Θεωρείται η γιορτή του ποδοσφαίρου και φέτος -από πλευράς αριθμών τουλάχιστον- είναι η μεγαλύτερη στην ιστορία του Μουντιάλ.
Για πρώτη φορά διαγωνίζονται 48 εθνικές ομάδες, σε 104 αγώνες, με το 23ο Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA να διαρκεί πάνω από πέντε εβδομάδες, υπό τον καυτό ήλιο σε δύο από τις τρεις συνδιοργανώτριες χώρες: ΗΠΑ, Μεξικό και Καναδά.
Όμως πριν καν το εναρκτήριο λάκτισμα, το Μουντιάλ 2026 είχε βαριά «σκιά».
Δεν είναι άλλη από αυτή του κύριου «οικοδεσπότη»: του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Ποτέ πριν μια χώρα σε ενεργό πολεμική σύρραξη, όπως σήμερα οι ΗΠΑ, δεν είχε διοργανώσει Μουντιάλ, και δη με συμμετέχουσα την αντιμαχόμενη πλευρά, ήτοι το Ιράν.
Μέχρι και με τις συνδιοργανώτριες χώρες, εν τω μεταξύ, ο Λευκός Οίκος βρίσκεται σε ρήξη.
Επί αμερικανικού εδάφους, δε, όπου θα διεξαχθούν 78 από τους 104 αγώνες, η σκληρή αντιμεταναστευτική πολιτική της εποχής Τραμπ 2.0 -που έχει προκαλέσει κατακραυγή, όχι όμως και μποϊκοτάζ- δημιουργεί προσκόμματα ακόμη και στην ίδια την αθλητική διοργάνωση, που ο πρόεδρος των ΗΠΑ θεωρεί προσωπική φιέστα.
Ανάγει το διεθνές τουρνουά ποδοσφαίρου σε μέρος των εορτασμών για τη 250η επέτειο της αμερικανικής ανεξαρτησίας και σε επίδειξη της αμερικανικής ισχύος.
Πάνω απ’ όλα, της δικής του.
«Ευκαιρία για την ανάδειξη της υπερηφάνειας και της φιλοξενίας του Έθνους» χαρακτηρίζει τη συγκυρία απτόητος ο Λευκός Οίκος, «ενώ προωθείται η οικονομική ανάπτυξη και ο τουρισμός μέσω του αθλητισμού».
Θεωρείται βέβαιο ότι ο Τραμπ θα την εκμεταλλευτεί πολιτικά.
Για να ενισχύσει τη δημοτικότητά του, που ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ είναι στο ναδίρ.
Για να αποσπάσει την προσοχή από τα μύρια όσα προβλήματα της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής του.
Ίσως και για να υπενθυμίσει το πρώτο Βραβείο Ειρήνης της FIFA, που του απονεμήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο από τον πρόεδρο της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου, Τζιάνι Ινφαντίνο.
Ένα βαθιά πολιτικό Μουντιάλ
Αν και βάσει του Άρθρου 4 του καταστατικού της η FIFA απαγορεύει «κάθε μορφή διάκρισης εις βάρος χώρας, φυσικού προσώπου ή ομάδας ανθρώπων» και δεσμεύεται να «παραμένει ουδέτερη σε ζητήματα πολιτικής και θρησκείας», ο Τραμπ δεν δίστασε να φέρει την πολιτική στο τουρνουά.
Ενόψει του Μουντιάλ, απείλησε να μεταφέρει αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου από αμερικανικές πόλεις υπό τη διοίκηση των Δημοκρατικών, εάν η κυβέρνησή του κρίνει ότι η κατάσταση εκεί δεν ήταν «ασφαλής».
Τελικά, ανέπτυξε τη διαβόητη ICE, την ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων, με την κυβέρνηση Τραμπ να αρνείται να αποκλείσει το ενδεχόμενο ελέγχων ή συλλήψεων κοντά στα στάδια των αγώνων.
