Του Χάρη Φλουδόπουλου
Το φετινό καλοκαίρι εξελίσσεται σε μία από τις πλέον απαιτητικές δοκιμασίες για το ελληνικό αλλά και το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα. Η αυξημένη ζήτηση λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, η μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές φυσικού αερίου, η ενσωμάτωση ολοένα και μεγαλύτερου όγκου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και οι νέες γεωπολιτικές αβεβαιότητες συνθέτουν ένα σύνθετο σκηνικό, στο οποίο οι διαχειριστές των δικτύων και οι κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ασφάλεια εφοδιασμού και στον περιορισμό του κόστους για καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Για την Ελλάδα, αλλά και συνολικά για την Ευρώπη, υπάρχουν επτά βασικά στοιχήματα που θα κρίνουν την ομαλή πορεία του συστήματος μέχρι το τέλος της θερινής περιόδου.
Πρώτο στοίχημα: Οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας
Η εξέλιξη των χονδρεμπορικών τιμών αποτελεί το σημαντικότερο μέτωπο. Ήδη ο Ιούλιος καταγράφει αισθητή άνοδο σε σχέση με τον Ιούνιο, καθώς η αύξηση των διεθνών τιμών φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με την αυξημένη χρήση μονάδων αερίου για την κάλυψη της ζήτησης, επηρεάζει άμεσα το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η πορεία αυτή αναμένεται να επηρεάσει και τα κυμαινόμενα τιμολόγια των επόμενων μηνών, ακόμη και αν οι προμηθευτές συνεχίσουν να απορροφούν μέρος των αυξήσεων προκειμένου να περιορίσουν τις επιβαρύνσεις για τους πελάτες τους.
Δεύτερο στοίχημα: Η επάρκεια ισχύος
Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες οδηγούν σε νέα ιστορικά υψηλά ζήτησης, κυρίως λόγω της εκτεταμένης χρήσης κλιματιστικών. Παράλληλα, κατά τις βραδινές ώρες, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών μηδενίζεται, το σύστημα βασίζεται στις μονάδες φυσικού αερίου, στα υδροηλεκτρικά και στις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας. Η διατήρηση επαρκών διαθέσιμων μονάδων και η αποφυγή απρογραμμάτιστων βλαβών αποτελούν βασική προϋπόθεση ώστε να καλυφθεί με ασφάλεια η ζήτηση ακόμη και στις πλέον ακραίες συνθήκες.
Τρίτο στοίχημα: Η ασφάλεια εφοδιασμού
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή επανέφερε στο προσκήνιο τις ανησυχίες για την αγορά φυσικού αερίου και τις ροές LNG προς την Ευρώπη. Αν και η ευρωπαϊκή αγορά έχει πλέον περισσότερες πηγές προμήθειας σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, οποιαδήποτε νέα αναταραχή μπορεί να επηρεάσει τόσο τις τιμές όσο και τη διαθεσιμότητα καυσίμου. Για την Ελλάδα, η διαφοροποίηση των πηγών μέσω των τερματικών LNG και των διασυνδέσεων με τις γειτονικές χώρες ενισχύει σημαντικά την ενεργειακή ασφάλεια, χωρίς όμως να εξαλείφει πλήρως τους εξωτερικούς κινδύνους.
Τέταρτο στοίχημα: Η πρώτη δοκιμασία των μπαταριών
Το φετινό καλοκαίρι αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη περίοδο κατά την οποία συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας αρχίζουν να συμμετέχουν ενεργά στη λειτουργία του συστήματος. Οι μπαταρίες καλούνται να απορροφούν μέρος της πλεονάζουσας παραγωγής των ΑΠΕ τις μεσημβρινές ώρες και να την επανεισάγουν στο δίκτυο όταν αυξάνεται η ζήτηση. Η συμβολή τους αναμένεται να περιορίσει τις αναγκαστικές περικοπές παραγωγής, να βελτιώσει την ευστάθεια του συστήματος και να μειώσει σταδιακά την ανάγκη λειτουργίας ακριβών θερμικών μονάδων.
Πέμπτο στοίχημα: Η καλύτερη αξιοποίηση των ΑΠΕ
Η συνεχής αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα δημιουργεί πλέον μια νέα πρόκληση: δεν αρκεί μόνο η ανάπτυξη νέων έργων, αλλά απαιτείται και η μέγιστη δυνατή αξιοποίηση της παραγόμενης πράσινης ενέργειας. Η ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, η ανάπτυξη νέων μονάδων αποθήκευσης και η μεγαλύτερη ευελιξία του συστήματος αποτελούν προϋποθέσεις ώστε να περιοριστούν οι περικοπές παραγωγής και να αυξηθεί το ποσοστό συμμετοχής των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα.
Οι 2 ευρωπαϊκές προκλήσεις
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην ανθεκτικότητα των ηλεκτρικών δικτύων απέναντι στα ολοένα συχνότερα και εντονότερα κύματα καύσωνα. Οι υψηλές θερμοκρασίες μειώνουν την απόδοση κρίσιμων υποδομών μεταφοράς, αυξάνουν τη ζήτηση και δοκιμάζουν τα περιθώρια ασφαλούς λειτουργίας των δικτύων σε πολλές χώρες ταυτόχρονα. Οι διαχειριστές μεταφοράς βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα, καθώς ακόμη και τοπικά προβλήματα μπορούν να επηρεάσουν τις διασυνοριακές ροές ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η πορεία πλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου ενόψει του χειμώνα. Οι αποθήκες θα πρέπει να συνεχίσουν να γεμίζουν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού ώστε η Ευρώπη να εισέλθει στη χειμερινή περίοδο με επαρκή αποθέματα. Ωστόσο, οι υψηλότερες τιμές LNG, ο έντονος ανταγωνισμός με τις ασιατικές αγορές και οι γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστούν τη διαδικασία πιο απαιτητική από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.
Εν κατακλείδι το φετινό καλοκαίρι δεν θα κριθεί μόνο από το ύψος του υδραργύρου. Θα αποτελέσει ένα σοβαρό τεστ για τη νέα αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, για την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων σε ΑΠΕ και αποθήκευση, αλλά και για την ανθεκτικότητα των ενεργειακών υποδομών απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα και νέες γεωπολιτικές αναταράξεις. Τα συμπεράσματα που θα εξαχθούν τους επόμενους μήνες θα επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό τον σχεδιασμό της επόμενης χειμερινής περιόδου και των επενδύσεων που θα ακολουθήσουν.
Πηγή: capital.gr
