Του Χάρη Φλουδόπουλου
Με τα χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου της τελευταίας 15ετίας αναμένεται να εισέλθει η Ευρώπη στον φετινό χειμώνα, μια εξέλιξη που αναζωπυρώνει τις ανησυχίες για νέα άνοδο των τιμών του φυσικού αερίου και κατ’ επέκταση του ηλεκτρικού ρεύματος κατά τη διάρκεια της περιόδου θέρμανσης.
Οι τελευταίες εκτιμήσεις της Wood Mackenzie δείχνουν ότι στο τέλος της περιόδου πλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθηκών, στα τέλη Οκτωβρίου, η πληρότητα θα διαμορφωθεί μόλις στο 76%, επίπεδο που αποτελεί το χαμηλότερο από το 2011 και μετά. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται στις αποθήκες για να καλύψει την αυξημένη ζήτηση του χειμώνα και να περιορίσει την έκθεση σε πιθανές διαταραχές της αγοράς.
Σύμφωνα με στοιχεία του Gas Infrastructure Europe μετά από αρκετά χρόνια όπου οι αποθήκες έκλειναν την περίοδο αναπλήρωσης με πληρότητα κοντά ή ακόμη και πάνω από το 90%, το 2026 αναμένεται να καταγραφεί αισθητή υποχώρηση, με τα επίπεδα να βρίσκονται σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα των τελευταίων ετών.
Η δυσμενής αυτή εικόνα ξεκίνησε ήδη από την άνοιξη. Μετά από έναν ιδιαίτερα ψυχρό χειμώνα, οι ευρωπαϊκές αποθήκες βρέθηκαν να διαθέτουν μόλις 28% των αποθεμάτων τους κατά την έναρξη της περιόδου αναπλήρωσης, έναντι σημαντικά υψηλότερων επιπέδων τα προηγούμενα χρόνια. Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, η μέση πληρότητα κινείται περίπου στο 48%, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την επίτευξη υψηλών επιπέδων αποθήκευσης έως τον Οκτώβριο.
Το Ορμούζ ανέτρεψε τους σχεδιασμούς
Καθοριστικό ρόλο στην επιβράδυνση της αναπλήρωσης των αποθεμάτων διαδραμάτισε η πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή. Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προκάλεσε σοβαρές διαταραχές στις ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG.
Παράλληλα, μειωμένη ήταν και η παραγωγή σε δύο από τους σημαντικότερους εξαγωγείς της περιοχής, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη διαθεσιμότητα φορτίων για την ευρωπαϊκή αγορά.
Την ίδια στιγμή, η αποκλιμάκωση των ευρωπαϊκών τιμών φυσικού αερίου λειτούργησε αποτρεπτικά για την προσέλκυση επιπλέον φορτίων LNG, καθώς οι προμηθευτές προτίμησαν αγορές με υψηλότερες αποδόσεις.
Αυξημένος ο κίνδυνος νέων ανατιμήσεων
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η χαμηλή αφετηρία των αποθεμάτων αυξάνει σημαντικά την ευαισθησία της ευρωπαϊκής αγοράς απέναντι σε οποιαδήποτε νέα διαταραχή κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Όπως επισημαίνεται, ακόμη και αν η αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή οδηγήσει σε σταδιακή αποκατάσταση των εξαγωγών LNG, η περιορισμένη προσφορά που καταγράφηκε τους τελευταίους μήνες αφήνει ήδη ισχυρό αποτύπωμα στα αποθέματα.
Χαρακτηριστική είναι η εκτίμηση αναλυτών της Argus Media ότι όσο διατηρείται η περιορισμένη διαθεσιμότητα LNG, τόσο χαμηλότερα θα είναι τα ευρωπαϊκά αποθέματα στην έναρξη της χειμερινής περιόδου, αυξάνοντας σημαντικά την πιθανότητα έντονων διακυμάνσεων και εκρήξεων στις τιμές σε περίπτωση παρατεταμένου ψύχους ή νέων προβλημάτων στον εφοδιασμό.
Προς το παρόν, πάντως, η αγορά παραμένει σχετικά ήρεμη. Το ολλανδικό συμβόλαιο αναφοράς TTF κινείται γύρω στα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδο ελαφρώς υψηλότερο από εκείνο πριν από την έναρξη της κρίσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και συμβατό με τα εποχικά δεδομένα.
Ωστόσο, η εικόνα των αποθηκών λειτουργεί ως σαφής υπενθύμιση ότι η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου εξακολουθεί να παραμένει ευάλωτη. Εάν ο ερχόμενος χειμώνας αποδειχθεί ψυχρότερος του αναμενομένου ή υπάρξουν νέες διαταραχές στις διεθνείς ροές LNG, η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με περιορισμένα αποθέματα και αυξημένο κίνδυνο νέου κύματος ανατιμήσεων στην ενέργεια.
Πηγή: capital.gr
