Του Χάρη Φλουδόπουλου
Με ενεργειακές επενδύσεις συνολικού ύψους περίπου 3,3 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν σχεδόν στο ένα έκτο των συνολικών πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ολοκληρώνεται ένας από τους σημαντικότερους κύκλους χρηματοδότησης της τελευταίας πενταετίας για τον ενεργειακό τομέα. Σύμφωνα με τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο, το αποτύπωμα του ΤΑΑ στην ενέργεια στηρίχθηκε σε τρεις βασικούς πυλώνες: την εξοικονόμηση ενέργειας, τις επενδύσεις σε ΑΠΕ, αποθήκευση και δίκτυα, καθώς και τη βιομηχανική καινοτομία.
Όπως ανέφερε ο υφυπουργός, το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί ένα ιδιαίτερα απαιτητικό χρηματοδοτικό εργαλείο, καθώς όλα τα έργα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 30 Ιουνίου 2026, ενώ η ακριβής ερμηνεία του τι συνιστά ολοκλήρωση ενός έργου αποτελεί αντικείμενο συνεχούς διαπραγμάτευσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Χαρακτηριστικά σημείωσε ότι υπάρχουν περιπτώσεις, όπως έργα αποθήκευσης, όπου η επένδυση έχει κατασκευαστεί αλλά δεν έχει ακόμη συνδεθεί στο δίκτυο, γεγονός που απαιτεί συνεννόηση με την Κομισιόν για τον τρόπο πιστοποίησης της ολοκλήρωσής της.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι κατά τη διάρκεια εφαρμογής του Ταμείου υπήρξε συνεχής αναπροσαρμογή των δράσεων, με έργα που δεν μπορούσαν να ολοκληρωθούν εντός των ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων να αντικαθίστανται από άλλα περισσότερο ώριμα, χωρίς να μεταβάλλεται ο συνολικός προϋπολογισμός του ενεργειακού σκέλους.
Πρώτος πυλώνας: 1,5 δισ. ευρώ για εξοικονόμηση
Ο μεγαλύτερος πυλώνας του προγράμματος αφορά την ενεργειακή εξοικονόμηση, με συνολικούς πόρους περίπου 1,5 δισ. ευρώ. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται όλα τα προγράμματα “Εξοικονομώ”, τα προγράμματα για θερμοσίφωνες και αντλίες θερμότητας, καθώς και οι δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τον κ. Τσάφο, περισσότερα από 90.000 νοικοκυριά έχουν ενταχθεί στα διάφορα προγράμματα “Εξοικονομώ”, ενώ άλλοι περίπου 90.000 δικαιούχοι επωφελήθηκαν από τα προγράμματα εγκατάστασης αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων. Αντίθετα, παραδέχθηκε ότι τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης των επιχειρήσεων δεν είχαν την ίδια επιτυχία, καθώς η απορρόφηση ήταν χαμηλότερη του αναμενομένου, με σχεδόν χίλιες επιχειρήσεις να συμμετέχουν τελικά στις σχετικές δράσεις.
Άλλο 1,5 δισ. ευρώ σε ΑΠΕ, αποθήκευση και δίκτυα
Ο δεύτερος μεγάλος πυλώνας αφορά επίσης επενδύσεις περίπου 1,5 δισ. ευρώ, οι οποίες κατευθύνθηκαν στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της αποθήκευσης και των ηλεκτρικών δικτύων.
Στο σκέλος αυτό περιλαμβάνονται η χρηματοδότηση φωτοβολταϊκών σε στέγες και αγροτικές εγκαταστάσεις, οι διαγωνισμοί αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, η αντλησιοταμίευση της Αμφιλοχίας, καθώς και σημαντικές επενδύσεις των ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ για την ενίσχυση και υπογειοποίηση των δικτύων. Παράλληλα, μέσω του ΤΑΑ χρηματοδοτήθηκε και η ενίσχυση του ΕΛΑΠΕ, συμβάλλοντας στη σταθεροποίηση της αγοράς των ΑΠΕ.
Τρίτος πυλώνας: Βιομηχανία και καινοτομία
Ο τρίτος πυλώνας, ύψους περίπου 400 εκατ. ευρώ, αφορά τη στήριξη της βιομηχανικής παραγωγής και της ενεργειακής καινοτομίας.
Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται τα έργα υδρογόνου, η ανάπτυξη τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS), αλλά και το πρόγραμμα Producing Green, το οποίο χρηματοδοτεί την παραγωγή πράσινου βιομηχανικού εξοπλισμού, όπως καλώδια, ηλεκτρικοί θερμοσίφωνες και άλλος ενεργειακός εξοπλισμός.
Οι μεταρρυθμίσεις που αφήνει πίσω το Ταμείο
Πέρα από τις επενδύσεις, ο κ. Τσάφος στάθηκε ιδιαίτερα και στο μεταρρυθμιστικό αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης. Όπως ανέφερε, μέσω του ΤΑΑ θεσπίστηκε το νέο πλαίσιο για το βιομεθάνιο, προχώρησε το θεσμικό πλαίσιο για το CCS, δημιουργήθηκε η ειδική εταιρεία (SPV) για την ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, θεσπίστηκε η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου για τα έργα αυτά, ενώ ολοκληρώνεται και το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, το οποίο αποτελεί ένα από τα βασικά ορόσημα του Ταμείου.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό, στόχος του υπουργείου είναι το σχετικό χωροταξικό να έχει οριστικοποιηθεί έως το τέλος Ιουλίου, ώστε να κλείσει και το τελευταίο σημαντικό μεταρρυθμιστικό ορόσημο του ενεργειακού σκέλους του Ταμείου Ανάκαμψης. Ο ίδιος ανέφερε ότι δεν αναμένονται σημαντικές αλλαγές στις προβλέψεις του χωροταξικού που τέθηκε σε διαβούλευση παρά μόνο σημειακές. Αυτό σημαίνει ότι οι βασικές διατάξεις για το υψόμετρο, τα νησιά, τις ΖΕΠ και το αιολικό δυναμικό θα παραμείνουν ως έχουν, παρά τις αντιδράσεις των φορέων των αιολικών.
Πηγή: capital.gr
