Η Ελλάδα χρειάστηκε “να επανεξετάσει τον τρόπο λειτουργίας του πολιτικού της συστήματος” λόγω της κρίσης χρέους, ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης σε συνέντευξη του στο περιοδικό L’Express, ενώ σημείωσε ότι “οι πολιτικοί της χώρας τότε δεν διαχειρίστηκαν σωστά την κρίση”.
“Τέσσερις χώρες της Ευρωζώνης τέθηκαν σε πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης. Οι άλλες τρεις χρειάστηκαν μόνο ένα πρόγραμμα διάσωσης, ενώ η Ελλάδα χρειάστηκε τρία, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι πολιτικοί της χώρας τότε δεν διαχειρίστηκαν σωστά την κρίση”, ανέφερε χαρακτηριστικά.
“Αποκορύφωμα αποτέλεσε το αποτυχημένο δημοψήφισμα του 2015. Πληρώσαμε πολύ ακριβά τον λαϊκισμό, και μάλιστα με ιδιαίτερα οδυνηρό τρόπο”, πρόσθεσε ο ο κ. Πιερρακάκης.
“Σήμερα, η Ελλάδα έχει αφήσει οριστικά πίσω της εκείνη την περίοδο και οι αριθμοί το αποδεικνύουν. Από το 2019, όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση, έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από μισό εκατομμύριο θέσεις εργασίας και βρισκόμαστε πολύ κοντά στο να καταγράψουμε το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας στη σύγχρονη ιστορία της χώρας”, ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών.
Ολόκληρη η συνέντευξη:
Ερώτηση: Η σοβαρότητα της ελληνικής κρίσης έγινε πλήρως εμφανής στον απόηχο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. Πώς βιώσατε εκείνη την περίοδο;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Εκείνη την εποχή βρισκόμουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ολοκλήρωνα το μεταπτυχιακό μου στο MIT. Έζησα, λοιπόν, από κοντά την κρίση των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ, προτού οι επιπτώσεις της εξαπλωθούν σε ολόκληρο τον κόσμο.
Στη συνέχεια επέστρεψα στην Ελλάδα για να ξεκινήσω μια νέα φάση της επαγγελματικής μου πορείας, τόσο στον δημόσιο τομέα όσο και στο οικοσύστημα της καινοτομίας και των νεοφυών επιχειρήσεων (startups). Ήταν το 2009, στην αρχή της ελληνικής κρίσης δημόσιου χρέους.
Τότε κανείς δεν περίμενε ότι η κρίση θα διαρκούσε μια ολόκληρη δεκαετία. Κανείς δεν περίμενε επίσης ότι το κοινωνικό και οικονομικό της κόστος θα ήταν τόσο βαρύ, ότι η ανεργία θα εκτοξευόταν και ότι θα καταλήγαμε να χάσουμε το 25% του ΑΕΠ μας, δηλαδή μια απώλεια αντίστοιχη με εκείνη που υπέστησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη Μεγάλη Ύφεση.
Παρ’ όλα αυτά, εκείνη η περίοδος υπήρξε ιδιαίτερα διδακτική και βγήκαμε από αυτήν πολύ πιο δυνατοί.
Ερώτηση: Κοιτάζοντας πίσω στον χρόνο, θα λέγατε ότι οι θυσίες που απαίτησε η Τρόικα ήταν υπερβολικές;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα έλεγα ότι η παρακαταθήκη εκείνης της περιόδου είναι σύνθετη, παρότι ορισμένα από τα στοιχεία της ήταν απολύτως αναγκαία. Θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι τα μέτρα λιτότητας ήταν πολύ πιο αυστηρά από όσο χρειαζόταν ή ότι η αναδιάρθρωση του χρέους έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι να αντλούμε διδάγματα και να τα αξιοποιούμε για να προχωράμε μπροστά. Χωρίς τα μαθήματα της κρίσης δημόσιου χρέους, η Ευρώπη δεν θα είχε δημιουργήσει μια σειρά από χρηματοδοτικά εργαλεία που αποδείχθηκαν απαραίτητα για την αντιμετώπιση των κρίσεων που ακολούθησαν, ιδίως της πανδημίας του COVID-19.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, εκείνη η περίοδος ανέδειξε την αποτυχία του οικονομικού μοντέλου που ακολουθούσε η χώρα πριν από το 2008. Ήταν ένα μοντέλο βασισμένο στην κατανάλωση, χωρίς επαρκή στήριξη στην καινοτομία και στις εξαγωγές.
