροφοριών από τον Κούσνερ προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι, από τότε που άρχισαν οι διαπραγματεύσεις, ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ «μιλούν σχεδόν κάθε μέρα με τον Νετανιάχου» και με τον επικεφαλής της Μοσάντ.
Τις εβδομάδες πριν από την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, είπε ο αξιωματούχος στο αμερικανικό μέσο, το Ιράν παρουσίασε στους διαμεσολαβητές γραπτά έγγραφα με όσα χαρακτήρισε αποδείξεις ότι «άτομα προσκείμενα στον πρόεδρο Τραμπ» καταχρώνταν τον πόλεμο με το Ιράν και τις διπλωματικές εξελίξεις προκειμένου να χειραγωγούν τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
«Ακόμη και πριν αρχίσουν οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ [τον Απρίλιο], είχαμε ήδη στείλει μέσω των Πακιστανών πολλαπλά μηνύματα στον Τραμπ, προειδοποιώντας για τον συνολικά καταστροφικό ρόλο [του Γουίτκοφ] στην προηγούμενη διαπραγμάτευση», δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσέγγιση προς τον Βανς έγινε μετά από αυτές τις προηγούμενες προσπάθειες να γνωστοποιηθούν στον Λευκό Οίκο οι ανησυχίες της Τεχεράνης σχετικά με τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ, δεδομένου ότι τα μηνύματα που μεταβιβάζονται στους διαμεσολαβητές παραδίδονται ευρέως σε ολόκληρη την αμερικανική ομάδα, συμπεριλαμβανομένου του Κούσνερ, ο οποίος είναι ιδιώτης χωρίς κανέναν επίσημο κυβερνητικό ρόλο.
«Διαβιβάσαμε δεδομένα και εκτιμήσεις μέσω αποκλειστικού διαύλου στον κ. Βανς», δήλωσε ο ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, ο οποίος έχει άμεση γνώση της προσπάθειας.
Οι Ιρανοί διαπραγματευτές, είπε, μετέφεραν στον Βανς ότι πίστευαν πως ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ «καταχρώνταν» τη διπλωματική διαδικασία, «διαταράσσοντας ουσιαστικά το συνολικό κλίμα των διαπραγματεύσεων».
Ο Ιρανός αξιωματούχος είπε ότι, κατά τη διάρκεια των διπλωματικών συνομιλιών στο Ομάν και την Ελβετία πριν από τον πόλεμο, ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ εμφανίστηκαν χωρίς ειδικούς επί του αντικειμένου ή ειδικούς στα πυρηνικά και έμοιαζαν να αγνοούν τις τεχνικές πτυχές της διαπραγμάτευσης για το πυρηνικό ζήτημα.
Η απάντηση του Βανς: «Μαλ@κίες»
Πηγή προσκείμενη στον Βανς δήλωσε στο Drop Site ότι οι Ιρανοί δεν είχαν κρύψει τις αντιρρήσεις τους για την παρουσία του Γουίτκοφ και του Κούσνερ στις διαπραγματεύσεις.
Στέλεχος του γραφείο του αντιπροέδρου, διέψευσε τους ισχυρισμούς του Ιράν. «Μήνυμα αυτού του είδους δεν μεταβιβάστηκε ποτέ στον αντιπρόεδρο ή στην ομάδα του», δήλωσε ο αξιωματούχος στο Drop Site. «Επιπλέον, κάθε υπαινιγμός ότι τα άλλα μέλη της έμπιστης διαπραγματευτικής ομάδας του προέδρου ενεργούν με άλλα κίνητρα πέρα από την υπηρεσία προς τον πρόεδρο και την εκπλήρωση της αποστολής του είναι ψευδής».
Φαίνεται όμως ότι η υπόθεση ενόχλησε προσωπικά το Βανς και τελικά τοποθετήθηκε και ο ίδιος με μια όχι και τόσο διπλωματική ανάρτησή του στο X την Πέμπτη 16 Ιουλίου:
«Αυτό είναι εντελώς ψευδές. Δεν έλαβα ποτέ τέτοιο μήνυμα. Αν το είχα λάβει, θα είχα πει: Ο Τζάρεντ και ο Στιβ είναι έμπιστα μέλη της ομάδας του προέδρου και πολύ αγαπημένοι φίλοι. Κανείς δεν έχει κάνει περισσότερα από αυτούς τους δύο για να εργαστεί προς την κατεύθυνση της ειρήνης και της ευημερίας στην περιοχή. Η ιδέα ότι συναλλάσσονται με βάση εσωτερικές πληροφορίες είναι παράλογη.»
