Οι ελλείψεις στην παραγωγή ανεβάζουν τις τιμές του αιγοπρόβειου γάλακτος, με τις γαλακτοβιομηχανίες να πιέζουν και να πιέζονται αλλά και την απειλή της συρρίκνωσης της κτηνοτροφίας να κρύβεται πίσω από τα καλύτερα τιμολόγια
Η αγορά ζητά περισσότερο αιγοπρόβειο γάλα από ποτέ, όμως η Θεσσαλία, η «καρδιά» της ελληνικής αιγοπροβατοτροφίας και της παραγωγής φέτας ΠΟΠ, αδυνατεί να ανταποκριθεί. Τα τελευταία τιμολόγια που παρέλαβαν οι παραγωγοί καταγράφουν αυξήσεις της τάξης των 4 έως 5 λεπτών το κιλό, επιβεβαιώνοντας ότι η έλλειψη πρώτης ύλης έχει πλέον μετατραπεί στο κυρίαρχο χαρακτηριστικό της αγοράς. Η άνοδος των τιμών, ωστόσο, μόνο αισιοδοξία δεν γεννά στους κτηνοτρόφους.
Γράφει ο Τάσος Κουρκούμπας από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 19 Ιουλίου 2026
Από τον Όλυμπο και τον Τύρναβο μέχρι το Βελεστίνο και τον Αλμυρό, το μήνυμα είναι κοινό: οι καλύτερες τιμές για το γάλα, δεν αποτελούν αποτέλεσμα ανάπτυξης, αλλά προϊόν της συρρίκνωσης της παραγωγής, των μαζικών θανατώσεων ζώων λόγω της ζωονόσου της ευλογιάς και της αδυναμίας πολλών κτηνοτροφικών μονάδων να συνεχίσουν να λειτουργούν με το σημερινό κόστος.Η Θεσσαλία, που διαχρονικά τροφοδοτεί την ελληνική τυροκομία με σημαντικό μέρος του αιγοπρόβειου γάλακτος, βρίσκεται στο επίκεντρο της κρίσης. Η μείωση του ζωικού κεφαλαίου, οι περιορισμοί στη βόσκηση και οι μεγάλες καθυστερήσεις στις ενισχύσεις συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο απειλεί όχι μόνο το εισόδημα των παραγωγών αλλά και τη διατήρηση της ελληνικής γαλακτοπαραγωγής.
Στην παρούσα κατάσταση, η Θεσσαλία βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Αν και η αγορά επιβραβεύει τη σπανιότητα του γάλακτος με υψηλότερες τιμές, το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι η περαιτέρω άνοδος των τιμολογίων αλλά η διάσωση της παραγωγής. Γιατί όσο μειώνονται τα κοπάδια, τόσο περισσότερο απειλείται με εγκατάλειψη η κτηνοτροφία.
Προσεχώς νέες αυξήσεις
Παρότι οι διαπραγματεύσεις για τη νέα γαλακτοκομική περίοδο θα ξεκινήσουν σταδιακά από τα μέσα Αυγούστου έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, οι κτηνοτροφικοί συνεταιρισμοί εκτιμούν ότι η αγορά θα κινηθεί σε ακόμη υψηλότερες τιμές.«Αυτή την περίοδο βλέπουμε ενδιαφέρον από την αγορά για το αιγοπρόβειο γάλα. Εμείς έχουμε κλείσει συμφωνία για την πώληση του προϊόντος μας μέχρι τα τέλη του Σεπτεμβρίου. Μετά από τα μέσα Αυγούστου θα ξεκινήσουμε τις διαπραγματεύσεις με την μεταποίηση για τη νέα εμπορική περίοδο» δηλώνει ο Τάσος Αντωνίου, πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Λιβαδίου Ολύμπου, μία περιοχή που δεν χτυπήθηκε από την ευλογιάς, γεγονός που επιτρέπει στους παραγωγούς να λειτουργούν με μεγαλύτερη ασφάλεια, χωρίς όμως να μπορούν να καλύψουν τη συνολική ζήτηση.
Αντίθετα στον Τύρναβο, που βρέθηκε στη δύνη της ευλογιάς, ο αντιπρόεδρος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού, Αντώνης Τσίτσιας, εκτιμά ότι η έλλειψη γάλακτος θα συνεχιστεί και την επόμενη εμπορική περίοδο:«Εμείς ξεκινάμε τη διαπραγμάτευση με τα τυροκομεία από τα τέλη του Σεπτεμβρίου. Αυτή την περίοδο πάντως βλέπουμε να υπάρχει ενδιαφέρον για γάλα από τις βιομηχανίες. Και αυτό θα συνεχιστεί, αφού έχουμε την θανάτωση χιλιάδων προβάτων λόγω της ευλογιάς. Όπως θα συνεχιστεί η έλλειψη γάλακτος και την επόμενη περίοδο και οι τιμές θα κινηθούν σε υψηλά επίπεδα».
Χωρίς αντίκρυσμα
Στη Μαγνησία οι παραγωγοί μιλούν περισσότερο για χαρμολύπη παρά για αισιοδοξία,σημειώνοντας ότι καμία αύξηση στην τιμή του γάλακτος δεν μπορεί να αντισταθμίσει το κόστος των ζωοτροφών, της ενέργειας και των καυσίμων. Όπως λένε πληρώνονται συχνά λιγότερα από όσα δικαιούνται, ενώ οι καθυστερήσεις στις ενισχύσεις έχουν δημιουργήσει συνθήκες οικονομικής ασφυξίας.«Η άνοδος των τιμών δεν είναι αποτέλεσμα υγιούς ανάπτυξης της αγοράς, αλλά της έλλειψης γάλακτος που προκάλεσαν οι ζωονόσοι και η δραματική μείωση του ζωικού κεφαλαίου» υποστηρίζει ο αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων Θεσσαλίας, Κώστας Καλόγηρος και προειδοποιεί ότι χωρίς άμεση ανασύσταση των κοπαδιών και νέα μέτρα στήριξης, η κατάσταση θα επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο.