Η χώρα μας χρειάστηκε επίσης να επανεξετάσει τον τρόπο λειτουργίας του πολιτικού της συστήματος. Τέσσερις χώρες της Ευρωζώνης τέθηκαν σε πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης. Οι άλλες τρεις χρειάστηκαν μόνο ένα πρόγραμμα διάσωσης, ενώ η Ελλάδα χρειάστηκε τρία, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι πολιτικοί της χώρας τότε δεν διαχειρίστηκαν σωστά την κρίση.
Αποκορύφωμα αποτέλεσε το αποτυχημένο δημοψήφισμα του 2015. Πληρώσαμε πολύ ακριβά τον λαϊκισμό, και μάλιστα με ιδιαίτερα οδυνηρό τρόπο.
Σήμερα, η Ελλάδα έχει αφήσει οριστικά πίσω της εκείνη την περίοδο και οι αριθμοί το αποδεικνύουν. Από το 2019, όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση, έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από μισό εκατομμύριο θέσεις εργασίας και βρισκόμαστε πολύ κοντά στο να καταγράψουμε το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας στη σύγχρονη ιστορία της χώρας.
Ταυτόχρονα, για το 2026 η κυβέρνηση προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης διπλάσιο από εκείνον της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά την κρίση στη Μέση Ανατολή, η οποία μας οδήγησε να αναθεωρήσουμε την πρόβλεψή μας από 2,4% σε 2%. Αντιθέτως, πριν από λίγες εβδομάδες αυξήσαμε την πρόβλεψή μας για το 2027 από 1,7% σε 2%.
Πρόκειται για μια απάντηση προς όσους εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τις προοπτικές της χώρας μας, σε μια περίοδο κατά την οποία ολοκληρώνεται σταδιακά η εκταμίευση των ευρωπαϊκών πόρων που διατέθηκαν στο πλαίσιο της ανάκαμψης μετά την πανδημία.
Ερώτηση: Και όσον αφορά το δημόσιο χρέος;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Χρόνο με τον χρόνο καταφέραμε να μειώνουμε συνεχώς αυτό το βάρος. Το 2020, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας ξεπερνούσε το 200% του ΑΕΠ.
Φέτος αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 140%, ενώ το 2029 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί κάτω από το 120%.
Με τη διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων και την πρόωρη αποπληρωμή παλαιότερων, ακριβότερων δανείων, το πολιτικό μας μήνυμα είναι σαφές: δεν έχουμε καμία πρόθεση να μεταβιβάσουμε αυτό το βάρος στην επόμενη γενιά.
Ερώτηση: Σε τι οφείλονται αυτές οι επιτυχίες;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταφέραμε πρώτα να εξασφαλίσουμε την πολιτική σταθερότητα, πάνω στην οποία οικοδομήσαμε τη δημοσιονομική σταθερότητα. Στη συνέχεια, μπορέσαμε να εδραιώσουμε μια κουλτούρα μεταρρυθμίσεων, μικρών και μεγάλων, σε όλους τους τομείς. Προσπαθούμε να προωθούμε νέες μεταρρυθμίσεις κάθε εβδομάδα.
Αυτό που απομένει είναι να ολοκληρώσουμε τον μετασχηματισμό του παραγωγικού μας μοντέλου. Ήδη σήμερα οι εξαγωγές αντιστοιχούν στο 42% του ΑΕΠ μας, δηλαδή στο διπλάσιο ποσοστό σε σχέση με το 2009. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 51%, επομένως η πορεία μας είναι ιδιαίτερα θετική, αλλά μπορούμε να πετύχουμε ακόμη περισσότερα.
Όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση πριν από επτά χρόνια, οι επενδύσεις αντιστοιχούσαν μόλις στο 11% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου στο μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Σήμερα το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί περίπου στο 17%.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιδιώκουμε επίσης να προσελκύσουμε μεγάλης κλίμακας άμεσες ξένες επενδύσεις. Παράλληλα, στηρίζουμε τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές, καθώς η Ευρώπη χρειάζεται επιχειρήσεις μεγαλύτερης κλίμακας. Αυτό αποτελεί ένα από τα βασικά συμπεράσματα των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα.
Ήδη στην Ελλάδα, η UniCredit απέκτησε σημαντικό ποσοστό συμμετοχής σε μία από τις συστημικές μας τράπεζες, την Alpha Bank. Παράλληλα, η Euronext, που έχει έδρα στο Παρίσι, εξαγόρασε το Χρηματιστήριο Αθηνών.
