Άμυνα: Η μάχη για τα εξοπλιστικά και το κύμα συνεργασιών

Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου

Σε φάση επιτάχυνσης φαίνεται να εισέρχεται ο σχεδιασμός για τα μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα, με αιχμή την “Ασπίδα του Αχιλλέα” και την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Το πρόγραμμα, συνολικού ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, λειτουργεί ως καταλύτης για ένα ευρύτερο πλέγμα συνεργασιών μεταξύ ελληνικών και διεθνών ομίλων.

Εφόσον προχωρήσει η κατεύθυνση για υποχρεωτική ελληνική συμμετοχή σε ποσοστό 25% στα εξοπλιστικά προγράμματα, το οικονομικό αποτύπωμα για την εγχώρια βιομηχανία μόνο από την “Ασπίδα” θα προσεγγίσει τα 750 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, οι συμφωνίες έχουν ήδη κλειδώσει, ενώ το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι η έγκριση από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ), εντός Ιουλίου.

Οι παρεμβάσεις

Το ζήτημα της ελληνικής συμμετοχής επανήλθε πρόσφατα στο προσκήνιο, κατά τα εγκαίνια της νέας μονάδας της M Technologies στον Βόλο. Ο επικεφαλής της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, έθεσε ενώπιον του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, το ζήτημα της διασύνδεσης της αμυντικής βιομηχανίας με τις επιχειρησιακές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων. Παράλληλα, χαρακτήρισε θετική την κατεύθυνση για υποχρεωτική συμμετοχή 25%, προτείνοντας παράλληλα οι προσφορές που προβλέπουν υψηλότερο ποσοστό εγχώριας παραγωγής να λαμβάνουν επιπλέον βαθμολογία κατά τη διαδικασία αξιολόγησης.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, σημείωσε ότι έχει δώσει εντολή στη Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών ώστε το 25% κάθε συστήματος που δεν κατασκευάζεται από ελληνική εταιρεία να μεταφράζεται σε επενδύσεις εντός της χώρας. Όπως διευκρίνισε, ειδικά για τα προηγμένα τεχνολογικά συστήματα, το ζητούμενο δεν είναι απλώς το παραδοσιακό υποκατασκευαστικό έργο, αλλά μια ουσιαστικότερη συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας.

Τα κρίσιμα συστήματα

Η “Ασπίδα του Αχιλλέα” αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας που θα συνδυάζει αντιαεροπορικά, αντιβαλλιστικά και anti-drone συστήματα, αισθητήρες, ραντάρ και κέντρα διοίκησης και ελέγχου. Στόχος είναι η δημιουργία μιας πολυεπίπεδης προστασίας απέναντι σε πυραυλικές επιθέσεις, drones, UAVs, αεροσκάφη αλλά και άλλες ασύμμετρες απειλές, με έμφαση αρχικά στη Θράκη και στο ανατολικό Αιγαίο.

Καθοριστικό ρόλο στο νέο αυτό σύστημα αναμένεται να διαδραματίσουν ισραηλινά αντιαεροπορικά και αντιπυραυλικά συστήματα, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα επιχειρησιακών αναγκών. Σύμφωνα με πληροφορίες, μεταξύ αυτών των συστημάτων ξεχωρίζει το Barak MX της Israel Aerospace Industries (IAI), το SPYDER All-in-One (AiO) και το David’s Sling της Rafael και τα ραντάρ EL/M-2084 της ELTA.

Υπενθυμίζεται ότι τη διαμόρφωση της “Ασπίδας του Αχιλλέα” συμπληρώνει και το πρόγραμμα προμήθειας 36 Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων PULS από το Ισραήλ, ύψους άνω των 650 εκατ. ευρώ, το οποίο έχει ήδη λάβει την έγκριση του ΚΥΣΕΑ.

Η ελληνική συμμετοχή

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η προσπάθεια ενίσχυσης της εγχώριας αμυντικής βάσης. Σύμφωνα με πληροφορίες του “Κ”, η Metlen Energy & Metals θα συμμετάσχει στην “Ασπίδα”. Εξάλλου, στον Βόλο, η Metlen διαμορφώνει ένα σύγχρονο, καθετοποιημένο αμυντικό βιομηχανικό οικοσύστημα, επενδύοντας δυναμικά στην ενίσχυση της παραγωγικής της βάσης. Αυτή τη στιγμή λειτουργούν τέσσερις μονάδες, ενώ στην πλήρη ανάπτυξή του το hub θα αποτελείται από έξι εργοστάσια. Το συνολικό ύψος των επενδύσεων για το αμυντικό hub εκτιμάται, σύμφωνα με πληροφορίες, ότι θα προσεγγίσει τα 250 εκατ. ευρώ.

