Του Τάσου Δασόπουλου
Πριν η Αθήνα δει τις τιμές αμόλυβδης βενζίνης και πετρελαίου κίνησης στα προ της κρίσης επίπεδα, μετά την εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ετοιμάζεται να ζήσει νέες αυξήσεις.
Τα αμερικανικά χτυπήματα στα παράλια του Ιράν, τα οποία ο Αμερικανός Πρόεδρος υποσχέθηκε από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα να επαναλάβει, έχουν κάνει ήδη ζημιά. Η τιμή του πετρελαίου Μπρέντ, η οποία είχε υποχωρήσει στα 70 δολάρια το βαρέλι, αυξήθηκε απότομα χθες κοντά στα 79 δολάρια, ενώ και οι τιμές του φυσικού αερίου για την Ευρώπη, από τα 32 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα που είχαν υποχωρήσει, αυξήθηκαν ξανά στα 59 ευρώ. Συνεπώς, θα πρέπει να περιμένουμε τις τιμές της αμόλυβδης να ξεπεράσουν και πάλι τα 2 ευρώ και του πετρελαίου κίνησης να ξαναφτάνουν τα 2 ευρώ.
Η νέα αυτή αύξηση των τιμών ενέργειας θα δοκιμάσει και τη συμφωνία κυρίων που έγινε μεταξύ των εκπροσώπων της αγοράς και του Πρωθυπουργού, στο τέλος Ιουνίου, για πάγωμα των τιμών το καλοκαίρι, μετά και την άρση του ανώτατου ποσοστού κέρδους στο τέλος του προηγούμενου μήνα. Οι μεγάλες αλυσίδες τροφίμων είχαν υπολογίσει να απορροφήσουν το επιπλέον κόστος παραγωγής των τριών μηνών της σύρραξης και των υψηλών διεθνών τιμών, με στόχο από τον Σεπτέμβριο να ομαλοποιηθεί η λειτουργία της αγοράς.
Τούτο, με δεδομένο ότι οι ΗΠΑ δεν θα ήθελαν να περάσουν τις ενδιάμεσες εκλογές με ανοιχτό το ζήτημα του Ιράν, το οποίο κοστίζει πολύ και σε χρήματα αλλά και σε ανθρώπινο κεφάλαιο. Παρ’ όλα αυτά, τίποτα δεν φάνηκε να σταματά την επανεκκίνηση των βομβαρδισμών μέσα στην εβδομάδα. Πλέον, όλοι έχουν πειστεί ότι η κατάσταση θα συνεχίσει να κυλά έτσι, με εκρήξεις τις οποίες θα διαδέχονται λίγες μέρες κατάπαυσης του πυρός, πριν επαναληφθεί ξανά το ίδιο μοτίβο.
Ωστόσο, η Αθήνα ανησυχεί ότι το μοτίβο αυτό θα αυξήσει και θα διατηρήσει στο ύψος του τον πληθωρισμό, ο οποίος υποχώρησε, σε όρους εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή, κατά 1% τον Ιούνιο, στο 3,9% από 4,9% τον Μάιο, παραμένοντας όμως ο τέταρτος υψηλότερος εντός της ΕΕ.
Αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων, αλλά σε επίπεδα αρκετά υψηλότερα ακόμα από την προ του πολέμου στο Ιράν περίοδο, έδειξε εξάλλου και η μέτρηση των τιμών καταναλωτή από την ΕΛΣΤΑΤ για τον Ιούνιο, που ανακοινώθηκε την Πέμπτη το μεσημέρι, με αυξήσεις πολλαπλάσιες του μέσου ρυθμού σε αρκετές κατηγορίες τροφίμων, στην εστίαση και στα ενοίκια.
Ειδικότερα, ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε τον περασμένο μήνα με ετήσιο ρυθμό 4,4% επιβραδύνοντας από το 5,2% που είχε καταγράψει τον Μάιο (και 5,4% τον Απρίλιο). Στη σύγκριση Μαΐου – Ιουνίου ο δείκτης δεν παρουσίασε μεταβολή (0%).
Παρά την έντονη υποχώρηση των τιμών των καυσίμων σε μηνιαία βάση (Πετρέλαιο κίνησης -7,6%, Βενζίνη -5,7%) στην ετήσια σύγκριση η ενέργεια άσκησε τη μερίδα του λέοντας των πληθωριστικών πιέσεων, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου ήταν αυξημένες κατά 24,6% από την ίδια περίοδο πέρυσι, του πετρελαίου θέρμανσης κατά 53,2%, του πετρελαίου κίνησης κατά 12% και της βενζίνης κατά 12,8%.
Από εκεί και πέρα, σειρά ισχυρών ανατιμήσεων καταγράφηκε και σε αρκετές κατηγορίες τροφίμων, κυρίως κρεάτων. Ενδεικτικά οι τιμές του μοσχαριού ήταν αυξημένες κατά 15,6% και του αρνιού κατά 16,2%.
Ανησυχία για τρόφιμα και δομικό πληθωρισμό
Όπως και σε κάθε πληθωριστική έξαρση, τα δύο μεγαλύτερα σημεία ανησυχίας για το οικονομικό επιτελείο είναι η εξέλιξη των τιμών των τροφίμων, καθώς θεωρείται από τις πιο ανελαστικές δαπάνες και πιέζουν περισσότερο τα χαμηλά και μεσαία νοικοκυριά, και ο δομικός πληθωρισμός.
Τα τρόφιμα είχαν τον περασμένο μήνα αύξηση 2,4%, έναντι 1,6% για τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Ο δομικός, από την άλλη (δηλαδή ο πληθωρισμός εξαιρουμένων των καυσίμων και των εποχικών ειδών), κινήθηκε αντίθετα με τον μέσο πληθωρισμό, αυξήθηκε στο 3,4% από 2,2% τον Μάιο. Ο υψηλός δομικός πληθωρισμός λειτουργεί ως πρόδρομος δείκτης για τη “μακροημέρευση” και του μέσου πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα, και μάλιστα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Μια επιπλέον ανησυχία είναι ότι βρισκόμαστε ήδη στη θερινή περίοδο, όπου ο πληθωρισμός δεν καθορίζεται τόσο από τα αστικά κέντρα, αλλά από την περιφέρεια, και ο λόγος είναι ο τουρισμός. Επιπλέον, το ιστορικό των θερινών περιόδων είναι ότι, εκτός κάποιου εξαιρετικού γεγονότος (πόλεμος, κρίση), οι καλοκαιρινοί μήνες είναι αυτοί που καταγράφουν τα υψηλότερα επίπεδα πληθωρισμού από όλο τον χρόνο.
Πηγή: capital.gr