Οι σαρωτικές ταξιδιωτικές απαγορεύσεις και περιορισμοί, που έχει ήδη επιβάλει σε περισσότερες από 30 χώρες στο πλαίσιο αυστηροποίησης της μεταναστευτικής πολιτικής της, σημαίνουν αυξημένα εμπόδια για τους φιλάθλους-υπηκόους 18 συμμετεχουσών χωρών στο φετινό Μουντιάλ, προκειμένου να μπορέσουν να παρευρεθούν σε αγώνες επί αμερικανικού εδάφους.
Οι ίδιοι οι παίκτες της ιρανικής εθνικής ομάδας πήραν βίζα μόλις μία εβδομάδα πριν από την έναρξη του Παγκόσμιου Κυπέλλου, όχι όμως αρκετά μέλη του υποστηρικτικού προσωπικού.
Για λόγους ασφαλείας, εν μέσω και του πολέμου, η FIFA ενέκρινε τη μεταφορά του προπονητικού κέντρου των Ιρανών από την Αριζόνα στη συνοριακή μεξικανική πόλη Τιχουάνα.
Η άρνηση εισόδου στις ΗΠΑ «λόγω ανησυχιών ασφαλείας» στον Σομαλό διαιτητή Ομάρ Αμπντουλκαντίρ Αρτάν -κορυφαίο της Αφρικής για το 2025 και πρώτο από τη χώρα του που θα συμμετείχε σε Μουντιάλ- έχει προκαλέσει εν τω μεταξύ διεθνή σάλο.
Το ίδιο και οι εξονυχιστικοί έλεγχοι των αμερικανικών αρχών στις εθνικές ομάδες της Σενεγάλης και του Ουζμπεκιστάν, καθώς και η 7ωρη ανάκριση και ο έλεγχος του κινητού του επιθετικού της εθνικής ομάδας του Ιράκ, Αϊμέν Χουσεΐν, προτού του επιτραπεί τελικά η είσοδος στις ΗΠΑ.
The difference between the reception of Senegal’s National Team in the United States and the reception of Spain’s National Team in the Mexico.
— World Cup 2026 Daily (@TotalFootball) June 9, 2026
Ο Τραμπ και οι «άλλοι»
Το κλίμα ανάμεσα στις τρεις χώρες της Βόρειας Αμερικής που διοργανώνουν από κοινού το Μουντιάλ δεν θα μπορούσε να είναι πιο δηλητηριώδες.
Η κυβέρνηση Τραμπ απελαύνει μαζικά Μεξικανούς, επεκτείνει στα σύνορα με το Μεξικό ένα «έξυπνο τείχος» κόστους δισεκατομμυρίων δολαρίων και απειλεί ακόμη και με ανάληψη στρατιωτικής δράσης από τις ΗΠΑ κατά των μεξικανικών καρτέλ.
Οι δε σχέσεις με τον Καναδά έχουν περάσει από σαράντα κύματα λόγω δασμών, αλλά και των νεο-ιμπεριαλιστικών δηλώσεων του Αμερικανού προέδρου για μετατροπή του βόρειου γείτονα -και μέλος των G7- σε «51η πολιτεία των ΗΠΑ».
Κατέστησε δε σαφές από τον περασμένο Δεκέμβριο, κατά την κλήρωση για το Παγκόσμιο Κύπελλο στην Ουάσινγκτον, ποιος από τους ηγέτες των τριών συνδιοργανωτριών χωρών έχει τον πρώτο λόγο στο τουρνουά.
Παρ’ ότι έχουν ορθώσει πολιτικά ανάστημα απέναντι στις πολιτικές της Ουάσιγκτον, τόσο η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, όσο και ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, εμφανίστηκαν σε εκείνη την εκδήλωση σε δευτερεύοντα ρόλο δίπλα στον Ντόναλντ Τραμπ.
Στις χώρες τους εν τω μεταξύ, και ειδικά στο Μεξικό, οι προκλήσεις της διοργάνωσης πληθαίνουν.