Δεν αποτελεί άλλωστε μυστικό στην κτηνοτροφική κοινότητα της Μαγνησίας ότι πολλοί είναι αυτοί που βρίσκονται στα όρια της εγκατάλειψης του επαγγέλματος, καθώς οι εκκρεμότητες στις πληρωμές και το αυξημένο κόστος λειτουργίας δεν αφήνουν περιθώρια βιωσιμότητας.
Ενισχύσεις που ακόμη αγνοούνται
Παρά την αύξηση της τιμής του γάλακτος, οι οικονομικές εκκρεμότητες παραμένουν τεράστιες. Οι ενισχύσεις για την αγορά ζωοτροφών, που είχαν εξαγγελθεί από τις αρχές του έτους, εξακολουθούν να μην έχουν καταβληθεί. Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά τα ζητήματα της αποζημίωσης για την απώλεια εισοδήματος, της ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου, αλλά και των οικολογικών σχημάτων και των συνδεδεμένων ενισχύσεων, από τις οποίες έμειναν εκτός πολλοί πραγματικοί κτηνοτρόφοι.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, Δημήτρης Μπαλούκας, επισημαίνει ότι αρκετοί παραγωγοί τέθηκαν σε καθεστώς «υπό διερεύνηση» λόγω ελέγχων στα παραστατικά τους, χωρίς να γνωρίζουν πότε θα πληρωθούν. «Ακόμη δεν έχουμε πληρωθεί για την αγορά ζωοτροφών. Από τον περασμένο Μάρτιο ζητήσαμε να καταβληθούν τα χρήματα αλλά φτάσαμε Ιούλιο και ακόμη δεν τα έδωσαν.Επίσης στην πρόσφατη πληρωμή, που έγινε τον Ιούνιο, μεγάλος αριθμός πραγματικών κτηνοτρόφων δεν πληρώθηκε για τα οικολογικά σχήματα. Βρήκαν κάποια τιμολόγια και τους έβαλαν σε καθεστώς υπό διερεύνηση και κανείς δεν γνωρίζει αν και πότε θα πληρωθούν».
Οι εκπρόσωποι του κλάδου ζητούν οι έλεγχοι να στηρίζονται στην πραγματική παραγωγική δραστηριότητα, μέσω διασταυρώσεων των ποσοτήτων γάλακτος και κρέατος που πωλούνται, των αγορών ζωοτροφών και του ζωικού κεφαλαίου που δηλώνεται στο ΟΣΔΕ. «Θα πρέπει η ΑΑΔΕ να προσανατολιστεί σε ελέγχους στα τιμολόγια πώλησης γάλακτος και κρέατος και αγοράς ζωοτροφών. Αυτά δείχνουν αν ο κτηνοτρόφος παράγει πραγματικά. Επίσης σήμερα είναι εύκολο η ΑΑΔΕ να κάνει έλεγχο στο ΑΦΜ για αγροτική δραστηριότητα. Μπορεί να προχωρήσει σε μια αντιστοιχεία των ζώων που δηλώνει στο ΟΣΔΕ με τις ποσότητες που πουλάει» υποστηρίζει ο κ. Μπαλούκας.
Πλήγμα η βόσκηση
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι περιορισμοί στη βόσκηση.Οι κτηνοτρόφοι υπογραμμίζουν ότι η περίοδος από τον Απρίλιο έως τα τέλη Ιουνίου αποτελεί την πιο παραγωγική εποχή για τα αιγοπρόβατα. Η απαγόρευση πρόσβασης σε βοσκοτόπια, για τα οποία σε πολλές περιπτώσεις καταβάλλονται κανονικά μισθώματα, έχει περιορίσει αισθητά τη γαλακτοπαραγωγή και έχει αυξήσει ακόμη περισσότερο το κόστος διατροφής των ζώων.Το αποτέλεσμα είναι λιγότερο γάλα, μεγαλύτερη εξάρτηση από τις αγοραζόμενες ζωοτροφές και περαιτέρω οικονομική πίεση στις εκμεταλλεύσεις.
Κοινή θέση όλων των εκπροσώπων του κλάδου είναι ότι χωρίς άμεση ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου η έλλειψη γάλακτος θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια.
Οι κτηνοτρόφοι θεωρούν ότι η προϋπόθεση να περάσουν έξι μήνες χωρίς κρούσμα ευλογιάς σε ολόκληρη τη χώρα, προκειμένου να ξεκινήσει η ανασύσταση των κοπαδιών, είναι πρακτικά ανεφάρμοστη. Όπως υποστηρίζουν, τα περιστατικά της νόσου εξακολουθούν να εμφανίζονται παρά τα αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια πιο ευέλικτη προσέγγιση για τις καθαρές περιοχές.
Η Θεσσαλία βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Αν και η αγορά επιβραβεύει τη σπανιότητα του γάλακτος με υψηλότερες τιμές, το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι η περαιτέρω άνοδος των τιμολογίων αλλά η διάσωση της παραγωγής. Γιατί όσο μειώνονται τα κοπάδια και εγκαταλείπουν το επάγγελμα οι κτηνοτρόφοι, τόσο περισσότερο απειλείται ο πρωτογενής τομέας της περιφέρειας που αποτελεί τη βάση της ελληνικής φέτας και ενός από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς κλάδους της χώρας.
