Η επιλογή σπουδών δεν καθορίζει οριστικά τη ζωή, αλλά αποτελεί την αρχή μιας πορείας που εξελίσσεται με εμπειρίες, προσπάθεια και συνεχή προσαρμογή
Μετά την ανακοίνωση των βαθμολογιών, χιλιάδες μαθητές και οι οικογένειές τους βρίσκονται μπροστά σε μια πολύ σημαντική διαδικασία που αφορά τη συμπλήρωση του μηχανογραφικού δελτίου. Για πολλούς, η διαδικασία αυτή συνοδεύεται από άγχος, αβεβαιότητα και πολλά ερωτήματα. Ποια σχολή να επιλέξω; Να επικεντρωθώ στη βαθμολογία που συγκέντρωσα;
Γράφει ο Δημήτρης Στάικος – Σύμβουλος σταδιοδρομίας EMPLOY edu – Διευθυντής κέντρου Λάρισας «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 21 Ιουνίου 2026
Να ακολουθήσω αυτό που μου αρέσει ή αυτό που θεωρείται πιο «δυνατό» επαγγελματικά; Η αλήθεια είναι ότι το μηχανογραφικό δεν είναι απλώς μια λίστα σχολών. Είναι μια απόφαση που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την εκπαιδευτική και επαγγελματική πορεία ενός νέου ανθρώπου. Γι’ αυτό χρειάζεται σκέψη, ενημέρωση και σωστή αξιολόγηση των επιλογών.
Τα συνηθισμένα λάθη στη συμπλήρωση του μηχανογραφικού
Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη είναι να αντιμετωπίζουμε το μηχανογραφικό σαν μια διαδικασία όπου απλώς «εξαργυρώνουμε» τη βαθμολογία που συγκεντρώσαμε. Πολλοί μαθητές που πέτυχαν υψηλή βαθμολογία αισθάνονται ότι πρέπει οπωσδήποτε να επιλέξουν μια σχολή με υψηλή βάση, ακόμη κι αν δεν τους ενδιαφέρει πραγματικά. Από την άλλη πλευρά, μαθητές με χαμηλότερες επιδόσεις συχνά πιστεύουν ότι οι επιλογές τους είναι περιορισμένες και συμπληρώνουν το μηχανογραφικό χωρίς να εξερευνήσουν όλες τις δυνατότητες που έχουν. Και οι δύο αυτές προσεγγίσεις κρύβουν κινδύνους.
Εξίσου προβληματική είναι και η υπερβολική ενασχόληση με τις προβλέψεις των βάσεων. Κάθε χρόνο ακούγονται δεκάδες εκτιμήσεις, οι οποίες εν τέλει αποδεικνύονται λανθασμένες, και αυτό διότι κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα πώς θα διαμορφωθούν οι βάσεις μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Γι’ αυτό είναι προτιμότερο οι επιλογές να βασίζονται στις πραγματικές επιθυμίες και δυνατότητες του μαθητή και όχι σε εικασίες.
Ένα ακόμη λάθος είναι να συμβουλεύουμε τους μαθητές με βάση το πώς ήταν η αγορά εργασίας πριν από δέκα ή είκοσι χρόνια. Οι σημερινοί υποψήφιοι θα βγουν ουσιαστικά στην αγορά εργασίας γύρω στο 2030-2035. Μέχρι τότε πολλά θα έχουν αλλάξει. Νέα επαγγέλματα θα εμφανιστούν, ενώ άλλα θα μετασχηματιστούν σημαντικά. Τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι νέες τεχνολογίες, η πράσινη ανάπτυξη, η υγεία και οι υπηρεσίες φροντίδας αναμένεται να παίξουν ακόμη πιο σημαντικό ρόλο τα επόμενα χρόνια. Γι’ αυτό χρειάζεται να σκεφτόμαστε όχι μόνο το σήμερα αλλά και το αύριο.
