Οκτώ αναπάντητα ερωτήματα συνοδεύουν τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, η οποία υπεγράφη ηλεκτρονικά την Κυριακή από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Γκαλιμπάφ, σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους της αμερικανικής διοίκησης.
Όπως αναφέρει το Axios, η συμφωνία δοκιμάζει ήδη αν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη μπορούν να μετατρέψουν μια προσωρινή εκεχειρία σε ευρύτερη διπλωματική διευθέτηση — ξεκινώντας από τα στενά του Ορμούζ και προχωρώντας στο πιο σύνθετο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ισχύει παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες, μεταξύ άλλων και στο Λίβανο. Ωστόσο, το Στενό του Ορμούζ δεν αναμένεται να αρχίσει να ανοίγει ξανά πριν από την επίσημη τελετή υπογραφής που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στη Γενεύη.
Ο Βανς, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Γουίτκοφ και Κούσνερ ο Γκαλιμπάφ και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί θα συναντηθούν την Παρασκευή με Πακιστανούς και Καταριανούς διαμεσολαβητές για να συζητήσουν την επόμενη φάση. Οι ΗΠΑ αναφέρουν ότι το πλήρες κείμενο του μνημονίου κατανόησης θα δημοσιοποιηθεί εντός 24–48 ωρών, αν και ο Τραμπ δήλωσε πως αυτό μπορεί να γίνει μετά την τελετή.
Τα κρίσιμα ερωτήματα γύρω από τη συμφωνία
1. Είναι ήδη σε ισχύ η συμφωνία; Το μνημόνιο υπεγράφη ηλεκτρονικά, αλλά η επίσημη επικύρωση θα γίνει την Παρασκευή στην Ελβετία. Η παράταση της εκεχειρίας εφαρμόζεται, ωστόσο τα στενά δεν έχουν ακόμη ανοίξει πλήρως. Αν και ο Τραμπ ανακοίνωσε την «άμεση» άρση του αποκλεισμού, αργότερα διευκρίνισε ότι αυτό θα συμβεί μετά την τελετή.
2. Θα ανοίξουν πραγματικά τα στενά του Ορμούζ; Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι η συμφωνία προβλέπει πλήρες άνοιγμα χωρίς δασμούς ή περιορισμούς. Διπλωμάτης της περιοχής ανέφερε ότι οι ροές θα επανέλθουν στα προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών, όμως Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι η Τεχεράνη θα διατηρήσει έναν βαθμό ελέγχου.
3. Τι κερδίζει το Ιράν; Και οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι το Ιράν εξασφαλίζει τέλος στις εχθροπραξίες και άρση κυρώσεων για τις εξαγωγές πετρελαίου, κάτι που θα ενισχύσει τα κρατικά έσοδα. Αμερικανοί αξιωματούχοι αρνούνται ότι θα απελευθερωθούν άμεσα παγωμένα κεφάλαια, επιμένοντας σε μοντέλο «πληρωμής βάσει απόδοσης». Ορισμένοι σκεπτικιστές της συμφωνίας έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι ενδέχεται να υπάρχουν παράπλευρες συμφωνίες που παρέχουν στο Ιράν άμεση πρόσβαση σε μετρητά, αν και ο Λευκός Οίκος χαρακτηρίζει αυτό ως «παραπληροφόρηση».
4. Συμφωνούν για το τι έχουν συμφωνήσει; Οι δύο πλευρές παρουσιάζουν διαφορετικές εκδοχές των όρων, καθώς οι διαπραγματεύσεις έγιναν κυρίως μέσω μεσολαβητών και το μνημόνιο έχει περισσότερο πολιτικό χαρακτήρα. Αυτό αφήνει περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών για τα επόμενα βήματα.
5. Θα δημοσιευθεί το πλήρες κείμενο; Μεγάλο μέρος αυτής της σύγχυσης θα μπορούσε να ξεκαθαριστεί αν τα μέρη ή οι διαμεσολαβητές δημοσίευαν απλώς το πλήρες κείμενο του μνημονίου συνεννόησης. Στην ενημέρωση της Δευτέρας, ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης ανέφερε ότι αυτό θα γινόταν μέσα στις επόμενες 24–48 ώρες. Ο Τραμπ δήλωσε ότι αυτό ενδέχεται να μην συμβεί πριν από την Παρασκευή
6. Πώς αντιδρά το Ισραήλ; Η συμφωνία προκαλεί έντονες αντιδράσεις στο Ισραήλ, καθώς προβλέπει εκεχειρία στον Λίβανο. Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ έχει δηλώσει ότι το Ισραήλ δεν θα αποσυρθεί από τις περιοχές του νότιου Λιβάνου που κατέχει ούτε θα παραιτηθεί από το δικαίωμα απάντησης σε επιθέσεις της Χεζμπολάχ.
7. Θα υπάρξει τελικά πυρηνική συμφωνία; Το μνημόνιο ανοίγει περίοδο 60 ημερών για διαπραγματεύσεις πάνω σε τεχνικά ζητήματα. Οι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η επίτευξη μιας τέτοιας συμφωνίας θα είναι δύσκολη, λόγω αμοιβαίας δυσπιστίας.
8. Θα ξαναρχίσει ο πόλεμος αν δεν υπάρξει πυρηνική συμφωνία; Οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι δεν θα αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή χωρίς πυρηνική συμφωνία. Ιρανοί αξιωματούχοι, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι ο Τραμπ επιδιώκει τερματισμό του πολέμου και ότι η Τεχεράνη διαθέτει πλέον διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.
Πηγή: Axios
Πηγή: tanea.gr