Συνδικάτα εκπαιδευτικών έχουν προχωρήσει σε αποκλεισμούς δρόμων στην Πόλη του Μεξικού, διεκδικώντας καλύτερους μισθούς και συνθήκες εργασίας.
Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν επίσης συνταξιούχοι, εργαζόμενοι σε διάφορους κλάδους, αλλά και οργανώσεις μητέρων και συγγενών των περίπου 130.000 αγνοουμένων στο Μεξικό από τη βία των συμμοριών.
Ομαδικοί τάφοι με εκατοντάδες πτώματα εντοπίζονται εδώ και μήνες κοντά στο στάδιο της Γουαδαλαχάρα, μία από τις τρεις πόλεις του Μεξικού που φιλοξενούν το φετινό Μουντιάλ.
Στον Καναδά, σε πόλεις που φιλοξενούν αγώνες όπως το Τορόντο και το Βανκούβερ, οι αντιδράσεις επίσης περισσεύουν για εκτοπισμό των αστέγων και συστηματική διάκριση στο πλαίσιο της διοργάνωσης σε βάρος μεταναστών εργατών.
Μουντιάλ των πολλών… για λίγους
Στο Άρθρο 3 του καταστατικού της η FIFA δεσμεύεται να τηρεί τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Μετά τον σάλο που προκλήθηκε με προηγούμενα πολιτικοποιημένα Παγκόσμια Κύπελλα, ειδικά στη Ρωσία το 2018 (μετά την προσάρτηση της Κριμαίας) και στο Κατάρ το 2022, που αποκάλυψαν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είχε υποσχεθεί μεταρρυθμίσεις.
Προφανώς, το φετινό Μουντιάλ δεν θα αποτελέσει αφετηρία.
Αντίθετα, υπάρχει μπόλικη γκρίνια για τις πρακτικές της FIFA.
Ένας λόγος είναι η άκρατη εμπορευματοποίηση του τουρνουά, με τη Διεθνή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου να δοκιμάζει πρώτη φορά δυναμική τιμολόγηση των εισιτηρίων -με τις τιμές να κυμαίνονται ανάλογα με τη ζήτηση και να έχουν εκτοξευθεί στα ύψη- αναλαμβάνοντας και ρόλο μεταπωλητή, με προμήθεια 30%.
Αναμένει ρεκόρ εσόδων, άνω των 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ενώσεις φιλάθλων και ομάδες προστασίας καταναλωτών την κατηγορούν για υπερτιμήσεις, έλλειψη διαφάνειας και αθέμιτες πρακτικές, με τους Γενικούς Εισαγγελείς της Νέας Υόρκης και του Νιου Τζέρσεϊ να έχουν ήδη διατάξει δικαστική έρευνα στις ΗΠΑ.
Με περίπου 7 εκατομμύρια εισιτήρια συνολικά προς πώληση σε αυτό το XL Μουντιάλ, που διεξάγεται μεταξύ 16 πόλεων σε τρεις μεγάλες χώρες, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Λωζάνης προειδοποιούν ότι αυτή η διοργάνωση θα αφήσει «το μεγαλύτερο αποτύπωμα άνθρακα στην ιστορία του διεθνούς αθλητισμού».
Υπολογίζεται ότι μπορεί να παραχθούν έως και 9 εκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα, κυρίως λόγω των αποστάσεων μεταξύ των πόλεων υποδοχής και του μεγάλου όγκου αεροπορικών ταξιδιών, δεδομένου και του ρεκόρ των 48 συμμετεχόντων χωρών, ορισμένες εξ αυτών για πρώτη φορά στην ιστορία του Μουντιάλ.
Παρ’ όλα αυτά, ο πρόεδρος της FIFA -ο οποίος ανακοίνωσε τον Μάιο ότι σκοπεύει να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα για τέταρτη θητεία- τα βλέπει όλα ρόδινα.
«Η αλήθεια», είπε ο Τζιάνι Ινφαντίνο, «είναι ότι είναι πολύ δύσκολο να βρει κανείς κάτι αρνητικό σε αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο».
Πηγή: in.gr