Τι θα πρέπει να εξετάσετε πριν επιλέξετε σχολή
Πριν δηλώσετε μια σχολή, αξίζει να αναρωτηθείτε:
- Τι μου αρέσει πραγματικά;
- Σε ποια μαθήματα ή δραστηριότητες νιώθω δημιουργικός;
- Ποιο επαγγελματικό περιβάλλον θα μου ταίριαζε;
- Ποιες είναι οι αξίες και οι στόχοι μου;
Η επιλογή σπουδών δεν αφορά μόνο το όνομα μιας σχολής. Αφορά τα μαθήματα που θα παρακολουθήσει ένα άτομο για αρκετά χρόνια, τις γνώσεις που θα αποκτήσει και το επαγγελματικό μονοπάτι που πιθανόν θα ακολουθήσει με την ολοκλήρωση των σπουδών. Είναι επίσης σημαντικό να μελετήσετε το πρόγραμμα σπουδών και τα επαγγελματικά δικαιώματα κάθε τμήματος. Συχνά υπάρχουν σχολές που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστές, αλλά προσφέρουν εξαιρετικές προοπτικές. Αντίθετα, ορισμένες σχολές με μεγάλο κύρος μπορεί να μην ταιριάζουν καθόλου στα ενδιαφέροντα και τις φιλοδοξίες ενός μαθητή. Δεν θα πρέπει να απορρίπτονται εύκολα σχολές της περιφέρειας ή τμήματα με χαμηλότερες βάσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις προσφέρουν σημαντικές επαγγελματικές δυνατότητες και συνδέονται με κλάδους που έχουν αυξανόμενη ζήτηση.
Η αξία της προσωπικής κλίσης στις σπουδές και την καριέρα
Στην ελληνική κοινωνία εξακολουθούν να υπάρχουν στερεότυπα γύρω από ορισμένα επαγγέλματα. Πολλοί νέοι ακούν ότι πρέπει να γίνουν γιατροί, δικηγόροι ή μηχανικοί επειδή αυτά τα επαγγέλματα θεωρούνται πιο αναγνωρισμένα και με καλύτερη «αποκατάσταση». Οι γονείς συνήθως δίνουν αυτές τις συμβουλές με καλή πρόθεση. Ωστόσο, καμία σχολή δεν είναι ιδανική για όλους. Η επαγγελματική επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από το πτυχίο. Εξαρτάται από το ενδιαφέρον, την προσπάθεια, τη συνεχή εξέλιξη και την αφοσίωση στο αντικείμενο. Πολλές φορές ένας άνθρωπος που αγαπά αυτό που κάνει μπορεί να προχωρήσει πολύ περισσότερο από κάποιον που ακολούθησε μια επιλογή μόνο και μόνο λόγω κύρους ή κοινωνικής αναγνώρισης.
Ο ρόλος του συμβούλου σταδιοδρομίας
Σε αυτή τη διαδικασία, η συμβολή ενός συμβούλου σταδιοδρομίας μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη. Ο σύμβουλος βοηθά τον μαθητή να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του, να ανακαλύψει τα ενδιαφέροντα και τις δυνατότητές του και να συνδέσει τις επιλογές του με τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς εργασίας. Παράλληλα, μπορεί να ενημερώσει την οικογένεια για επιλογές που συχνά περνούν απαρατήρητες και να συμβάλει στη λήψη πιο ψύχραιμων και τεκμηριωμένων αποφάσεων.
Ένα νέο ξεκίνημα, όχι ένας τελικός προορισμός
Το μηχανογραφικό είναι μια σημαντική απόφαση, αλλά δεν καθορίζει οριστικά ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου. Αποτελεί την αρχή μιας διαδρομής που θα περιλαμβάνει νέες εμπειρίες, γνώσεις, επιλογές και ευκαιρίες. Η πραγματική επιτυχία δεν κρίνεται μόνο από τη σχολή στην οποία θα περάσει κάποιος, αλλά από το πώς θα αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που θα συναντήσει στη συνέχεια. Γι’ αυτό οι μαθητές καλούνται να κάνουν τις επιλογές τους με ψυχραιμία, να εμπιστευτούν τις δυνατότητές τους και να μην περιορίσουν τα όνειρά τους αποκλειστικά στη βαθμολογία που συγκέντρωσαν.
Η σταδιοδρομία δεν σχετίζεται με τη βαθμολογική επίδοση στις πανελλαδικές, αλλά με το αποτέλεσμα των αποφάσεων, της προσπάθειας και της συνέπειας που δείχνουμε κατά την εκπαιδευτική και επαγγελματική μας πορεία.