Θέλουμε η Ελλάδα να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη δημιουργία ευρωπαϊκών πρωταθλητών.
Ερώτηση: Από πού αντλείτε την αισιοδοξία σας;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Πιστεύω στην αισιοδοξία που βασίζεται σε απτά αποτελέσματα.
Έχει συντελεστεί μια ουσιαστική αλλαγή νοοτροπίας. Έχει εμπεδωθεί η αντίληψη ότι δεν πρέπει να μένουμε στάσιμοι, αλλά ότι μπορούμε να προχωρήσουμε στην υλοποίηση ενός μεγάλου αριθμού μεταρρυθμίσεων.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους και της οικονομίας. Δημιουργήσαμε το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του οποίου είχα την ευθύνη από το 2019 έως το 2023, με μια οριζόντια οργανωτική δομή που καλύπτει όλους τους τομείς, από την εκπαίδευση και την υγεία έως τη φορολογία.
Παράλληλα, δημιουργήσαμε την κυβερνητική πλατφόρμα gov.gr, η οποία σήμερα προσφέρει περισσότερες από 2.200 δημόσιες υπηρεσίες σε ψηφιακή μορφή, ενώ ο αριθμός αυτός αναμένεται να διπλασιαστεί.
Από την έναρξη της λειτουργίας της, η οποία συνέπεσε με το πρώτο lockdown, έχει αλλάξει την καθημερινότητα των Ελλήνων.
Ερώτηση: Ποια ήταν τα αποτελέσματα αυτού του εκσυγχρονισμού στον τομέα της φορολογίας;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς, η φοροδιαφυγή μειώνεται χρόνο με τον χρόνο, χάρη στην ανεξαρτησία της φορολογικής διοίκησης και στις θεσμικές αλλαγές που υλοποιήσαμε την τελευταία δεκαετία, αλλά και χάρη στην ψηφιοποίηση του συστήματος.
Μάλιστα, πολλές φορές οι λύσεις είναι ιδιαίτερα απλές. Η υποχρεωτική διασύνδεση των τερματικών ηλεκτρονικών πληρωμών (POS) των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με το φορολογικό σύστημα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην αποτελεσματικότερη είσπραξη των φορολογικών εσόδων.
Τα μέτρα αυτά, σε συνδυασμό με την οικονομική ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα και την αύξηση των επενδύσεων, μας επέτρεψαν να καταργήσουμε ή να μειώσουμε 83 φόρους και επιβαρύνσεις κατά τη διάρκεια των τελευταίων επτά ετών.
Κάθε χρόνο, τον Σεπτέμβριο, ο Πρωθυπουργός παρουσιάζει από τη Θεσσαλονίκη το οικονομικό πρόγραμμα της κυβέρνησης. Το 2025 ανακοινώσαμε τις μεγαλύτερες φορολογικές ελαφρύνσεις στην ιστορία της χώρας, με βασικότερο μέτρο τη μείωση του φόρου εισοδήματος ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας: ο εισαγωγικός φορολογικός συντελεστής μειώθηκε στο 0% για τις οικογένειες με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά και στο 9% για τις οικογένειες με τρία παιδιά.
Ερώτηση: Η εκλογή σας στην Προεδρία του Eurogroup, του οργάνου των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, αποτέλεσε έναν ισχυρό συμβολισμό…
Κυριάκος Πιερρακάκης: Δέκα χρόνια αφότου η Ελλάδα βρέθηκε ένα βήμα πριν από την έξοδό της από την Ευρωζώνη, το γεγονός ότι ένας Έλληνας υπουργός εξελέγη στην Προεδρία του Eurogroup έχει πράγματι ισχυρό συμβολισμό. Αυτή η συναισθηματική διάσταση έγινε αισθητή στην Ελλάδα πέρα από κομματικές γραμμές, καθώς η ελληνική κοινωνία βίωσε την κρίση και το κοινωνικό της κόστος ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων.
Κατά τη γνώμη μου, αν υπάρχει μία λέξη που συνοδεύει αυτή την εκλογή, αυτή είναι η “ευθύνη”.
Συχνά, σε συζητήσεις ή συνεντεύξεις, με ρωτούν ποια είναι τα διδάγματα της ελληνικής εμπειρίας. Δεν πιστεύω ιδιαίτερα στα “διδάγματα”. Πιστεύω στην ανταλλαγή ιδεών.