Μεταξύ των εταιρειών που εμφανίζονται να διεκδικούν ρόλο στο πρόγραμμα είναι επίσης η Intracom Defense (IDE), η οποία έχει εξαγοραστεί από την η IAI, και η THEON International. Επίσης, τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ) και η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), κυρίως για έργα ολοκλήρωσης, υποστήριξης και συντήρησης. Ακόμα, ενδιαφέρον παρουσιάζεται και από εταιρείες όπως οι Miltech, Scytalys, Akmon και Ναυπηγεία Σαλαμίνας, ενώ εξετάζεται και συμμετοχή ΓΕΚ Τέρνα και Aktor σε κατασκευαστικό και υποστηρικτικό έργο.

Νέες στρατηγικές συμμαχίες

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΙΑΙ, εκτός από την εξαγορά της IDE, έχει προχωρήσει σε μνημόνια συνεργασίας με την ΕΑΒ, τα ΕΑΣ και τη Miltech.

Ενδεικτική των προοπτικών αυτών των συνεργειών είναι και η υπογραφή μνημονίου κατανόησης (MοU) μεταξύ της ΕΑΒ και της ELTA Systems, θυγατρικής της ΙΑΙ, για την παραγωγή του υποβρύχιου μη επανδρωμένου οχήματος (UUV) “Blue Whale”, ενώ το αντι-drone σύστημα “Κένταυρος” της ΕΑΒ έχει ενσωματωθεί στο Barak MX, ενισχύοντας τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων.

Ιδιαίτερη δυναμική αποκτά και η συνεργασία που ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα η ΓΕΚ Τέρνα με τη Rheinmetall, η οποία στοχεύει στη δημιουργία ολοκληρωμένων αμυντικών λύσεων και στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης. Σύμφωνα με πληροφορίες του “Κ”, η Rheinmetall αναζητούσε έναν εταίρο στην Ελλάδα με βαθύ know-how στην οργάνωση και υλοποίηση πολύ σύνθετων έργων.

Παράλληλα, η Rheinmetall έχει υπογράψει μνημόνιο κατανόησης (MoU) και με την ΕΛΒΟ, η οποία επίσης έχει εκδηλώσει δημόσια ενδιαφέρον για την “Ασπίδα”. Επίσης, η ΓΕΚ Τέρνα έχει προβεί στην υπογραφή μνημονίου συμφωνίας (MoU) και με την Airbus, με στόχο τη συνεργασία για τη δημιουργία ολοκληρωμένων λύσεων στην Ελλάδα σε τομείς όπως οι στρατιωτικές δορυφορικές επικοινωνίες και η ανθεκτικότητα κρίσιμων υποδομών.

Σημειώνεται ότι η “Ασπίδα του Αχιλλέα” εντάσσεται συνολικά στον Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ), ο οποίος εκτείνεται σε ορίζοντα 12ετίας και ανέρχεται σε περίπου 25 δισ. ευρώ.

Το SAFE και τα 6 εξοπλιστικά προγράμματα

Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση υπέγραψε πρόσφατα τη συμφωνία SAFE με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της οποίας δρομολογούνται έξι εξοπλιστικά προγράμματα συνολικού ύψους 787,6 εκατ. ευρώ. Τα προγράμματα αυτά περιλαμβάνουν δορυφόρους επικοινωνιών σε συνεργασία με την Κύπρο και τη Νορβηγία, δορυφόρους συνθετικής απεικόνισης για την επιτήρηση εδάφους με την Πολωνία, καθώς και την ανάπτυξη των αντι-drone συστημάτων της ΕΑΒ (“Κένταυρος” και “Υπερίων”) από κοινού με τη Βουλγαρία και την Κύπρο. Επιπλέον, προβλέπεται η προμήθεια κρυπτοσυσκευών και συστημάτων ασύρματων επικοινωνιών, αλλά και η ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων.