Του Χάρη Φλουδόπουλου
Η συμφωνία της Atlantic SEE LNG Trade (AKTOR 60%, ΔΕΠΑ Εμπορίας 40%) για διπλασιασμό των συμβατικών ποσοτήτων LNG που θα προμηθεύεται από την αμερικανική Venture Global, ανεβάζοντας τον όγκο από 0,5 σε 1 εκατ. τόνους ετησίως για 20 χρόνια από το 2030, αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από μια ακόμη εμπορική συμφωνία στον χώρο του φυσικού αερίου. Πρόκειται για μια εξέλιξη με έντονο γεωπολιτικό και στρατηγικό αποτύπωμα, η οποία έρχεται να ενισχύσει την αξιοπιστία του Κάθετου Διαδρόμου και να στείλει ισχυρό μήνυμα στις αγορές της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης ότι η Ελλάδα διεκδικεί πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο ως πύλη εισόδου αμερικανικού LNG.
Η συμφωνία της κοινοπραξίας προβλέπει ποσότητες που αντιστοιχούν σε περίπου 1,3 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως. Η εξέλιξη έρχεται σε συνέχεια της ενεργοποίησης του αρχικού συμβολαίου με τη Venture Global, μετά την έκδοση των απαραίτητων εγγυητικών επιστολών, και δείχνει ότι το ελληνικό σχήμα επιλέγει να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη θέση του σε μια αγορά που μεταβάλλεται ταχύτατα.
Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα περίοδο αβεβαιότητας στην προμήθεια φυσικού αερίου. Η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις στις διεθνείς ενεργειακές ροές έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας εφοδιασμού, ενώ η σταδιακή απομάκρυνση από το ρωσικό αέριο καθιστά αναγκαία την εξεύρεση νέων αξιόπιστων πηγών προμήθειας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι προχθές ο Αλέξανδρος Εξάρχου είχε αναφερθεί στη δυσκολία που πλέον εμφανίζει η εξασφάλιση νέων μακροχρόνιων συμβολαίων για αμερικανικό LNG, υπογραμμίζοντας ότι η εικόνα της αγοράς έχει αλλάξει σε σχέση με λίγους μήνες πριν. Όπως σημείωσε, ο ανταγωνισμός Ευρώπης και Ασίας για τα αμερικανικά φορτία έχει ενταθεί μετά την αναταραχή στη Μέση Ανατολή και την πίεση στις παγκόσμιες ροές LNG, με αποτέλεσμα οι αμερικανοί προμηθευτές να εμφανίζονται πιο απρόθυμοι να “κλειδώσουν” τιμές για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με το Bloomberg, η Atlantic SEE επιδιώκει να ολοκληρώσει έως το τέλος του καλοκαιριού τις διαπραγματεύσεις με τη Ρουμανία, ενώ εξετάζει πρόσθετες συμφωνίες με Βουλγαρία, Ουκρανία και αγορές των Δυτικών Βαλκανίων, όπως Σερβία, Κροατία και Βόρεια Μακεδονία.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η συμφωνία της Atlantic SEE LNG Trade αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία και την εμπορική βιωσιμότητα του Κάθετου Διαδρόμου, του φιλόδοξου εγχειρήματος που φιλοδοξεί να μεταφέρει φυσικό αέριο από την Ελλάδα μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας προς τη Μολδαβία, την Ουκρανία αλλά και τις αγορές των Δυτικών Βαλκανίων.
Ψήφος εμπιστοσύνης στον Κάθετο Διάδρομο
Η νέα συμφωνία έρχεται λίγες εβδομάδες πριν από το πρώτο μεγάλο τεστ του αναβαθμισμένου Vertical Corridor. Στις 6 Ιουλίου θα πραγματοποιηθεί η πρώτη ετήσια δημοπρασία δυναμικότητας με το νέο καθεστώς μειωμένων χρεώσεων μεταφοράς, σε μια διαδικασία που παρακολουθεί στενά η αγορά.
Οι πληροφορίες εμφανίζουν το ΔΕΣΦΑ αισιόδοξο ότι θα δεσμευθεί πάνω από το 30% της προσφερόμενης δυναμικότητας, ποσοστό που αντιστοιχεί σε ποσότητες άνω του 1 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου. Εάν η εκτίμηση αυτή επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για την πρώτη ουσιαστική ένδειξη ότι οι παρεμβάσεις που συμφωνήθηκαν τους προηγούμενους μήνες αρχίζουν να αποδίδουν.
Η παρουσία της Venture Global στο εγχείρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η αμερικανική εταιρεία διαθέτει σημαντική παρουσία στον τερματικό σταθμό LNG της Αλεξανδρούπολης και θεωρείται ένας από τους παίκτες που μπορούν να τροφοδοτήσουν με ουσιαστικούς όγκους το νέο διάδρομο. Το γεγονός ότι η Atlantic SEE LNG Trade όχι μόνο ενεργοποιεί την αρχική συμφωνία αλλά προχωρά και σε διπλασιασμό των ποσοτήτων, ερμηνεύεται από πολλούς στην αγορά ως έμπρακτη ψήφος εμπιστοσύνης στις προοπτικές του έργου.
Η Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας ενεργειακής γεωμετρίας
Το ευρύτερο πλαίσιο περιέγραψε πρόσφατα από την Ουάσιγκτον ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο βασικό στοιχείο της “νέας γεωμετρίας της ενέργειας”.
Σύμφωνα με την κυβερνητική στρατηγική, η Ελλάδα μετατρέπεται από χώρα τελικής κατανάλωσης σε ενεργειακό κόμβο που διασυνδέει τις αγορές της Ανατολικής Μεσογείου, των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης. Η δυνατότητα εισαγωγής αμερικανικού LNG και η διοχέτευσή του προς βορρά θεωρείται κρίσιμος πυλώνας αυτής της στρατηγικής.
Η συμφωνία Atlantic SEE LNG Trade – Venture Global αποτελεί ίσως το πιο απτό παράδειγμα αυτής της μετάβασης. Για πρώτη φορά δημιουργείται ένα τόσο ισχυρό εμπορικό χαρτοφυλάκιο που συνδέεται ευθέως με τις υποδομές του Κάθετου Διαδρόμου και τις αγορές που φιλοδοξεί να εξυπηρετήσει.
Το μεγάλο στοίχημα των μακροχρόνιων συμβολαίων
Πίσω από τη συμφωνία κρύβεται και ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό μήνυμα. Σε μια περίοδο όπου οι υψηλές τιμές spot και η αναταραχή στις διεθνείς αγορές καθιστούν πολλούς αμερικανούς παραγωγούς πιο επιφυλακτικούς απέναντι σε πολυετείς δεσμεύσεις, η υπογραφή και μάλιστα η διεύρυνση ενός 20ετούς συμβολαίου αποτελεί ένδειξη εμπιστοσύνης στις μακροπρόθεσμες προοπτικές της περιοχής.
Η Ευρώπη αναζητά σταθερές και προβλέψιμες πηγές εφοδιασμού για τη μετά-ρωσική εποχή. Η Ελλάδα από την πλευρά της επιδιώκει να καταστεί ο βασικός δίαυλος εισόδου αυτών των ποσοτήτων προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.
Υπό αυτή την έννοια, η επέκταση της συμφωνίας Atlantic SEE LNG Trade – Venture Global δεν αποτελεί απλώς μια εμπορική συναλλαγή. Αποτελεί μια έμπρακτη επένδυση στο μέλλον του Κάθετου Διαδρόμου και ίσως το ισχυρότερο μέχρι σήμερα σήμα ότι το σχέδιο για τη δημιουργία ενός νέου ενεργειακού άξονα με αφετηρία την Ελλάδα περνά σταδιακά από τη θεωρία στην πράξη.
Πηγή: capital.gr