Ερώτηση: Θεωρείτε επίσης σημαντικό οι ευρωπαϊκές πολιτικές να γίνονται αισθητές στην καθημερινότητα των πολιτών…
Κυριάκος Πιερρακάκης: Όταν ρωτά κανείς τους Ευρωπαίους, ανεξάρτητα από τη χώρα τους, τι έχει αλλάξει η Ευρώπη στην καθημερινή τους ζωή, συνήθως αναφέρουν το πρόγραμμα Erasmus και την κατάργηση των χρεώσεων περιαγωγής στην κινητή τηλεφωνία. Πρόκειται, δηλαδή, για απτά και άμεσα οφέλη.
Ένας νέος επιχειρηματίας που ιδρύει μια νεοφυή επιχείρηση θα πρέπει να μπορεί να την ιδρύσει στην Ευρώπη και να την αναπτύξει εδώ, χωρίς να αναγκάζεται να μεταφέρει τη δραστηριότητά της στο Ντέλαγουερ των Ηνωμένων Πολιτειών.
Για να γίνει αυτό, χρειαζόμαστε μεγαλύτερες και ισχυρότερες τράπεζες, ικανές να διοχετεύουν περισσότερη ρευστότητα στην οικονομία και να παρέχουν περισσότερη χρηματοδότηση τόσο στις μεγάλες επιχειρήσεις όσο και στις μικρομεσαίες.
Το αποτέλεσμα θα είναι θετικό τόσο για την ανάπτυξη όσο και για την απασχόληση.
Τα ζητήματα αυτά μπορεί να ακούγονται τεχνικά όταν τα συζητούμε μεταξύ των υπουργών Οικονομικών της Ευρώπης, όμως οι συνέπειές τους είναι βαθιά κοινωνικές και πολιτικές.
Πρέπει να προχωρήσουμε όσο το δυνατόν ταχύτερα.
Ερώτηση: Η Γαλλία βρίσκεται σήμερα υπό πίεση λόγω του μεγάλου δημοσιονομικού ελλείμματος και του δημόσιου χρέους της. Βλέπετε ομοιότητες με την Ελλάδα πριν από την κρίση;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν θα έφτανα στο σημείο να συγκρίνω τις δύο χώρες, καθώς η Γαλλία είναι μια χώρα διαφορετικής κλίμακας, με εξαιρετικά ισχυρή ικανότητα καινοτομίας.
Η φιλοδοξία μου, ως Πρόεδρος του Eurogroup, είναι να συμβάλλω στη διαμόρφωση ορισμένων κοινών ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων, ιδίως στους τομείς της ανάπτυξης και της στρατηγικής κυριαρχίας.
Πρόκειται για προτεραιότητες γύρω από τις οποίες μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε και οι οποίες μπορούν να δώσουν νέα ώθηση σε κάθε κράτος-μέλος, υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι στηρίζονται σε υγιή δημοσιονομικά θεμέλια.
Με αυτό το πνεύμα συνεργάζομαι πολύ στενά με τη γαλλική κυβέρνηση για την προώθηση του ψηφιακού ευρώ, καθώς και της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Η πρωτοβουλία αυτή βασίζεται σε προγενέστερα εγχειρήματα, όπως η Ένωση Κεφαλαιαγορών και η Τραπεζική Ένωση.
Η Γαλλία διαδραματίζει ιδιαίτερα θετικό ρόλο στις σχετικές συζητήσεις, συμβάλλοντας στην επίτευξη διαρκούς προόδου.
Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική ευκαιρία και πρέπει να προχωρήσουμε γρήγορα στην υλοποίησή της, προς όφελος όλων των κρατών-μελών και της Ευρώπης συνολικά.
Αποτελεί στοιχείο της ευρωπαϊκής μας κυριαρχίας, καθώς μας παρέχει τα μέσα για να χρηματοδοτήσουμε τις κοινές μας στρατηγικές προτεραιότητες, ιδίως την άμυνα, έναν τομέα στον οποίο η Ελλάδα και η Γαλλία διατηρούν ιδιαίτερα στενούς δεσμούς.
Το θεμελιώδες ερώτημα είναι το εξής: ως Ευρωπαίοι, θα συνεχίσουμε να διαχειριζόμαστε τον κόσμο που ανήκει στο παρελθόν ή θα επιδιώξουμε να διαμορφώσουμε τον κόσμο του μέλλοντος;
Για εμένα, η απάντηση είναι ξεκάθαρη.
Πηγή: capital.gr
