Του Δημήτρη Γκάτσιου
Η άτυπη δια των δηλώσεων στους δημοσιογράφους τηλεμαχία των Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στο πέσιμο της αυλαίας των εργασιών της Συνόδου Κορυφής των “32” της Συμμαχίας, ανέδειξε και πάλι το μακροχρόνιο μοτίβο. Αθήνα και Άγκυρα κρατούν τις μεγάλες αποστάσεις και κινούνται σε διαφορετικές κατευθύνσεις όσον αφορά στα μείζονα της ατζέντας.
Με τα F-35 και την επιχείρηση αποκρυπτογράφησης των δηλώσεων του προέδρου Τραμπ, περί των τουρκικών “θέλω” για ξεκλείδωμα της συμμετοχής στο πρόγραμμα να μετατρέπονται σε ένα από τα κεντρικά θέματα συζήτησης στα “πηγαδάκια” των εκπροσώπων των Μέσων Ενημέρωσης, Ελλάδα και Τουρκία δε φαίνεται να έχουν καλύψει εκατοστό στη γεφύρωση των χρόνιων διαφορών, ωστόσο κοινή φαίνεται να είναι η διάθεση για τη διατήρηση των αποκαλούμενων και “ήρεμων νερών”.
Για τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, με τα βλέμματα να είναι στραμμένα στο επόμενο τετ α τετ των δύο ηγετών, το οποίο δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί. Ένα “παράθυρο” παραδοσιακά ανοίγει στις εργασίες της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη. Μέχρι τότε, η ελληνική πρωτεύουσα συνεχίζει να θέτει τις κόκκινες γραμμές της, όπως έσπευσε να πράξει στο σκηνικό του “λευκού παλατιού” ο κ. Μητσοτάκης.
Τα ελληνικά σήματα
Με την πρωινή άφιξή του στις εργασίες της Συνόδου Κορυφής της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, ο πρωθυπουργός (όπως έπραξε και τον Φεβρουάριο στο πλαίσιο του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας) έφερε στην πρώτη γραμμή την απειλή πολέμου της Τουρκίας. Η συνοχή του ΝΑΤΟ περνάει μέσα από τον σεβασμό στις σχέσεις καλής γειτονίας και στα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών-μελών είναι το ελληνικό σήμα.
“Νομίζω ότι είναι μία ιστορική ανορθογραφία, η οποία δεν συντάσσεται ούτε με τη Διακήρυξη των Αθηνών, ούτε με το καλό κλίμα το οποίο θέλουμε να χτίσουμε ως δύο γειτονικές χώρες που, παρά τις διαφορές μας, θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε ειρηνικά και να χτίζουμε σχέσεις καλής γειτονίας. Νομίζω ότι όλοι οι συνάδελφοί μου στην Ευρώπη αντιλαμβάνονται ότι δεν -θα έλεγα- ταιριάζει και με το κλίμα της Συμμαχίας να υπάρχει αυτή η απειλή πολέμου, η οποία, όπως σας είπα, έρχεται από το βαθύ παρελθόν, από το 1995. Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα πια να την αφήσουμε πίσω μας”, σημείωσε ο πρωθυπουργός, στο πλαίσιο της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε με τη λήξη των εργασιών της Συνόδου.
Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα δείχνει στην Άγκυρα εξακολουθητικά την οδό του σεβασμού στο Διεθνές Δίκαιο, δηλώνοντας, παράλληλα, σταθερά υπέρ μίας εποικοδομητικής, λειτουργικής και παραγωγικής σχέσης μεταξύ των δύο χωρών. “Έχουμε μία βασική διαφορά με την Τουρκία, και αυτή είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Και το πλαίσιο για την επίλυση αυτού του μακροχρόνιου προβλήματος είναι η τήρηση του Διεθνούς Δικαίου και ειδικά η εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας…Θα συνεχίσω να συνεργάζομαι με τον πρόεδρο Ερντογάν στην κατεύθυνση μίας εποικοδομητικής σχέσης. Ακόμη και αν δεν επιλύσουμε αυτό το μακροχρόνιο πρόβλημα, το οποίο, όπως έχουμε πει, χρονολογείται από τη δεκαετία του 1970, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ζούμε ειρηνικά και να ασχολούμαστε με άλλα θέματα της ατζέντας. Και για αυτό πιστεύω ότι τα προβλήματα που προέρχονται από το παρελθόν, οι αποφάσεις που έλαβε η τουρκική Εθνοσυνέλευση τη δεκαετία του 1990, απλά δεν έχουν θέση στον σημερινό κόσμο”, τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.
Η ηγεσία του εξ’ ανατολών γείτονα, πάντως, δε δείχνει καμία διάθεση απόσυρσης της απειλής πολέμου σε περίπτωση που η Ελλάδα ασκήσει το δικαίωμά της για επέκταση των χωρικών υδάτων.
“Η συντριπτική πλειονότητα του λαού μου δεν γνωρίζει καν τι είναι. Για αυτό δεν νομίζω ότι πρέπει να απασχολούμε τον λαό μας με αυτά τα θέματα. Και ήδη λέμε στους Έλληνες φίλους μας: ας μην επιβαρύνουμε ούτε τους Έλληνες πολίτες ούτε τους δικούς μας πολίτες με αυτό”, ήταν η απάντηση του προέδρου Ερντογάν, που εκφράζει την αισιοδοξία του για την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35. Και η Αθήνα; Όπως φάνηκε και από τις δηλώσεις του πρωθυπουργού παραμένει ψύχραιμη, υπενθυμίζοντας το ισχυρό…φίλτρο του Κογκρέσου. “Υπάρχουν σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία προκειμένου η Τουρκία να προμηθευτεί τα F-35, γιατί θυμίζω ότι ο λόγος για τον οποίο η Τουρκία είχε απομακρυνθεί από το πρόγραμμα των F-35 συνδεόταν με την αγορά του συστήματος S-400, ένα σύστημα το οποίο το ΝΑΤΟ και οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν ότι είναι ευθέως ανταγωνιστικό προς το ίδιο το πρόγραμμα των F-35”, σχολίασε ο κ. Μητσοτάκης, αποκαλύπτοντας ότι οι πρώτοι Έλληνες πιλότοι θα ξεκινήσουν να εκπαιδεύονται στα υπερσύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη εντός του 2027.
“Δεν είναι δική μου δουλειά να υποδείξω σε κανέναν, και σίγουρα όχι στις Ηνωμένες Πολιτείες, τι θα πουλήσουν και πού θα πουλήσουν. Όπως δεν δέχομαι κι εγώ υποδείξεις για το τι θα αγοράσουμε εμείς ως χώρα, προκειμένου να θωρακίσουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις μας και να ασφαλίσουμε τη χώρα”, ήταν το μήνυμα του πρωθυπουργού.
Πηγή: capital.gr
