Της Ξανθής Γούναρη
Με μια αναλυτική επιστολή πέντε σελίδων προς τους βασικούς παραγωγικούς και εμπορικούς φορείς της χώρας, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) ενεργοποιεί το σχέδιο εφαρμογής της λεγόμενης “Εθνικής Πρωτοβουλίας” για τη μείωση των τιμών σε βασικά καταναλωτικά αγαθά.
Η πρωτοβουλία αποτελεί συνέχεια των συσκέψεων που πραγματοποιήθηκαν στο Μέγαρο Μαξίμου και στο Υπουργείο Ανάπτυξης, όπου κυβέρνηση, βιομηχανία τροφίμων και αλυσίδες σούπερ μάρκετ συμφώνησαν στην ανάγκη μιας συντονισμένης, αλλά απολύτως εθελοντικής, προσπάθειας για την ανακούφιση των νοικοκυριών από το υψηλό κόστος διαβίωσης.
Η Αρχή ξεκαθαρίζει από την πρώτη στιγμή ότι δεν πρόκειται για κρατική επιβολή τιμών ούτε για κοινή εμπορική πολιτική. Αντίθετα, κάθε εταιρεία θα αποφασίσει αυτόνομα αν θα συμμετάσχει, ποια προϊόντα θα εντάξει και ποιο θα είναι το ποσοστό της μείωσης που θα προσφέρει.
Ένα πρόγραμμα με συγκεκριμένη διάρκεια και δεσμεύσεις
Η “Εθνική Πρωτοβουλία” ξεκινά στις 31 Αυγούστου 2026 και ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Κάθε προϊόν που θα ενταχθεί στο πρόγραμμα θα πρέπει να παραμείνει σε αυτό τουλάχιστον για δύο μήνες, ενώ οι επιχειρήσεις θα μπορούν στη διάρκεια του τετραμήνου να αντικαθιστούν ή να προσθέτουν νέους κωδικούς, κατόπιν ενημέρωσης της Ανεξάρτητης Αρχής.
Η φιλοσοφία του σχεδίου βασίζεται στην πραγματική και διαρκή μείωση της τιμής στο ράφι και όχι σε προσωρινές εμπορικές ενέργειες.
Όχι προσφορές, αλλά μόνιμη χαμηλότερη τιμή
Το σημαντικότερο στοιχείο της επιστολής είναι ότι η Αρχή επιχειρεί να διαχωρίσει τις πραγματικές μειώσεις από τις κλασικές προωθητικές ενέργειες.
Οι μειώσεις δεν μπορούν να προέρχονται από φυλλάδια, κουπόνια, προγράμματα πιστότητας ή ολιγοήμερες προσφορές. Η νέα χαμηλότερη τιμή θα πρέπει να αποτελεί τη μόνιμη τιμή πώλησης του προϊόντος, ενώ οποιαδήποτε επιπλέον προσφορά θα εφαρμόζεται πάνω σε αυτήν και όχι αντί αυτής.
Παράλληλα, για να αποφευχθούν τεχνητές αυξήσεις λίγο πριν από τις μειώσεις, ως τιμή αναφοράς ορίζεται η κανονική τιμή ραφιού στις 27 Αυγούστου 2026, χωρίς να υπολογίζονται τυχόν προσφορές.
Ποια προϊόντα βρίσκονται στο επίκεντρο
Η συμμετοχή είναι ανοικτή σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων, ωστόσο η ΑΑΕΑ&ΠΚ θέτει συγκεκριμένες προτεραιότητες, ζητώντας από τις επιχειρήσεις να επιλέξουν κυρίως προϊόντα μεγάλης κατανάλωσης και όχι κωδικούς με περιορισμένες πωλήσεις.
Ως ελάχιστη ουσιαστική μείωση ορίζεται το 5% στην τιμή ραφιού για προϊόντα υψηλής κυκλοφορίας, ενώ σε αρκετές κατηγορίες οι ενδεικτικοί στόχοι φθάνουν έως και το 20%.
Στις βασικές κατηγορίες περιλαμβάνονται το νωπό κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα αυγά, το ψωμί και το αλεύρι, τα ζυμαρικά, το ρύζι, τα όσπρια, το ελαιόλαδο και τα σπορέλαια, αλλά και προϊόντα που έχουν δεχθεί έντονες πληθωριστικές πιέσεις, όπως ο καφές, τα δημητριακά, η σοκολάτα, τα μπισκότα και τα αναψυκτικά. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στα βρεφικά προϊόντα, στις πάνες, στα απορρυπαντικά, στα είδη προσωπικής υγιεινής και στα σχολικά είδη, λόγω της επιβάρυνσης που προκαλούν στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Οι επιχειρήσεις υποβάλλουν αναλυτικό σχέδιο
Κάθε εταιρεία που θα συμμετάσχει θα πρέπει να αποστείλει στην ΑΑΕΑ&ΠΚ αναλυτικό σχέδιο για κάθε προϊόν ξεχωριστά.