«Βλέπω να κυκλοφορούν πολλές μαλακίες και συνήθως απλώς τις αγνοώ», συνέχισε. «Αλλά ο Στιβ και ο Τζάρεντ είναι καλά παιδιά και είναι τιμή μου να συνεργάζομαι μαζί τους.»
Μετά τη δημοσίευση, η Άννα Κέλι του Λευκού Οίκου παρείχε επίσης συμπληρωματική δήλωση. «Εμπειρογνώμονες συμμετείχαν σε όλες τις διαπραγματεύσεις του ειδικού απεσταλμένου Γουίτκοφ και του κ. Κούσνερ. Αυτή τη στιγμή, εμπειρογνώμονες από το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το Υπουργείο Ενέργειας, το Υπουργείο Πολέμου και άλλους φορείς συμμετέχουν όλοι στις διαπραγματεύσεις για το Ιράν», δήλωσε η Κέλι. «Έχουν συμμετάσχει σε όλα τα στάδια των διαπραγματεύσεων στο Ομάν και αλλού.»
Η απάντηση του Λευκού Οίκου
Ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχολιασμό, αλλά εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου διέψευσε τους ισχυρισμούς του Ιράν και κατήγγειλε το Drop Site.
«Κανένα τέτοιο μήνυμα δεν διαβιβάστηκε ποτέ στις ΗΠΑ. Είναι λυπηρό που οι “δημοσιογράφοι” του Drop Site News είναι τόσο γεμάτοι μίσος για την Αμερική και στερούνται τόσο πολύ αυτοσεβασμού, ώστε έχουν μετατραπεί σε απροκάλυπτους προπαγανδιστές του ιρανικού καθεστώτος», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι.
Γιατί η Τεχεράνη επένδυσε στον δίαυλο με τον Βανς
Όπως σημείωσε ο Ιρανός αξιωματούχος οι διαμεσολαβητές βλέπουν διαφορετικά τον Βανς και τον πρόεδρο Τραμπ. «Λένε ότι ο Τραμπ προσωπικά έχει συμφέρον να διατηρεί την εικόνα του πολέμου σε εξέλιξη, ενώ το αμερικανικό κατεστημένο, το οποίο εκπροσωπείται από τον Βανς, θέλει να οδηγήσει τον πόλεμο σε τερματισμό.» Αυτό εξηγεί την ιρανική απόπειρα να προσεγγίσουν τον συγκεκριμένο.
Ο Ρόμπερτ Μάλεϊ, πρώην αξιωματούχος αρμόδιος για τη Μέση Ανατολή στις προεδρίες Μπαράκ Ομπάμα και Τζο Μπάιντεν, δήλωσε ότι είναι στρατηγικά ορθό για τους Ιρανούς να προσπαθούν να δημιουργήσουν απευθείας επικοινωνία με τον Βανς, αλλά ένας τέτοιος δίαυλος μπορεί να έχει μόνο περιορισμένη σημασία.
«Ο Βανς μπορεί να διαθέτει μεγαλύτερη εξουσία από τον Κούσνερ και τον Γουίτκοφ, αλλά αυτό δύσκολα τον καθιστά πραγματικά εξουσιοδοτημένο», δήλωσε ο Μάλεϊ στο Drop Site. «Αν ο σημερινός πρόεδρος Τραμπ δεν μπορεί να μιλήσει εξ ονόματος του αυριανού, τότε πώς θα μπορούσε ο Τζέι Ντι Βανς;» είπε ο Μάλεϊ, ο οποίος υπήρξε επίσης κορυφαίος Αμερικανός διαπραγματευτής για τη συμφωνία του 2015 σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ωστόσο, για τον ίδιο, είναι «είναι απολύτως λογικό οι Ιρανοί να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν έναν ξεχωριστό δίαυλο με τον αντιπρόεδρο Βανς: είναι ο ανώτατος Αμερικανός αξιωματούχος που έχει συναντηθεί ποτέ με εκπροσώπους της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Είναι γνωστό ότι ήταν επιφυλακτικός απέναντι στον πόλεμο· μια διπλωματική τομή με την Τεχεράνη θα ενίσχυε την πολιτική του θέση· και είναι πολύ πιο αξιόπιστος από οποιαδήποτε από τις διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις, δηλαδή τον Κούσνερ και τον Γουίτκοφ», είπε.
Πηγή: in.gr