Στο σχέδιο θα αναφέρονται ο κωδικός barcode, η περιγραφή του προϊόντος, η σημερινή τιμή, η νέα τιμή μετά τη μείωση, το ποσοστό έκπτωσης, καθώς και η ημερομηνία έναρξης και η διάρκεια εφαρμογής της. Η αξιολόγηση θα γίνεται με βάση το πραγματικό όφελος για τον καταναλωτή και τη σημασία του προϊόντος στο καλάθι του νοικοκυριού.
Ψηφιακή παρακολούθηση και ειδική σήμανση στα ράφια
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ σχεδιάζει να δημιουργήσει ειδική ενότητα στην πλατφόρμα PosoKanei, όπου θα εμφανίζονται συγκεντρωτικά όλα τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία.
Παράλληλα προβλέπεται ενιαία σήμανση μέσα στα καταστήματα, ώστε οι καταναλωτές να μπορούν εύκολα να αναγνωρίζουν τα προϊόντα που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα και να τα διακρίνουν από τις συνήθεις εμπορικές προσφορές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα στην προστασία του ανταγωνισμού
Περισσότερο από το ένα τρίτο της επιστολής αφιερώνεται στις δικλίδες προστασίας του ανταγωνισμού, στοιχείο που αποτυπώνει την προσπάθεια της Αρχής να αποκλείσει οποιαδήποτε υπόνοια συντονισμού μεταξύ ανταγωνιστικών επιχειρήσεων.
Απαγορεύεται ρητά οποιαδήποτε ανταλλαγή πληροφοριών για μελλοντικές τιμές, ποσοστά μειώσεων, εμπορικά περιθώρια, κόστη, όγκους πωλήσεων ή στρατηγικές. Οι σύνδεσμοι περιορίζονται αποκλειστικά στην ενημέρωση των μελών τους, ενώ όλα τα στοιχεία αποστέλλονται απευθείας και εμπιστευτικά στην ΑΑΕΑ&ΠΚ.
Η Αρχή διευκρινίζει επίσης ότι οι στόχοι μειώσεων που αναφέρονται στην επιστολή είναι αποκλειστικά ενδεικτικοί και δεν συνιστούν κοινή ή υποχρεωτική τιμολογιακή πολιτική για την αγορά.
Το χρονοδιάγραμμα μέχρι την εφαρμογή
Το σχέδιο προβλέπει μια σειρά διαδοχικών βημάτων πριν από την έναρξη των μειώσεων.
Οι επιχειρήσεις θα υποβάλουν τις δεσμευτικές προτάσεις τους έως τις 27 Ιουλίου, θα ακολουθήσει αξιολόγηση από την ΑΑΕΑ&ΠΚ, στη συνέχεια θα οριστικοποιηθούν οι συμμετέχοντες κωδικοί και στις 27 Αυγούστου θα καταγραφούν οι τιμές αναφοράς πάνω στις οποίες θα υπολογιστούν οι μειώσεις. Η εφαρμογή θα ξεκινήσει στις 31 Αυγούστου και θα διαρκέσει έως το τέλος του έτους.
Το στοίχημα της πρωτοβουλίας
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ υπογραμμίζει ότι η επιτυχία της προσπάθειας δεν θα κριθεί από τον αριθμό των προϊόντων που θα δηλωθούν, αλλά από το πραγματικό οικονομικό όφελος που θα φτάσει στον καταναλωτή.
Η Αρχή σημειώνει ότι η αγορά καλείται να αποδείξει πως μπορεί, μέσω αυτόνομων επιχειρηματικών αποφάσεων, να συμβάλει ουσιαστικά στην αποκλιμάκωση των τιμών, χωρίς να απαιτούνται διαρκείς έκτακτες παρεμβάσεις. Προϋπόθεση, όπως τονίζεται, είναι οι μειώσεις να αφορούν προϊόντα με πραγματική σημασία για το ελληνικό νοικοκυριό, να έχουν σαφή διάρκεια και να μπορούν να ελεγχθούν στην πράξη.
* Δείτε δεξιά στη στήλη Σχετικά Αρχεία ολόκληρη την επιστολή
Πηγή: capital.gr
